Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 678/11

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu skargi S. R. (dalej: skarżący) uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] marca 2010 roku, w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

S. R. złożył w dniu [...] maja 2009 roku wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o powierzchni 11,25 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,20 ha. Strona również wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do działek rolnych o łącznej powierzchni 7,40 ha.

W dniu [...] lipca 2009 roku w gospodarstwie rolnym skarżącego, została przeprowadzona kontrola przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej dla działek rolnych. W wyniku kontroli organ stwierdził nieprawidłowości dotyczące działki E, która zdaniem organu zajmowała powierzchnię 1,68 ha, czyli mniejszą w stosunku do części zadeklarowanej powierzchni o 2,40 ha. Organ uznał, że skarżący nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie były na nich wypasane zwierzęta, nadto grunty rolne, na których nie była prowadzona plantacja wierzby wykorzystywanej do wplatania albo plantacja zagajników o krótkiej rotacji, wykorzystywanych na cele energetyczne, były porośnięte drzewami lub krzewami lub łąki i pastwiska albo grunty orne położone na stokach o nachyleniu powyżej 20 stopni były porośnięte drzewami i krzewami, których liczba przekracza 50 szt./ha.

Kolejną inspekcję terenową w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono w dniu [...] sierpnia 2009 roku. Zdaniem organu I instancji tym razem działka rolna E miała powierzchnię 1,23 ha, a na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

Następną kontrolę przeprowadzono w dniu [...] grudnia 2009 roku (dalej: kontrola sprawdzająca), która wykazała nieprawidłowości tj.: zawyżenie powierzchni działki rolnej C (4,78 ha) w stosunku do zadeklarowanej (5,00 ha) oraz zawyżenie powierzchni działki rolnej E (0,72 ha) w stosunku do zadeklarowanej (2,40 ha).

Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, a także odmówił przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał na stwierdzone zawyżenie powierzchni działek rolnych przekraczające 20%.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że wyniki kontroli sprawdzającej z dnia [...] grudnia 2009 r. były dla skarżącego bardziej korzystne niż kontrola powierzchniowa z dnia [...] sierpnia 2009 r., w wyniku której zastosowano w zakresie działki rolnej "E" kod pokontrolny DR18, powodujący wykluczenie całej deklarowanej działki z płatności. Kontrola sprawdzająca wykazała, ponadto że powierzchnia 0,72 ha z deklarowanej 2,40 ha kwalifikowała się do wnioskowanej jednolitej płatności obszarowej. W rezultacie ustalenia te doprowadziły w konsekwencji do niekorzystnego dla strony skutku w postaci odmowy płatności, ale innego rozstrzygnięcia zdaniem organu odwoławczego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie mógł podjąć organ I instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył także, iż w zakresie działki rolnej "C" kontrola wcześniejsza z dnia [...] sierpnia 2009 roku wykonana przez wykonawcę zewnętrznego dokonała pomiaru 4,91 ha, a nie jak podał skarżący we wniosku o płatność 5,00 ha, jednak z uwagi na obowiązującą tolerancję pomiaru przyjęto pomiar zgodny z deklarowanym, czyli 5,00 ha. Natomiast kontrola sprawdzająca dokonując pomiaru działki "C" ustaliła jej powierzchnię na 4,78 ha, czyli mniej 0,13 ha i z powodu przekroczenia granic tolerancji wynoszącej 0,12 ha został przyjęty pomiar faktycznie zmierzony, czyli 4,78 ha.

W ocenie organu II instancji kontrola sprawdzająca została przeprowadzona w sposób prawidłowy przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa ARiMR, z czynności kontrolnych sporządzony został raport, a wykonane w jej trakcie zdjęcia potwierdzały stwierdzone nieprawidłowości. Zdaniem organu szkice wykonane przez inspektorów terenowych potwierdzały, że kontrolerzy dokonali pomiarów na działkach rolnych wskazanych przez producenta na załączniku graficznym dołączonym do wniosku. Ponadto w opinii organu kontrolerzy prawidłowo zlokalizowali działki "E" i "C". Na podstawie analizy szkiców oraz wykonanych zdjęć organ stwierdził, że elementy odniesienia widoczne na zdjęciach, umożliwiały identyfikację działek w terenie, zaś punkty i kierunki wykonanych zdjęć potwierdzały, że kontrolerzy zmierzyli całą powierzchnię działek deklarowanych do płatności, nie omijając gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności.

