Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] o nałożeniu na [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...], kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły naruszenia polegające na: wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna, tj. naruszenia określone w lp. 9.1 i lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej u.t.d.).
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 561/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu [...] na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), zaskarżono w całości opisany wyżej wyrok zarzucając:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: obrazę art. 151 oraz art. 134 p.p.s.a., art. 7, 8, art. 77, jak również art. 75 § 1 i art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez błędną i wybiorczą ocenę zebranego materiału dowodowego, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, prowadzącą do błędnego przyjęcia, że przedsiębiorca wykonywał czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a przede wszystkim WSA dokonał oceny stanu technicznego opon bez specjalistycznej opinii biegłego, o co strona wnosiła na każdym etapie postępowania;
- 2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- - obrazę art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie poprzez błędne uznanie, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane
- - obrazę art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie poprzez błędne uznanie, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy pojazdem posiadającym usterkę układu hamulcowego, co nie zostało dowiedzione w ramach prawidłowo przeprowadzonej oceny dowodów.
W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania, 2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania, 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
- 4. rozpatrzenie sprawy w postępowaniu jawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Została ona oparta zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.
Skarżący kasacyjnie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 oraz art. 134 p.p.s.a., upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo oddalił skargę w sytuacji, kiedy organy z naruszeniem art. 7, 8, art. 77, jak również art. 75 § 1 i art. 81a k.p.a., dokonały błędnej oceny materiału dowodowego, pomijając wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu opony kontrolowanego pojazdu.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Granice postępowania dowodowego wyznacza również nieprzywołany w skardze kasacyjnej art. 78 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, że czynności podejmowane przez organ administracyjny i przeprowadzane dowody muszą dotyczyć okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a więc mających znaczenie dla sprawy i z tego punktu widzenia organ powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy przy tym podkreślić, że zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy zdeterminowany jest zawsze unormowaniem materialnoprawnym, które może stanowić podstawę do wydania decyzji, czyli w rozpoznawanej sprawie przepis art. 92a ust. 1 u.t.d., z którego wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92 ust. 7 pkt 1 u.t.d.). W postępowaniu zmierzającym do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., organ zobowiązany jest zatem ustalić, czy nastąpiły naruszenia opisane w załączniku nr 3 do ustawy.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 2 października 2018 r. stwierdzono naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł oraz naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – również sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, iż okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc zaistnienie opisanych wyżej naruszeń ustalonych w toku kontroli drogowej wynika jednoznacznie ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego.
Co istotne z poczynionymi przez organ ustaleniami dotyczącymi naruszenia opisanego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, nie podjęto jakiejkolwiek polemiki, ani w skardze, ani też w skardze kasacyjnej. Natomiast ustalenia dotyczące stanu opony wynikają z protokołu kontroli, protokołu oględzin, jak i dokumentacji fotograficznej. Głębokość rzeźby bieżnika opony była rażąco niezgodna z przepisami powołanego w uzasadnieniu skarżonego wyroku przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z § 23 ust. 4 pkt 3 tego rozporządzenia autobus powinien być wyposażony w opony o głębokości rzeźby bieżnika co najmniej 3 mm, natomiast przeprowadzony w toku kontroli pomiar cyfrowym miernikiem głębokości bieżnika wykazał, że głębokość bieżnika opony kontrolowanego autobusu wynosiła 0,10 z prawej strony opony.
Rację ma Sąd pierwszej instancji, że nie wymaga wiedzy specjalnej stwierdzenie, że taki stan opony świadczył o jej nadmiernym wyeksploatowaniu, będącym wynikiem jej długotrwałego użytkowania, a nie – jak twierdził skarżący – nagłego zużycia w przeciągu niedługiego okresu czasu (dwóch, trzech godzin). W takiej sytuacji nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, albowiem prowadziłoby to wyłącznie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Należy podkreślić, że uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że brak jest podstaw uzasadniających zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, gdyż Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a to wobec jednoznacznego ustalenia naruszenia opisanego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego oraz naruszenia opisanego w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę opon, zakwalifikowaną jako niebezpieczna.
Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, to jak wskazano już wyżej, przesłankami warunkującymi nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. były ustalenia dotyczące stwierdzonych naruszeń. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dokonując oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym, zasadnie wskazując i wyjaśniając, że skoro opisane wyżej naruszenia zostały stwierdzone, to uzasadnione było zastosowanie przez organ art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. i nałożenie na podstawie tego przepisu kary pieniężnej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.