Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji), sygn. akt V SA/WA 1186/14, oddalił skargę P. M. (dalej: Skarżący) na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR lub Organ) z dnia 11 lutego 2014 r. nr..., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Z uzasadnienie wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
Skarżący w dniu 22 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy – w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" – dla operacji polegającej na budowie budynku usługowo-warsztatowego. W dniu 28 listopada 2013 r. wnioskodawca złożył dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku.
Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. ARiMR ponownie poinformowała wnioskodawcę, iż wniosek wymaga ponownego uzupełnienia. W odpowiedzi wnioskodawca nadał w dniu 13 stycznia 2014 r. przesyłkę zawierającą obszerną dokumentację, stanowiącą uzupełnienie wniosku.
Zaskarżonym pismem z dnia 11 lutego 2014 r. ARiMR odmówiła wnioskodawcy przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 17 lipca 2008 r.").
W uzasadnieniu Organ wskazał, iż w trakcie weryfikacji złożonej dokumentacji stwierdzono następujące uchybienia:
- 1) Nie złożono kompletu formularzy rozliczeniowych ZUS DRA (wraz z załącznikami). Deklaracje ZUS DRA dotyczące działalności wnioskodawcy za rok 2012 i za rok 2011 zawierają informację o 2 osobach ubezpieczonych; jednocześnie nie załączono deklaracji ZUS RCA. Ponadto wszystkie złożone deklaracje nie zostały podpisane przez płatnika.
- 2) W załączniku V Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji błędnie przyjęto jednostkę miary i ilość – należało wskazać powierzchnię placu – kostki brukowej przed budynkiem w m2 i ilości zgodnej z kosztorysem.
- 3) Z uwagi na brak kompletnej dokumentacji ZUS DRA nie ma możliwości zweryfikowania poprawności wypełnienia pól 14.2 - 14.4 wniosku.
W dniu 24 lutego 2014 r. Skarżący, złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o przywrócenie wniosku do ponownej weryfikacji.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 kwietnia 2014 r., ARiMR stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa. Organ wskazał, iż wnioskodawca został dwukrotnie wezwany do uzupełnienia braków i uchybień pismami..., jednakże złożona dokumentacja w dalszym ciągu nie była kompletna. Z pierwotnie złożonym wnioskiem o przyznanie pomocy zostało załączone wyłącznie oświadczenie, że od ostatniego miesiąca stan zatrudnienia nie uległ zmianie. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie wnioskodawca przedłożył jedynie deklaracje swoje i P. H.(wspólnika w J. S. C.) za marzec, luty i styczeń 2013 r. Natomiast w ramach uzupełnień na ponowne wezwanie skarżący przedłożył m.in. deklaracje ZUS DRA dotyczące działalności za lata 2012 i 2011, zawierające informację o 2 osobach ubezpieczonych, jednocześnie nie dostarczył załączników do deklaracji. ARiMR wskazała, iż dopiero wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wnioskodawca złożył deklaracje ZUS DRA wraz z załącznikami ZUS RSA, RZA, RCA. Organ stwierdził przy tym, iż wszystkie złożone deklaracje nie zostały podpisane przez płatnika.
W zakresie stwierdzonego błędu w załączniku V "Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji", ARiMR wskazała, iż w ramach uzupełnień skarżący przedłożył zestawienie, które nie było poprawnie wypełnione, w związku z czym został ponownie wezwany do jego poprawy – pismem z dnia 9 grudnia 2013 r., w którym wskazano, iż w kolumnie 3 i 4 należy przyjąć dane z kosztorysu, np. dla kostki brukowej należy wskazać ilość w m2 zgodnie z kosztorysem, zaś w nazwie zadania należy ująć informację o powierzchni budynku. W odpowiedzi na drugie wezwanie skarżący nie dołączył tabeli V "Zestawienie rzeczowo-finansowe", wobec czego dane wymagające poprawy nie zostały uzupełnione
Dodatkowo organ podniósł, iż na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie dokonuje przedsądowej kontroli rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. Brak jest zatem możliwości, aby ARiMR mogła uwzględnić dokumenty, które nie były przedmiotem oceny oraz przywrócić wniosek do ponownej weryfikacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący domagał się stwierdzenie bezskuteczności wydanego aktu administracji – odmowy przyznania pomocy, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.) uzupełniającego dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę do Sądu I instancji, ARiMR wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uznał, że zaskarżone pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lutego 2014 r. jest zgodne z prawem.
