Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 721/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1717/15 oddalił w całości skargę M.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lutego 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy:

W dniu 8 października 2014 r. w [...], na ul. [..] (droga krajowa nr [..]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] i trzyosiowej naczepy marki [...]. Pojazdem członowym kierował S.M., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem chemii gospodarczej w kartonach na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy, tj. M.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej: skarżący, strona).

W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu, dokonano ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi. Podczas kontroli zostały kierowcy okazane świadectwa legalizacji wag, przymiaru pionowego, przymiaru wstęgowego oraz protokół z pomiaru równości terenu na punkcie kontrolnym. W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej stwierdzono przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [..] z dnia 8 października 2014 r., który został podpisany przez kierowcę kontrolowanego zespołu pojazdów.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "p.r.d."), art. 104 § 1 k.p.a. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzje pierwszoinstancyjną.

GITD w zaskarżonej decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono naruszenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej – 12,15t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1t), co stanowiło przekroczenie o 2,15t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,5%). Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 12 sierpnia 2014 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych 856387 i 856429. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urzędu Miar w Poznaniu dnia 7 kwietnia 2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD wyjaśnił ponadto, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 p.r.d.. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 p.r.d.., który stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym GITD stwierdził, że kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d.

GITD nie znalazł przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. W ocenie GITD, skarżący nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia. Złożone przez skarżącego wyjaśnienia, w tym zawarte w piśmie z dnia 23 października 2014 r., nie stanowią dowodów świadczących o tym, że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem GITD, skarżący nie podjął żadnych czynności mających na celu zachowanie normatywności pojazdu po drodze, po której będzie wykonywał przejazd.

Pismem z dnia 18 marca 2015 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., oddalił skargę. WSA wskazał, że kontrolowany w dniu 8 października 2014 r. zespół pojazdów poruszał się po odcinku drogi krajowej nr 15, który zalicza się do dróg o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. Miejsce ważenia pojazdu legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pojazd (wraz z ładunkiem w postaci kartonów z chemią gospodarczą) został zważony przy pomocy wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych 856387 i 856429. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urzędu Miar w Poznaniu dnia 7 kwietnia 2011 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu błędu 2% i zaokrągleniu wyniku do 0,1t w górę wynosi 12,15t i został przekroczony o 2,15t, tj. o 21,5%. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII, tj. zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów uczestniczył w kontroli, zapoznał się z instrukcją obsługi wag oraz procedurą ważenia, osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. Zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, kierowca podpisał protokół kontroli.

Sąd I instancji podkreślił, że protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, czego kierowca w tym wypadku nie uczynił.

Dalej Sąd I instancji podkreślił, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednakże nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 p.r.d. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 p.r.d., który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek.

Tym samym brak uczestnictwa kierowcy w czynnościach załadunkowych nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Zatem kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Mając powyższe na uwadze WSA uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII. Konsekwencją tego było nałożenie kary na podstawie art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 lit. c) i w zw. z art. 64 ust. 2 p.r.d.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M.M. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów, a w obu przypadkach o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzucił:

1. I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
2. 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 19 poz. 115 z 2007 roku), oraz naruszenie art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz:
3. - art. 64 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie że skarżący winien posiadać zezwolenie kategorii VII,
4. - art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania iż pojazd skarżącego spełniał warunki uznania go za pojazd nienormatywny skoro w postępowaniu nie zostało to udowodnione,
5. - art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż w sprawie zasadnym było nałożenie przez organy kary w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII oraz przyjęcie, iż pojazd skarżącego spełniał warunki na przyjęcie za pojazd nienormatywny - mimo, że okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na fakt naruszenia przez skarżącego przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia i zastosowania kary pieniężnej.
6. II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
7. a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a poprzez uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i brak rozpoznania oraz dokonania oceny, a także nieustosunkowanie się do argumentów podnoszonych w skardze dotyczących:
8. - niedopuszczalności ustalania masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu wag wykorzystanych podczas kontroli oraz ustalenia nacisku na oś - z punktu widzenia wydanego dla nich świadectwa homologacji oraz instrukcji producenta oraz zastosowania przez organ wskaźników korygujących wydanych na podstawie wewnętrznych przepisów,
9. b) art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;
10. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 ustawy p.p.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy,
11. b) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji organów obu instancji pomimo przeprowadzenia ważenia pojazdu w sposób sprzeczny z przyjętymi w tym zakresie zasadami, będącego następstwem - niedostrzeżonego przez Sąd I instancji - naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. skutkujących błędnym przyjęciem, iż kierowca otrzymał instrukcje obsługi wag, błędnym przyjęciu, iż obliczona na podstawie procedury waga została obliczona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami pomimo zastosowania przez organ współczynnika korygującego wartość ważenia niezgodnego z instrukcją wag,
12. c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie mogłyby przemawiać za oddaleniem skargi oraz wobec braku własnych ustaleń i całkowitego oparcia swoich twierdzeń, w zakresie stawianych przez skarżącego zarzutów dotyczących niedopuszczalności stosowania wag wykorzystanych podczas kontroli do ustalania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu, bez głębszej analizy obowiązujących w tym zakresie przepisów oraz dokumentów, które stanowiły materiał dowodowy w sprawie oraz niewystarczającym wyjaśnieniu zarzutów skarżącego dotyczących zastrzeżeń przedstawionych przez skarżącego w skardze.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum złożonego środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Wobec takich regulacji poza sporem pozostaje okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.

