Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. Sp. k. w W. (dawniej [...]Sp. z. z.o.o. Sp. k. z siedzibą w W.) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i zawieszenia wydania nowych świadectw kierowców na okres roku – postanowił: w pkt. 1 odrzucić skargę, w pkt.
- 2. zwrócić uiszczony wpis sądowy.
Sąd pierwszej instancji rozstrzygał sprawę w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
Skarżąca, po otrzymaniu decyzji nadała w dniu [...] października 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który do organu wpłynął [...] października 2021 r. Niezależnie od tego, skarżąca złożyła skargę na decyzję z [...] września 2021 r. Pismo w tej sprawie zostało nadane w dniu [...] października 2021 r., a wpłynęło do organu [...] października 2021r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że wobec złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r., nr [...], skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, określonego w art. 58 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., a więc do wniosku z dnia [...] października 2021 r. organ zobowiązany był zastosować przepisy dotyczące odwołania. W ocenie WSA - z uwagi na brak załatwienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wiec zawisłość wszczętego przez skarżącą spółkę postępowania quasi odwoławczego od wydanej przez organ w pierwszej instancji decyzji - uznać w takiej sytuacji należy, że nie wystąpiła pozytywna przesłanka rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, określona w art. 52 § 1 p.p.s.a. Brak tej przesłanki uniemożliwia więc sądowi pierwszej instancji rozpoznanie skargi i stanowi o niedopuszczalności (przedwczesności) wniesienia skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a.
W złożonej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi spółki wobec uznania jej za niedopuszczalną z tego względu, że strona równolegle złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz tym wnioskiem, podczas gdy skarga jest niedopuszczalna tylko wtedy gdy wyczerpanie środków zaskarżenia stanowi warunek sine qua non jej wniesienia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a w przypadku decyzji wydanej przez GITD jako organ pierwszej instancji, nie ma obowiązku spełnienia takiego warunku.
Jednocześnie przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć tylko i wyłącznie sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden z enumeratywnie wymienionych w przepisie środków zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie; a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nie został wymieniony w przepisie, który zawiera zamknięty ich katalog;
2. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi złożonej przez stronę wobec uznania jej za niedopuszczalną z tego względu, że strona równolegle złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz tym wnioskiem, który został złożony po terminie ustawowym, w sytuacji gdy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wywoła skutki prawne związane z jego złożeniem, tylko pod warunkiem przywrócenia terminu do jego złożenia. Natomiast do czasu przywrócenia terminu (warunek zawieszający) wniosek nie wywołuje skutków prawnych związanych z jego złożeniem, a zatem nie ma podstaw by z powodu jego złożenia odrzucić skargę.
Mając powyższe na uwadze skarżąca spółka wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;
- 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego, w rzeczywistości zaistniały.
Sąd kasacyjny nie ma natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego, naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sporna w świetle podstaw kasacyjnych kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd - wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 28/20 (– dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.).
Zasadnie bowiem wskazano, że zgodnie z podniesionym w ramach zarzutów skargi kasacyjnej art. 52 § 1 p.p.s.a., strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zasadę tę zmodyfikowano w art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a., w myśl którego, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Należy zauważyć, że ostatnio powołany przepis dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej, co nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu można bowiem wnieść tylko wtedy, gdy strona nie korzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku (tak też NSA w postanowieniu z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19 – dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.).
Zgodzić należy się z tezą, że przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ochrony, a więc czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym, konsekwencje tego wyboru obciążają stronę.
Wobec tego w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie mogła skutecznie domagać się rozpoznania skargi, z uwagi złożenie wniosku o przywrócenie terminu o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżąca zdecydowała się na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności), a tym samym wybrała administracyjny tryb zaskarżenia decyzji (art. 52 § 3) Z tego powodu skarga złożona równolegle do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na nieostateczną decyzję była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.
Podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja, dotycząca "wyczerpania środków zaskarżenia", o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. nie może znaleźć akceptacji, bowiem w obowiązującym stanie prawnym zostało dodane uprawnieninie zaskarżenia aktu, od którego przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - zgodnie z którym strona może wybrać czy na taki akt wniesienie skargę, czy też złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – art. 52 § 3 p.p.s.a. Skorzystanie przez stronę z obu środków zaskarżenia stanowi naruszenie, o czym była mowa powyżej. Wobec czego zasadne było uznanie przez sąd pierwszej instancji, iż złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23 (– dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).