Sąd I instancji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie pisemną informacje o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy podpisała Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego w Kujawsko – Pomorskim Oddziale Regionalnym ARiMR, J. L., na podstawie udzielonego przez Prezesa ARiMR pełnomocnictwa imiennego z dnia 24 sierpnia 2012 r. W pełnomocnictwie tym wprost wskazano, iż umocowana ma prawo podejmowania rozstrzygnięcia oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy w ramach działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zgodnie z art. 22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Sąd I instancji wskazał, iż skarżący dwukrotnie (19 października 2013 r. pkt 4 i 9 grudnia 2013 r. pkt 4) wzywany był do złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA (z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA) za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy (wniosek z kwietnia 2013 r.) oraz wszystkich podmiotów powiązanych. Kopie formularzy musiały być potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika ARiMR lub podmiot, który wydał dokument, lub notariusza, wnioskodawcę albo ZUS. Dalej organ informował, że żądane dokumenty powinny być podpisane przez płatnika składek (wnioskodawcę) lub osobę upoważnioną. W wezwaniu drugim, z dnia 9 grudnia 2013r. skarżący dodatkowo został wezwany do złożenia deklaracji rozliczeniowych ZUS wraz z załącznikami za okres trzech zamkniętych lat poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy wraz z deklaracjami wszystkich podmiotów powiązanych.
Sąd I instancji wskazał, iż skarżący po pierwszym wezwaniu przedłożył organowi kopię deklaracji ZUS P DRA z dnia wypełnienia 3 kwietnia 2013 r., dotyczącej identyfikatora deklaracji 1 marca 2013 r. wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu. Na dokumencie tym, podpisanym przez pracownika Biura rachunkowego D. Sp. z o.o. w B., widniała adnotacja o jednej osobie ubezpieczonej. Przedstawił wówczas również kopie deklaracji rozliczeniowej, z daty wypełnienia 15 marca 2013 r., dotyczącej identyfikatora deklaracji 1 lutego 2013 r. - ZUS P DRA (z informacją o dwóch osobach ubezpieczonych), złożył załączniki ZUS P RZA, ZUS P RCA, ZUS P RSA wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu. Z dokumentów tych wynikała informacja dotycząca zatrudnienia A. M. oraz informacja o przerwie w opłacaniu składek za nią za okres od 1- 28 lutego 2013r. Dokumenty zostały podpisane, podobnie jak poprzednie, przez pracownika ww. Biura bez wykazania stosownego upoważnienia.
Skarżący przedłożył wówczas także kopie deklaracji rozliczeniowej, z daty wypełnienia 11 lutego 2013 r., dotyczącej identyfikatora deklaracji 1 stycznia 2013 r. – ZUS P RDA oraz kopie załączników do niej z daty wypełnienia 25 listopada 2013 r. - ZUS P RZA, ZUS P RCA, ZUS P RSA wraz z informacją o wysyłce i potwierdzeniu. Z dokumentów tych wynikały informacje – Z ZUS P DRA że jest jedna tylko osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu (czyli wnioskodawca), a z załączników do niej wynikała informacja dotycząca zatrudnienia A. M. oraz informacja o przerwie w opłacaniu składek za nią za okres od 1- 31 stycznia 2013 r. Sąd I instancji wskazał, iż opisane dokumenty, podobnie jak poprzednie, zostały podpisane przez pracownika Biura Rachunkowego bez wykazania stosownego upoważnienia. Z przedłożonych innych dokumentów wynikał fakt, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej z P. H..