W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Dlatego w pierwszej kolejności NSA odniesie się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące stosowania wag wykorzystanych podczas kontroli do ustalania nacisków osi z punktu widzenia wydania dla nich świadectwa homologacji oraz instrukcji producenta oraz stosowania przez organ wskaźników korygujących wydanych na podstawie wewnętrznych przepisów.

Sąd I instancji na stronie 8 uzasadnienia wyroku wskazał, że pojazd wraz z ładunkiem w postaci kartonów z chemią gospodarczą został zważony przy pomocy wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych 856387 i 856429. Podkreślił też, że wagi legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu dnia 7 kwietnia 2011 r. Powyższe wywody, jak wskazał na stronie 11 i 12 uzasadnienia wyroku, oparte zostały na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych.

Mając na uwadze takie stanowisko Sądu, nie można zarzucić braku ustosunkowania się do zarzutu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że autor skargi kasacyjnej ani w jej petitum ani w uzasadnieniu nie wskazał dlaczego brak oceny przez Sąd I instancji zarzutów niedopuszczalności stosowania wag wykorzystanych podczas kontroli miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto w uzasadnieniu wyroku zwrócono uwagę że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu 2% i zaokrągleniu wyniku do 0,1 t w górę wynosi 12,15 t i został przekroczony o 2,15 t tj. o 21 %. Rację ma autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie zaznaczył wprost, jaka jest podstawa zastosowania ww. wskaźnika jednakże skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby mogło mieć to istotnego wpływu na wynik sprawy, a powyższa ocena podlega również kontroli instancyjnej.

Niezrozumiałe jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, w którym zarzucił brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutów dotyczących ustalania masy całkowitej pojazdu, bowiem w rozpoznawanej sprawie kara została nałożona za przekroczenie nacisku osi, a nie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Mając na uwadze powyższe za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zawarty w podstawie naruszenia przepisów postępowania tj. pkt a).

Co do zarzutu postawionego w pkt c) skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. należy zauważyć, że jest on wadliwie sformułowany i w rzeczywistości dotyczy naruszenia przepisu wynikowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. dlatego też należy się odnieść do niego po rozpoznaniu wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej.

Również niezasadny okazał się zarzut sformułowany w pkt b) tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie powyższych przepisów przez Sąd I instancji poprzez zaakceptowanie stanowisko organów, że kierowca otrzymał instrukcje obsługi wag oraz, że waga pojazdu została obliczona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami pomimo zastosowania przez organ współczynnika korygującego wartość ważenia niezgodnego z instrukcją wag.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznanej sprawie podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, które zostały zapisane w protokole kontroli, który jest podstawowym dowodem w sprawie na okoliczność przekroczenia przez pojazd skarżącego dopuszczalnego nacisku osi na drogę, penalizowanego karą pieniężną. Protokół ten ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Należy wskazać, że pomiarów pojazdu dokonano w obecności kierowcy, który był obecny przy czynnościach ważenia pojazdu, został pouczony przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego o procedurze ważenia i nie zgłaszał uwag do procedury ważenia, a także nie wystąpił o powtórne ważenie pojazdu.