W rezultacie organ odwoławczy ocenił, iż powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 11,25 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wyniosła 9,35 ha. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. EU L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 796/2004), jeżeli istnieje różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnia przekracza 20% powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona.

W niniejszej sprawie organ wyliczył, iż różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 20,32 %. W dalszej zaś części organ, w związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej, odmówił również przyznania uzupełniającej płatności bezpośredniej. Ponadto organ uznał także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 68 ust.1 rozporządzenia nr 796/2004 zgodnie, z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy mógł wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez S. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzono uchybienia, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Sąd podkreślił, że istotą sporu w sprawie było to, czy skarżący mógł otrzymać płatności do upraw na działkach zadeklarowanych we wniosku z dnia [...] maja 2009 r., czy też – w związku ze wskazanymi przez organy nieprawidłowościami dotyczącymi działek rolnych "C" i "E" – należało odmówić skarżącemu przyznania wnioskowanych płatności. Zatem obowiązkiem organów z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz 217, dalej: ustawa o płatnościach) było ustalenie które działki, wskazane we wniosku, były w posiadaniu skarżącego w dniu 31 maja 2009 r. oraz dalej, ocenić należało, czy wszystkie grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz czy rolnik przestrzegał wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Sąd I instancji podkreślił, że załączone do akt sprawy wyniki kontroli działki rolnej "E" były zmienne. Według wyników kontroli z dnia [...] lipca 2009 r.: działkę rolną "E" o powierzchni 1,68 ha stanowiła łąka o powierzchni 0,72 ha, zaś w pozostałej części odłóg. Stwierdzono błędy o kodach N.04, N.04.1, N.07, N.07.1 oraz N.07.2.. Tym samym organ uznał, że skarżący nie usuwał okrywy roślinnej bądź nie wypasał zwierząt na tym gruncie, a nadto, że grunt jest porośnięty drzewami lub krzewami, chociaż nie jest prowadzona uprawa wierzby. Dotkliwość niezgodności oceniono na 3, zaś trwałość na 5 w skali 1 – 5. Według natomiast wyników kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. cała działka "E" o powierzchni 1,23 ha stanowiła odłóg. Ostatnia kontrola przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2009 roku stwierdzała, iż powierzchnia działki rolnej "E" wyniosła 0,72 ha.

Odmienne pomiary dotyczyły także działki rolnej "C", na co wskazywały przeprowadzone kontrole. Według wyników kontroli z dnia [...] lipca 2009 r.: działkę rolną "C" o powierzchni równej z zadeklarowaną stanowiła łąka. Natomiast według wyników kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. działka "C" miała powierzchnię 4,91 ha, aby według wyników kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdzono jej powierzchnię o wielkości 4,78 ha.

Oceniając wyniki przeprowadzonej kontroli WSA podkreślił, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2009 r., doręczony stronie, w sposób istotny różnił się od protokołu dokumentującego tę samą czynność, a zawartego w aktach administracyjnych. W otrzymanym przez skarżącego protokole, w części dotyczącej działki rolnej "E", w rubryce uwagi widniało stwierdzenie "łąka", nadto nie stwierdzono tamże błędów o kodach N.04, N.04.1, N.07, N.07.1 oraz N.07.2. Co więcej nie zawarto też ceny wagi wykrytych niezgodności w skali 1 – 5. Wskazane odmienności w protokołach tj. doręczonym skarżącemu i zawartym w aktach zdaniem Sądu prowadzą wprost do podważenia wiarygodności wyników kontroli z dnia [...] lipca 2009 r., jak również godzą w zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów a także w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Następnie Sąd I instancji zaakcentował, że wskazana wyżej zmienność wszystkich wyników kontroli gospodarstwa skarżącego nie została należycie wyjaśniona przez organy w pisemnych motywach wydanych rozstrzygnięć, jak również nie została poparta wyczerpującym materiałem dowodowym. Niezrozumiałe w ocenie Sądu było to jak ta sama działka raz stanowiła odłóg w całości, innym razem tylko w części oraz jakie były przyczyny odmiennych wskazań wielkości jej areału. Organ nie uzasadnił dlaczego – ustalając istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia stan faktyczny – zupełnie pominął wyniki kontroli wcześniejszych, a dał wiarę wynikom ostatniej kontroli. Oparcie decyzji na wynikach wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w toku postępowania prowadziłoby do odmiennych rozstrzygnięć niż te, które zastały podjęte w sprawie.

Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z ustaleniami ostatniej – najmniej korzystnej dla skarżącego – kontroli, przekroczył on dopuszczalną wielkość zadeklarowaną, powodującą konieczność odmowy przyznania płatności zaledwie o 0,32%. Tak minimalne przekroczenie w pełni uzasadniało wytłumaczenie się organów z rozbieżności ujawnianych podczas kolejnych kontroli. Zasadne było w szczególności precyzyjne wyjaśnienie jakie błędy popełnione zostały podczas dwóch pierwszych kontroli, że poczynione wówczas ustalenia nie pozwalały organom na uczynienie z nich podstawy faktycznej podjętych rozstrzygnięć. Konieczne było również wskazanie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć z czego wynikały różnice w określeniu wielkości areału podczas kolejnych kontroli. Takie wyjaśnienia z pewnością pozwoliłby zdaniem WSA ocenić, czy prawidłowe było stanowisko organów przypisujące doniosłość wyłącznie wynikom trzeciej kontroli.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie pozwala na precyzyjną ocenę poprawności wniosków wyciągniętych przez organy w kwestii spełnienia przez zadeklarowany do płatności grunt przewidzianych przez prawo wymogów. W szczególności dokumentacja fotograficzna wykonana przez organ w toku przeprowadzanych kontroli nie była na tyle precyzyjna by mogła stanowić przekonywujący dowód na okoliczność spełnienia przez zadeklarowany do płatności grunt przewidzianych przez prawo wymogów. Z załączonych fotografii nie wynikało, gdzie przebiegała granica działki, a zwłaszcza czy ukazane na zdjęciach zadrzewienia znajdowały się jeszcze w granicach kontrolowanej działki czy już poza nią. Jeśli zatem w realiach niniejszej sprawy zachodził spór pomiędzy stronami postępowania co do spełniania przez określony grunt przewidzianych przez prawo wymogów, to sąd – w oparciu o zaprezentowane dowody – winien mieć możliwość samodzielnego zweryfikowania tego dlaczego precyzyjnie określona część działki zadeklarowanej przez producenta rolnego nie spełniały warunków, od których zależało przyznanie płatności.

Powyższej weryfikacji w żaden sposób nie umożliwiała dokumentacja fotograficzna załączona do akt postępowania administracyjnego. Dlatego Sądu I instancji uznał, że podczas gromadzenia i oceny materiału dowodowego doszło do uchybienia przepisom ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) tj. art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.

Zdaniem Sądu I instancji organ nie wykazał w sposób wymagany przez wskazane przepisy, aby istotnie skarżący zadeklarował zawyżony o ponad 20% areał upraw. Tym samym organ w sposób przedwczesny i nieuprawniony zastosował art. 51 rozporządzenia nr 796/2004 prowadzący do odmówienia przyznania skarżącemu płatności. Konkludując WSA wskazał, że organy administracji miały obowiązek ustalić okoliczności niniejszej sprawy, tak aby móc stwierdzić, czy skarżący był uprawniony do uzyskania płatności objętych wnioskiem. Zaniechanie wyjaśnienia tych okoliczności stanowiło naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji

Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1.) przepisów postępowania:

1. - art. 133 § 1, art. 106, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80, art. 76 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1-3, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez to, iż Sąd I instancji błędnie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 oraz art. 10 k.p.a., mimo iż przepisy te w postępowaniu o przyznanie płatności nie mają zastosowania, a wobec tego nie miało miejsca naruszenie tych przepisów przez organ, ponadto nie było podstaw do uchylenia decyzji i skarga winna być oddalone, a Sąd I instancji nie rozważył całości materiału zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności złożonych do akt administracyjnych protokołów kontroli wraz z załącznikami w postaci dokumentacji fotograficznej, w tym zdjęć lotniczych i dokumentacji fotograficznej na płytach CD, potwierdzeń odbioru przez wnioskodawców raportów z kontroli, treści odwołania i ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji II instancyjnej oraz nadto w sposób błędny nie zastosował art. 3 ust.1-3 i art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach oraz art. 23, art. 25, art. 28 w zw. z art. 48 rozporządzenie nr 796/2004 i załącznika do rozporządzenia Komisji Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW, co łącznie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ w sposób należyty rozważył zebrany materiał dowodowy i go ocenił, strona w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność i moc dowodową protokołów z kontroli na miejscu, a nie uczyniła tego także w postępowaniu przed Sądem I instancji, ani nie zakwestionowała tychże protokołów z kontroli na miejscu w trybie dla tego przewidzianym po otrzymaniu raportów z kontroli, a ciężar dowodowy obciąża stronę zaś organ nie jest zobowiązany do podejmowania w postępowaniu o przyznanie płatności czynności dowodowych z urzędu, ani ustalania prawdy materialnej, ani powiadamiania z urzędu strony o treści przepisów lub o prawie czynnego udziału: w sprawie, gdyż na podstawie art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach, która stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wyłączono stosowanie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 10 i art. 8 k.p.a. i przerzucono ciężar dowodu na stronę (wnioskodawcę), która z określonych faktów wywodzi skutki prawne, a wobec tego organ nie mógł naruszyć rozpoznając sprawę, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonym wyrokiem, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a skarga winna zostać oddalona, a nadto naruszenie ww. przepisów postępowania poprzez błędne stwierdzenie przez Sąd I instancji i sformułowanie zarzutu, iż " Organ nie uzasadnił też dlaczego - ustalając istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia stan faktyczny - zupełnie pominął wyniki kontroli wcześniejszych, a dał, wiarę wynikom ostatniej kontroli.", mimo iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo na stronach 4-7 uzasadnienia, wyjaśnił dlaczego dokonał takiej oceny materiału dowodowego;
2. - art. 133 § 1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 i art. 10 k.p.a. i art. 3 ust.1-3 oraz art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23, art. 25, art. 28 i art. 48 rozporządzenia nr 796/2004 w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pozbawienie mocy dowodowej przez Sąd I instancji prawidłowo sporządzonych i niezakwestionowanych przez stronę, ani skutecznie nie wzruszonych, protokołów (raportów) z kontroli na miejscu, oraz bezpodstawne uznanie, że samodzielnym dowodem w sprawie jest dokumentacja fotograficzna, i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, mimo że dokumentacja fotograficzna, w tym na płytach CD, stanowiła załącznik do protokołu (raportu) kontroli na miejscu i winna być analizowana w kontekście i przy uwzględnieniu danych wynikających z innych elementów protokołu (raportu) kontroli na miejscu, a z powołanych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego wynika, że prawidłowo sporządzony i niezakwestionowany skutecznie przez stronę protokół (raport) kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, wobec powyższego skarga winna zostać oddalona;

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz nie obciążanie go kosztami postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna.

Wnoszący skargę kasacyjną oparł ją na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając w pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 133 § 1, art. 106, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80, art. 76 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1-3, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach, poprzez błędne uchylenie decyzji organów obu instancji ze względu na naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 oraz art. 10 k.p.a. mimo, że przepisy te w postępowaniu o przyznanie płatności nie mają zastosowania, ponadto poprzez nie rozważenie przez Sąd całości materiału zgromadzonego w sprawie, w tym protokołów kontroli wraz z załącznikami oraz błędne nie zastosowanie art. 3 ust. 1-3, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach oraz art. 23, art. 25, art. 28 w zw. z art. 48 rozporządzenia nr 796/2004 i załącznika do Rozporządzenia Komisji nr 885/2006, mimo, że organ w sposób należyty rozważył zebrany materiał dowodowy i go ocenił, a nadto poprzez błędne stwierdzenie, że organ nie uzasadnił pominięcia wcześniejszych wyników kontroli dając wiarę wynikom ostatniej kontroli, mimo, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia dokonaną ocenę materiału dowodowego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne. Sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu I instancji, była ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na 2009 r. Zakres niezbędnych ustaleń w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyznaczają przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługiwała rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożył wniosek, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003. Prawodawca wspólnotowy odsyłał w ramach tego przepisu do kryteriów określonych w art. 143 b ust. 4 tegoż rozporządzenia, a więc utrzymywania użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Płatność uzależniona była od posiadania działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w sposób wskazany w pkt 1 ust. 1 art. 7 tej ustawy oraz od utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (art. 7 ust. 1 pkt 2).

Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni wymienionych upraw. Powołane rozporządzenie nr 1782/2003 zostało uchylone przepisem art. 146 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009, które weszło w życie z dniem 1 lutego 2009 r., a które zgodnie z art. 149 tegoż rozporządzenia stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. Z tabeli korelacji zawartej w załączniku XVIII do rozporządzenia nr 73/2009 wynika, że ust. 4, 5, 6 art. 143 b rozporządzenia nr 1782/2003 zostały zastąpione przez art. 124 rozporządzenia nr 73/2009.

Natomiast art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach, został dostosowany do wyżej przedstawionych zmian przepisów prawa wspólnotowego, ustawą z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36, poz. 197), która weszła w życie 15 marca 2010 r. Na podstawie przepisu przejściowego tej ustawy zmieniającej (art.

1. 4) do postępowań w sprawach płatności bezpośrednich, wszczętych i niezakończonych do dnia jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W przedstawionym stanie prawnym, zasadnicze znaczenie w sprawie przyznania S. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, miało odtworzenie stanu i powierzchni działek rolnych.

Jak wynika z akt sprawy przyczyną odmowy przyznania S. R. płatności bezpośrednich i uzupełniających były ustalenia poczynione przez organy w trakcie ostatniej (trzeciej) kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r., że zadeklarowana we wniosku o płatność, powierzchnia gruntu różni się o 20,32 % od powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością. Ustalenie te, jako poczynione naruszeniem przepisów postępowania, jak i ich ocena prawna, zostały zakwestionowane przez Sąd I instancji, który podkreślił, że organ w sposób przedwczesny zastosował w sprawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia nr 796/2004, mimo że nie wykazał w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - rządzące gromadzeniem i oceną materiału dowodowego - aby istotnie wnioskujący o płatność zadeklarował zawyżony o ponad 20 % areał upraw.

Zakres stosowania regulacji zawartych w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, określony jest w art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach. Zgodnie art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustawodawca nie zdecydował się na zastosowanie metody odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. W przypadkach, gdy inaczej niż regulacje zawarte w k.p.a. stanowią przepisy Unii Europejskiej lub ustawy o płatnościach, stosowanie przepisów k.p.a. jest wyłączone. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Omawiana ustawa, nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz wyjaśniania okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach).

Nie można jednak stracić z pola widzenia, treści art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach oznacza to, że również postępowania dotyczące przyznania płatności bezpośredniej i uzupełniającej prowadzone są według reguł określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem obowiązkiem organów jest prowadzenie przedmiotowych postępowań zgodnie z zasadą pogłębionego zaufania obywatela do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasadą wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia (art. 11k.p.a.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.). Bowiem przepisy ustawy o płatnościach zasad tych nie wyłączają. Warto w tym miejscu podkreślić, że wymieniony w art. 3 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego związany jest ściśle z obowiązującą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, dokonania oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach. Emanacją tej zasady na gruncie postępowań mających za przedmiot płatności bezpośrednie i uzupełniające jest właśnie zasada wynikająca z art. 3 ust. 2 pkt.

2. Natomiast wyeksponowanie zasady praworządności w art. 3 ust. 2 pkt. 1 ustawy o płatnościach ma podkreślać, że mimo wprowadzonych zmian proceduralnych zasada ta nadal obowiązuje w postępowaniu prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Porównanie regulacji z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że inaczej ustawodawca postrzega zasadę prawdy materialnej w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a jedynie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa wspólnotowego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w przepisach art. 30 – 33 ustawy o płatnościach i przepisach rozporządzenia nr 796/200.

