Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 128/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. (WSA) po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora [...] oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej oddalił skargę.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
B. C. starała się o przyznanie renty strukturalnej. W tym celu 1 lipca 2008 r. złożyła do biura powiatowego ARiMR w W. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik biura powiatowego ARiMR w W. pozytywnie zweryfikował wniosek i 1 sierpnia 2008 r. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej z zaznaczeniem, że wnioskodawczyni w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia winna przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej.
W dniu 14 października 2008 r. skarżąca przedłożyła w biurze powiatowym ARiMR w W. dwie umowy zawarte w formie aktów notarialnych, na mocy których sprzedała T. i V. B. nieruchomość rolną (działkę 74/3) o powierzchni 5,9850 ha w tym 0,03 ha nieużytków, a P. i E. K. nieruchomość rolną (działkę 152) o powierzchni 4,17 ha.
Po zweryfikowaniu przedłożonych w toku postępowania dokumentów kierownik biura powiatowego ARiMR w W. wydał w dniu [...] października 2008r. decyzję o przyznaniu renty strukturalnej B. C. Organ I instancji nie zwiększył przyznanej stronie renty strukturalnej o 15 % najniższej emerytury z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych większej niż 10 ha, osobie w wieku poniżej 40 lat, gdyż uznał, że nie został spełniony warunek przewidziany w § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 109 poz. 750 ze zm.) (rozporządzenie).
B. C. złożyła odwołanie, w części dotyczącej niepowiększenia przyznanej renty strukturalnej o 15% kwoty najniższej emerytury. W ocenie skarżącej spełniła ona warunki niezbędne do przyznania jej 15% dodatku, gdyż osoby, którym przekazała grunty są w wieku poniżej 40 lat, a łączna powierzchnia użytków rolnych przekazanych tym osobom jest większa niż 10 ha.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] dyrektor oddziału regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu B. C. przekazała T. B. 5,9550 ha użytków rolnych, co spowodowało powiększenie jego gospodarstwa do 35,5560 ha, zaś P. K. 4,17 ha, który stał się w ten sposób właścicielem gospodarstwa o powierzchni 11,9724 ha. Skarżąca przekazała zatem dwie części swego gospodarstwa rolnego na powiększenie gospodarstw rolnych dwóch producentów rolnych, jednakże żadnemu z nich nie przekazała gruntów o powierzchni przekraczającej 10 ha.
B. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję organu II instancji podnosząc, że orzeczenie organu administracji narusza prawo, ponieważ odmawia jej przyznania uprawnienia do powiększonej renty strukturalnej, mimo że skarżąca spełniła prawne wymagania warunkujące uzyskanie takiego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę podając, że § 12 ust. 5 przytoczonego rozporządzenia dopuszcza również przekazanie gospodarstwa rolnego na powiększenie kilku gospodarstw rolnych, jednakże pod warunkiem, że co najmniej jedna część gospodarstwa przekazana jednemu producentowi rolnemu przekracza 10 ha. Zdaniem Sądu I instancji przepis § 12 rozporządzenia należy interpretować, kierując się celem, jaki w tym przypadku założył sobie normodawca. Tym celem jest zespalanie (scalanie) użytków rolnych, a nie ich rozdrabnianie. Chodzi zatem o to, aby jak najwięcej użytków trafiło do jak najmniejszej liczby producentów rolnych. Dlatego też "premia" w postaci dodatkowych 15% kwoty renty strukturalnej należy się, zdaniem Sądu, zbywcy, który przekaże więcej niż 10 ha użytków jednej osobie (w wieku poniżej 40 lat).
B. C. wniosła skargę kasacyjną na ten wyrok WSA w B., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego:
- - § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 przez błędną jego wykładnię. Na tej podstawie domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że zarówna organ administracji jak i WSA dwa warunki opisane w § 12 ust. 5 cyt. rozporządzenia potraktowały całościowo podczas, gdy są to dwa różne warunki, które muszą być spełnione łącznie.
Zdaniem skarżącej powinna ona otrzymać dodatek do renty strukturalnej, gdyż przekazała gospodarstwo osobom w wieku poniżej 40 lat, a łączna powierzchnia przekazanych użytków rolnych jest większa niż 10 ha. Z treści § 12 ust. 5 rozporządzenia nie wynika natomiast, że wymaganie przekazania gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 10 ha odnosi się do części gospodarstwa przekazywanej jednej osobie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w przypadkach wymienionych w § 2.
Zdaniem NSA w składzie orzekającym należy odróżnić przesłanki uzyskiwania renty strukturalnej od przesłanek zwiększenia wysokości tej renty o 15% kwoty najniższej emerytury, stosownie do § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r.
B. C. spełniła wymagania do otrzymania renty strukturalnej i ta okoliczność nie jest kwestionowana.
Inne jednak wymagania przewidziano dla uzyskania podwyższonej renty strukturalnej. Przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania spornej decyzji stanowił, że wysokość renty strukturalnej zwiększa się o 15 % kwoty najniższej emerytury w przypadku przekazania osobie w wieku poniżej 40 lat gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, o łącznej powierzchni użytków rolnych większej niż 10 ha.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował ten przepis uznając, że przekazanie gospodarstwa rolnego na powiększenie więcej niż jednego gospodarstwa rolnego daje prawo do podwyższonej renty strukturalnej tylko wtedy, gdy część gospodarstwa przekazywana jednej osobie w wieku poniżej 40 lat ma powierzchnię przekraczającą 10 ha. Z treści § 12 ust. 5 rozporządzenia jasno bowiem wynika, że wymaganie dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem przekazania dotyczy zarówno gospodarstwa przekazywanego, jak i gospodarstwa (jego części) przekazanego jednej osobie. Dopuszczalne jest zatem rozdysponowanie gospodarstwa rolnego pomiędzy więcej niż jedną osobę, ale co najmniej jedna z nich musi otrzymać grunty o powierzchni ponad 10 ha. Zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa § 12 ust. 5 rozporządzenia nie pozwalają przyjąć, tak jak utrzymuje wnosząca skargę kasacyjną, że owe powyżej 10 ha powierzchni dotyczy łącznej powierzchni gospodarstwa rolnego przekazanego kilku osobom.
Przepis § 12 ust. 5 mówi wyraźnie o przekazaniu gospodarstwa jednej osobie i określoną w nim wielkość przekazanego gospodarstwa wiąże z tą jedną osobą, mając na uwadze gospodarstwo, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, a więc zarówno gospodarstwo przekazywane w całości jednej osobie, jak i gospodarstwo przekazywane w częściach kilku osobom. W każdym zatem z tych dwóch przypadków gospodarstwo lub jego część przekazana jednej osobie powinna być większa niż 10 ha.
Ma rację Sąd I instancji wyrażając pogląd, że zaprezentowana wykładnia § 12 ust. 5 w związku z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgodna jest z intencjami prawodawcy dążącego do powiększania istniejących gospodarstw rolnych w celu poprawy konkurencyjności rolnictwa. Potwierdzeniem takiego kierunku działania jest zmiana od 5 sierpnia 2008r. treści § 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia. Po zmianie dopuszczalne jest jedynie przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego.
NSA w tym składzie orzekającym nie podziela wobec tego odmiennego w tej kwestii stanowiska wyrażonego przez NSA w wyroku z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt II GSK 68/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl),
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 1 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.