Wbrew argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej należy zaznaczyć, że z załącznika do protokołu kontroli z dnia 8 października 2014 r. wynika, iż podczas czynności kontrolnych kierowca oświadczył, że zapoznał się z instrukcją obsługi wag oraz z procedurą ważenia. Ponadto wykonano pomiary rzeczywistej masy całkowitej oraz rzeczywistych nacisków osi pojazdu, które wynosiły: 6,7; 12,45; 10,3 tony, a także "po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę (t)" wynosiły odpowiednio: 6,5; 12,15; 10,0, co oznacza, iż od wyniku ważenia odjęto błąd pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych do 100 kg stosownie do § 23 pkt 7 zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r., nr 50/2011 w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

Po drugie, co się tyczy zastosowania przez organy administracji zarządzenia nr 50/2011 które przewidywało, że uzyskane wyniki ważenia osi pojazdu należy pomniejszyć o 2% i zaokrąglić do 0,1 t w górę, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 21 kwietnia 2016 r. (II GSK 2881/14), że wprawdzie wspomniane zarządzenie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy nałożenia na obywatela obowiązku, jednak normy w nim zawarte mogą zostać zastosowane na korzyść kontrolowanego podmiotu. Zauważyć należy, że praktyka pomniejszenia przez Inspekcję Transportu Drogowego wyników uzyskanych pomiarów nacisków osi jest de facto działaniem leżącym w interesie podmiotu kontrolowanego, ponieważ może skutkować zmniejszeniem wymiaru kary.

W związku z powyższym zarzuty naruszenia przepisów postępowania NSA uznał za nieuzasadnione.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie podkreśla, że sposób ich zredagowania zawiera pewne wady konstrukcyjne. Autor skargi kasacyjnej, formułując zarzuty nie uwzględnił, że przedmiotem kontroli instancyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ten Sąd zaś nie stosuje przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, a jedynie zobowiązany jest do kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Zatem podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym należało powołać również stosowny przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to akt prawny reguluje postępowanie sądowoadministracyjne. Pomimo tych wad konstrukcyjnych, biorąc pod uwagę uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej i uznał, że są one nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym należy podkreślić, że przepis ten w dacie stosowania tej ustawy składał się z czterech jednostek redakcyjnych, autor skargi kasacyjnej nie wskazał, która z nich została naruszona. Zatem zarzut ten nie może podlegać merytorycznej ocenie.

Co do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący winien posiadać zezwolenie kategorii VII NSA wyjaśnia, że okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia określonej kategorii nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca wyraźnie w art. 140ab ust. 2 p.r.d. przyjął, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 p.r.d. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny.

Zatem mimo braku możliwości uzyskania przez skarżącego zezwolenia kategorii VII ale z uwagi na fakt, iż pojazd był pojazdem nienormatywnym, a ładunek był podzielny to organ - zgodnie z treścią art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. - ustalił i nałożył w sposób prawidłowy karę pieniężną, jak za przejazd pojazdem bez zezwolenia kategorii VII.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 35a p.r.d. wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem przez "pojazd nienormatywny" należy rozumieć pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojęcie "nacisk osi" oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 p.r.d.), natomiast "rzeczywista masa całkowita" to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 p.r.d.).

Przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt 35a p.r.d., są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 460 ze zm., dalej u.d.p.), po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 powołanego przepisu Minister właściwy do spraw transportu, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Na podstawie wskazanego wyżej art. 41 ust. 2 u.d.p. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061), w którym ustalony został wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1; wykaz ten został umieszczony w załączniku nr 1).

W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że droga krajowa nr 15, po której wykonywany był przejazd została ujęta w wykazie dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Pojazd skarżącego przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej, na drodze na której był dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 10t., a tym samym spełniał kryteria pojazdu nienormatywnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 140aa ust. 1-3 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. ze względu na sposób sformułowania należy przyjąć, że autorowi skargi kasacyjnej w istocie chodziło o ich niewłaściwe zastosowanie.

Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, czyli błąd subsumcji, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Prawidłowość zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie nie została skargą kasacyjną skutecznie podważona. Zdaniem Sądu kasacyjnego ustalenia te są wystarczające dla określenia ich konsekwencji materialnoprawnych przewidzianych na podstawie ww. przepisów, zaś subsumcja normy prawa materialnego nastąpiła w sposób prawidłowy.

W sprawie prawidłowo ustalono, że pojazd poddany kontroli był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35 a) p.r.d., a kara pieniężna w wysokości 15000 zł słusznie została nałożona przez organ na podstawie art. 140 aa ust.1-3 p.r.d. w zw. z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. tejże ustawy, gdyż te przepisy miały w sprawie zastosowanie. Tym samym należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie uczynił akceptując prawidłowe stanowisko organu w zakresie zastosowania wobec skarżącego ww. przepisów a w efekcie nałożenie na stronę przedmiotowej kary pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe niezasadny okazał się zarzut niezastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., a zatem Sąd I instancji właściwe zastosował art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z pkt 2 lit. c w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).