Z treści przepisu art. 3 ust. 2 omawianej ustawy niewątpliwie wynika, iż ogólna zasada postępowania administracyjnego określona w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. została zastąpiona przez przepis art. 3 ust. 2 pkt. 2 wymienionej ustawy, a stosowanie art. 7 k.p.a. i art. 10 k.p.a. jest w znaczącej części wyłączone. Nie ujmując słuszności twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organu, że podczas gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu o przyznanie płatności przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także zasada czynnego udziału strony w postępowaniu z art. 10 k.p.a. niemiały zastosowania, należy jednak przyjąć, że świetle treści przytoczonych wyżej regulacji procesowych zawartych w ustawie o płatnościach, błędne przywołanie przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 10 k.p.a. zamiast przepisu, który je zastąpił tj. przepisu art. 3 ust. 2 pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 4 ustawy o płatnościach nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy. Natomiast wbrew twierdzeniom kasatora w postępowaniu o przyznanie płatności nadal mają zastosowanie przepisy art. 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzić, że organy administracji publicznej uchybiły zasadom z art. 3 ust. 2 pkt.1 i pkt. 2 ustawy o płatnościach, a także jak zasadnie ocenił to sąd I instancji zasadzie swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. oraz zasadzie zaufania obywateli do organów Państwa z art. 8 k.p.a.

Załączone do akt sprawy wyniki trzech kontroli działki rolnej E i C są odmienne. Według wyników kontroli z dnia [...] lipca 2009 r. działkę rolną E o pow. 1,69 ha stanowiła łąka o pow. 0,72 ha a w pozostałej części odłóg. Organ uznał, że nie usunięto okrywy roślinnej, a nadto że grunt porośnięty jest drzewami lub krzewami choć nie prowadzona jest uprawa wierzby. Dokonano też oceny dotkliwości niezgodności. Według wyników kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r.(a więc jedynie dwa tygodnie od poprzedniej kontroli) cała działka E o pow. 1,23 ha stanowiła odłóg.

Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2009 r. stwierdzała, że powierzchnia działki rolnej E wyniosła 0,72 ha. Każda z wymienionych kontroli wykazała również odmienne pomiary działki rolnej C. Według wyników kontroli z dnia [...] lipca 2009 r. działka ta stanowi łąkę o powierzchni równej z zadeklarowaną. Według wyników kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. ma ona powierzchnię 4,91, a według wyników kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r. ma powierzchnie 4,78 ha.

Reasumując wyniki tych kontroli należy stwierdzić, że ta sama działka rolna E raz stanowi odłóg w całości, innym razem tylko w części, a ponadto różne są wskazania co do jej areału jak i areału działki rolnej C. Należy też zauważyć, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2009 r. znajdujący się w aktach sprawy różni się od protokołu z tej kontroli doręczonego stronie. Niewątpliwie organ administracji publicznej zgodnie z art. 80 k.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy o płatnościach powinien dokonać oceny znaczenia i wartości wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i oprzeć się na materiale miarodajnym i pełnowartościowym. Zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej oceny wszystkich dowodów jest uchybieniem przepisom postępowania skutkującym wadliwością decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organy ustalając stan faktyczny oparły się na wynikach ostatniej kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r., które były niekorzystne dla wnioskującego o płatność, wynikało z nich przekroczenie dopuszczalnej wielkości o 20,32%. W tej sytuacji koniecznym było wyjaśnienie rozbieżności ujawnionych podczas kolejnych kontroli i wskazanie przyczyn dla których wcześniejsze ustalenie kontroli, szczególnie te korzystniejsze dla strony, nie pozwalały na poczynienie z nich podstawy faktycznej podjętych rozstrzygnięć. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zaniechanie wyjaśnienia tej kwestii nie pozwala prześledzić zasadności oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na wynikach ostatniej kontroli.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie zmienia tej oceny to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał porównania wyników kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. i z dnia [...] grudnia 2009 r., bowiem nie odniósł do wyników kontroli z [...] lipca 2009 r., ani nie przeanalizował przyczyn rozbieżności wyników kontroli. Także nie zmienia tej oceny okoliczność podnoszona przez skarżący organ, że strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność i moc dowodową protokołów z kontroli i nie składała do nich zastrzeżeń. Okoliczność, że strona nie zgłosiła na piśmie umotywowanych zastrzeżeń do protokołów kontroli, a szczególności do protokołu z dnia [...] grudnia 2009 r., nie oznacza, że nie kwestionowała i nie kwestionuje wyników kontroli, bowiem dała temu wyraz tak w odwołaniu jak i w skardze do sądu administracyjnego. Brak pisemnych zastrzeżeń strony do wyników protokołów kontroli jak i wniosków dowodowych, nie zwalniał organów prowadzących postępowanie z obowiązku rozpatrzenia i przeanalizowania wyników wszystkich przeprowadzonych w sprawie czynności z urzędu jakimi są przecież wyniki kontroli na miejscu oraz do dokonania ich oceny, z jednoczesnym z wyjaśnieniem przyczyn poczynienia ustaleń jedynie w oparciu o ostatni wynik kontroli.