W ocenie Sądu I instancji w tych warunkach organ słusznie uznał, iż nie ma wszystkich potrzebnych deklaracji rozliczeniowych ZUS skarżącego, że nie wie jak wygląda sytuacja z zatrudnieniem przez niego pracownika, a także nie ma stosownej dokumentacji rozliczeniowej ZUS wspólnika spółki cywilnej.
Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący nie wypełnił podstawowego wymagania jakim było, w dwukrotnym żądaniu organu, przedłożenie deklaracji rozliczeniowych ZUS odpowiednio podpisanych przez płatnika lub osobę upoważnioną, jak też odpowiednio poświadczonych za zgodność z oryginałem w odniesieniu do 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie pomocy. W ocenie Sądu I instancji z tych niepodpisanych deklaracji wynika, że skarżący w wymaganym okresie, tj. 12 ww. miesięcy, zatrudniał pracownika A. M.. Okres zatrudnienia, wg. wymaganej dokumentacji, trwał od kwietnia 2012. (z niepodpisanych dokumentacji wynika, iż od stycznia 2011 r.) do lutego 2013 r. Skarżący jedynie w odniesieniu do stycznia i lutego 2013 r. przedstawił załączniki do deklaracji rozliczeniowych ZUS w postaci ZUS P RCA i ZUS P RSA, z których wynika okres przerwy w uiszczaniu za nią składek na ubezpieczenie społeczne.
Przy czym załączniki te nie zostały podpisane zgodnie ze wskazanymi wymaganiami. Brak jest upoważnienia do podpisania ich przez kogokolwiek z Biura Rachunkowego D. Sp. z o.o. w B.. Nadto Sąd I instancji wskazał, iż wprawdzie z niepodpisanych, niepoświadczonych deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r. wynika informacja o zatrudnieniu jednego pracownika (dwie osoby zgłoszone do ubezpieczenia społecznego, z czego wiadomo, że jedną z nich jest skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą) oraz informacja o źródle finansowania składek z budżetu państwa, jednak brak podpisu na nich nie daje podstaw do przyjęcia, iż zostały prawidłowo sporządzone i prawidłowo przedstawione jako żądane załączniki do wniosku o przyznanie pomocy zwłaszcza, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że przedłożona wcześniej (po pierwszym wezwaniu organu) deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA z daty wypełnienia 11 lutego 2013 r., dotycząca identyfikatora deklaracji 1 stycznia 2013 r., zawiera informację o jednej osobie ubezpieczonej, a załączniki do niej wskazują różne informacje, tj. załącznik ZUS P RZA- wskazuje skarżącego jako ubezpieczonego z identyfikatora raportu 2 stycznia 2013r., załączniki ZUS P RCA i ZUS P RSA- wskazują A.M.
jako osobę ubezpieczoną z identyfikatora raportu 2 stycznia 2013 r. Zatem zgodnie z załącznikami ZUS DRA powinno wykazywać dwie osoby ubezpieczone.
Zdaniem Sądu I instancji odmowa przyznania pomocy oparta jest na braku wykonania wezwania z dnia 19 października 2013 r. i 9 grudnia 2013 r. W ocenie Sądu, pisma zostały skutecznie doręczone, a organ zachował termin wyznaczony na usunięcie braków wniosku. Sąd I instancji wskazał przy tym, iż twierdzenia, że skarżący żądał dodatkowego wyjaśnienie jego sytuacji faktycznej i prawnej nie znajdują potwierdzenia w aktach.
W ocenie Sądu nie zasługują też na uwagę wszelkie twierdzenia skarżącego o ustnym informowaniu go o kompletności wniosku w dniu 21 stycznia 2014r. Sąd I instancji stwierdził, iż sam skarżący zaprzecza sobie w kolejnych twierdzeniach zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz w skardze do Sądu podnosząc, że w datach 27 stycznia 2014r., 6, 7, 10, 12 i 13 lutego 2014 r. telefonicznie domagał się uzyskania informacji odnośnie etapu oceny wniosku oraz czy należy jeszcze dostarczyć jakieś wyjaśnienia, uzupełnienia.
Sąd I instancji wskazał, że nie znalazł zasadności wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., co do przedłożonych wydruków telefonicznych i pokwitowania opłaty parkingowej na wskazane okoliczności żądania udzielenia informacji o złożonym wniosku. Przedstawione dowody nie stanowią o treści przeprowadzonych rozmów.
W ocenie Sądu I instancji wezwania do usunięcia braków wniosku zawierały również inne wskazania dla skarżącego. Był on też wezwany dwukrotnie w odniesieniu do tabeli V o uzupełnienie poprzez wskazanie w nazwie zadania I.A.1 treści zgodnej z kosztorysem, w kolumnie 3 i 4 przyjęcie danych z kosztorysu, a w planowanych kosztach operacji wpisania ich w zaokrągleniu do pełnych złotych (pierwsze wezwanie z 19 października 2013 r., w drugim wezwaniu powtórzono to z dodaniem wskazania, że w kolumnie 3 i 4 należy przyjąć dane z kosztorysu, np. dla kostki brukowej należy wskazać ilość w m 2 zgodnie z kosztorysem. Pomimo wezwań skarżący nie złożył stosownego zestawienia.
Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w tym przepisów art. 20 ust.1, art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy o z dnia 7 marca 2007 r. oraz § 18 ust. 4 pkt. 3 i 4, ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Skarżący kasacyjnie zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi i wydanie na podstawie art. 188 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenia – w przypadku uznania naruszenia wyłącznie prawa materialnego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej zarzucił:
- 1. Naruszenie prawa materialnego - art. 21 ust. 2 pkt. 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieudzielenie skarżącemu - pomimo wyraźnego żądania - wiarygodnych wyjaśnień i pouczeń co do treści złożonego wniosku, wskutek którego to naruszenia został wydany akt administracyjny o odmowie przyznania skarżącemu pomocy, a którego naruszenia nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny;
- 2. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 91 § 3 w zw. z art. 105 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewystosowanie do skarżącego wezwania do osobistego stawiennictwa i dokładnego wyjaśnienia sprawy;
- 3. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 106 § 3 w zw. z art. 105 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym polegające nie nieprzeprowadzeniu uzupełniającego dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi pomimo, iż przeprowadzenie tych dowodów służyło wyjaśnieniu sprawy i jednocześnie niedoprowadziłoby do przewlekłości postępowania;
- 4. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 146 Ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niestwierdzeniu bezskuteczności czynności organu pomimo wystąpienia,,po temu" obiektywnych przesłanek uzasadnionych pozostałymi naruszeniami wskazanymi w niniejszej skardze;
- 5. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 Ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej a nie wszechstronnej i obiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż nie istnieją przesłanki do przyznania w drodze decyzji administracyjnej pomocy skarżącemu, których to naruszeń nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny;
- 6. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 8 Ustawy Kodeks postępowania administracyjnego tj. jego niezastosowanie i wprowadzenie w błąd skarżącego co do kompletności złożonych przez niego dokumentów, co w oczywisty sposób godzi w zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej, którego to naruszenia nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów Skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o oddalenie ww. skargi kasacyjnej, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
W takim przypadku NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przepisów postępowania. Przyjęcie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że warunkiem poprawnej oceny sposobu stosowania prawa materialnego jest ustalenie, że w postępowaniu przed organami i Sądem I instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania albo że w postępowaniu kasacyjnym stronie nie udało się zakwestionować ustaleń faktycznych będących podstawą skarżonego wyroku.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wymienionych szczegółowo w punktach od 2 do 6 petitum skargi kasacyjnej.
W tym miejscu podkreślić należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15.12. 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Jednocześnie podkreślić należy, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok Sądu Administracyjnego I instancji byłby inny (vide wyrok NSA z 18.04. 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).
Zarzuty skargi kasacyjnej opisane w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej wskazują, że w ocenie kasatora uchybienie tym przepisom przez Sąd I instancji spowodowało nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy. W tym miejscu podkreślić więc należy, że stosownie do treści art.133 § 1 p.p.s.a. podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd I instancji rozpatruje sprawę przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.
Natomiast z treści art.91 § 3 p.p.s.a. wynika, że Sąd może zarządzić stawienie się stron osobiście w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy. Oczywiście jest to kompetencja Sądu, który ocenia czy istnieje potrzeba o jakiej mowa w tym przepisie prawa. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że o terminie rozprawy przed Sądem I instancji był zawiadomiony pełnomocnik skarżącego oraz był także zawiadomiony skarżący. W rozprawie przed Sądem I instancji uczestniczył zarówno pełnomocnik skarżącego jak i skarżący. Trafnie Sąd I instancji ocenił, korzystając ze swoich ustawowo określonych kompetencji, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy stanowi wystarczającą podstawę do oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W ocenie NSA brak jest także podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.106 § 3 p.p.s.a. w związku z art.105 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej, to jest poprzez nie przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów. Uwzględniając zasadę, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie art.133 § 1 p.p.s.a., zauważyć należy, że sąd administracyjny rozpoznający skargę może (z urzędu lub na wniosek) przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, co oznacza, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art.106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.
Sąd I instancji odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania dowodowego z przedłożonych wydruków telefonicznych i pokwitowania opłaty parkingowej trafnie ocenił, że przedstawione dowody nie mają znaczenia dla ustalenia okoliczności faktycznych sprawy mających znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego. W szczególności przedstawione dokumenty nie mogą stanowić dowodu na okoliczność treści rozmów prowadzonych przez skarżącego z pracownikami organu.
W orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że przepis art.146 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 2 p.p.s.a. Zastosowanie tej normy stanowi bowiem jedynie wynik kontroli przez sąd administracyjny legalności zaskarżonych aktów. Oddalenie skargi było konsekwencją zastosowania innych przepisów prawa, których naruszenia w powiązaniu z art.146 p.p.s.a. kasator nie przedstawił (vide: wyrok NSA z dnia 27.03.2008 r I OSK 471/07, wyrok NSA z dnia 12.04.2012 r. II FSK 1909/10 niepublikowane).
Przedstawiając zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem kasatora jest nie tylko wskazać konkretne przepisy procedury sądowadministracyjnej, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd I instancji ale także wykazać, że uchybienie tym przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli kasator zamierza wykazać, że Sąd I instancji wadliwie nie uchylił zaskarżonego aktu i zaakceptował stan faktyczny nieprawidłowo ustalony przez organy administracji publicznej, wówczas winien odwołać się do właściwych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi, a nie wskazywać wyłącznie na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów k.p.a., które przed Sądem Administracyjnym nie znajdują bezpośredniego zastosowania. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej opisane w punktach 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej nie mogą stanowić przedmiotu oceny przez NSA.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, opisanego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.
Przedstawienie powyższych uwag było konieczne z uwagi na konstrukcję zarzutu skargi kasacyjnej odnoszącego się do niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nieudzielenie skarżącemu wiarygodnych wyjaśnień i pouczeń co do treści złożonego wniosku. Po pierwsze podkreślić należy, że z treści art. 21 ust. 2 pkt. 3 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej, nie wynika aby przepis ten przewidywał obowiązek udzielania "wiarygodnych wyjaśnień i pouczeń", natomiast jego treść wskazuje na obowiązek udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Ponadto zauważyć należy, że powołany wyżej przepis prawa odwołuje się do okoliczności faktycznych związanych z udzielaniem wyjaśnień i pouczeń, a w sytuacji bezskuteczności zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia uznać należy, że strona uzyskała wyjaśnienia dotyczące przedmiotu postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżący dwukrotnie był wzywany przez organ do złożenia dokumentów i wyjaśnień, a nadto sam skarżący wskazuje na informowanie go przez pracowników organu o stanie sprawy. Tak więc w sytuacji gdy sfera faktów jest ustalona w sposób zupełny i prawidłowy, a więc dający podstawę do zastosowania przepisu prawa materialnego, niezasadnym jest podnoszenie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art.21 ust.2 pkt 3 ustawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.