Działanie organu administracji publicznej w postępowaniu o przyznanie płatności uchybiające tym obowiązkom, nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu sprawy słusznego interesu obywateli, nie daje się pogodzić z zasadą praworządności i wypełnieniem obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zatem mimo błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 10 k.p.a., a nie przepis art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, nie narusza prawa stanowisko Sądu I instancji, że zachodziły podstawy do uchylenia obu decyzji, gdyż organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z wymienionymi w pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej przepisami k.p.a., przepisami ustawy o płatnościach oraz przepisami prawa wspólnotowego należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Nie można też przyjąć aby doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wydał wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika aby Sąd ten nie wziął pod uwagę całości akt sprawy lub oparł się na dowodach pozostających poza aktami. Ujawnienie przez stronę na etapie postępowania sądowego, otrzymanego protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2009 r., który różnił się od protokołu, znajdującego się w aktach sprawy, nie oznacza, że Sąd I instancji oparł swoje ustalenia na dowodzie znajdującym się poza aktami sprawy, bowiem protokół dokumentował czynność przeprowadzoną przez organ. Także to, że Sąd I instancji stwierdził, że dokumentacja fotograficzna wykonana w toku przeprowadzanych kontroli jest nie precyzyjna, gdyż nie wskazuje gdzie przebiegają granice poddanych kontroli działek rolnych, nie oznacza, że Sąd ten wydał wyrok z pominięciem całości zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji.

Sąd I instancji w ramach powierzonych mu uprawnień do kontroli legalności zaskarżonej decyzji weryfikował zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, by ocenić prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych. Zatem zasadnie Sąd oceniał każdy z dowodów znajdujących w aktach sprawy, w tym załączoną do protokołów kontroli dokumentację fotograficzną jak i odmienności w protokołach kontroli z dnia 16 lipca 2009 r doręczonym stronie i zawartym w aktach sprawy.

Skarżący kasacyjnie organ zarzucił też naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 p.p.s.a. nie wskazał jednak, która jednostka redakcyjna tego przepisu (paragraf) została naruszona w zaskarżonym wyroku. Takie przytoczenie podstawy kasacyjnej nie odpowiada w pełni wymaganiom materialnym skargi kasacyjnej, określonym w art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej i wymienionymi w niej podstawami zaskarżenia musi skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez stronę i nie może z własnej inicjatywy ustalać, który przepis stanowi podstawę skargi kasacyjnej.

W związku z nieprecyzyjnym powołaniem art. 106 p.p.s.a. w podstawie kasacyjnej należy uznać zarzut ten za nieusprawiedliwiony.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może zaś stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym konfrontując treść art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz wskazany jego kierunek wykładni z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do uznania, że uzasadnienie to nie spełnia określonych wskazanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do istotnych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów jak i sfery prawa.

Skarga kasacyjna w pkt. 2 petitum zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 i art. 10 k.p.a. i art. 3 ust. 1-3, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23, art. 25, art. 28, art. 48 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez pozbawienie mocy dowodowej prawidłowo sporządzonych i niezakwestionowanych przez stronę protokołów z kontroli oraz bezpodstawne uznanie, że samodzielnym dowodem jest dokumentacja fotograficzna. Należy stwierdzić, że zarzut ten jest postawiony w ramach tej samej podstawy kasacyjnej i wiążę się ściśle z zarzutem podniesionym w pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej.

W konsekwencji dokonana już przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zawiera argumentację wskazującą, na niezasadność tego zarzutu. Należy jedynie dodatkowo zauważyć, że Sąd I instancji, nie pozbawił mocy dowodowej protokołów kontroli, a jedynie zasadnie zarzucił organom nie wyjaśnienie rozbieżności między wynikami poszczególnych kontroli i nie wyjaśnienie przyczyn poczynienia ustaleń w sprawie w oparciu o wynik ostatniej kontroli.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia.