Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2271/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S. P." w K., zwanego dalej "skarżącym", na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania w postępowaniu o udzielenie zmówienia publicznego.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego:
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 185 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.), zwanej dalej "p.z.p.", oraz art. 123 § 1 i 125 § 1 i 3 k.p.a., Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił odwołanie złożone przez skarżącego, w postępowaniu o udzielnie zamówienia publicznego na konkurs urbanistyczno-architektoniczny, dotyczący opracowania koncepcji zagospodarowania przestrzennego terenów byłego obozu P. w K., prowadzonym przez K. Zarząd Komunalny w K. Zgodnie z treścią art. 185 ust. 1 p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia) odwołanie podlega rozpoznaniu, jeżeli uiszczono stosowny wpis. Wpis uiszcza się najpóźniej w dniu wniesienia odwołania, a dowód jego uiszczenia dołącza się do odwołania.
Z kolei, stosownie do art. 185 ust. 3 p.z.p., jeżeli wpis nie został uiszczony, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych orzeka w formie postanowienia o zwrocie odwołania. Skarżący, jak ustalił organ, nie dołączył do odwołania dowodu uiszczenia wpisu w kwocie 20.000 zł, mimo stosownego wezwania pismem z dnia 14 maja 2007 r.
W następstwie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2271/07, jak to już wskazano na wstępie, Sąd I instancji oddalił skargę. Według Sądu, zwracając skarżącemu odwołanie z powodu jego nieopłacenia, organ nie naruszył prawa, skoro wspomniany wyżej skutek przewiduje art. 185 ust. 3 p.z.p. Ponadto Sąd podzielił argumentację organu, że przepisy ustawy o zamówieniach publicznych, jak również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o sądzie polubownym, mające zastosowanie do postępowania odwoławczego w zakresie zamówień publicznych, nie przewidują jakiejkolwiek możliwości zwolnienia skarżącego z ustawowego obowiązku uiszczenia wpisu od odwołania.
Jak podkreślił Sąd I instancji przedmiotem jego oceny jest jedynie legalność zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwrotu odwołania z przyczyny braku uiszczenia wpisu, gdyż merytoryczne rozpoznanie odwołania od protestu wobec rozstrzygnięcia o udzielenie zamówienia publicznego należy do sądu cywilnego (art. 194 i 195 ust. 1 p.z.p.).
Od wyroku Sądu I instancji skarżący wniósł skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 185 ust. 1 i 3 p.z.p. do ustalonego stanu faktycznego.
W świetle uzasadnienia skargi kasacyjnej, wydając rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi, Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności, iż wpis od odwołania w niniejszej sprawie wynosi 20.000 zł, co jest opłatą rażąco wygórowaną. Wysokość tej opłaty uniemożliwiła wniesienie odwołania od rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym, co w istocie ogranicza przewidziane w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sądu, jak również podważa przewidzianą w art. 32 Konstytucji zasadę równości obywateli wobec prawa.
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie organu Sąd I instancji nie naruszył art. 45 ust. 1 oraz art. 32 Konstytucji RP. W szczególności Sąd nie ma prawnych możliwości odmowy zastosowania przepisu rangi ustawowej. Dopiero stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego przez Trybunał Konstytucyjny daje podstawę dla Sądu do niezastosowania przepisu ustawy. Podstawą zaś do wystąpienia przez sąd rozpatrujący sprawę z pytaniem prawnym, o którym mowa w art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102 poz. 643 ze zm.), mogą być tylko uzasadnione wątpliwości sądu w zakresie konstytucyjności badanych przepisów, nie zaś poglądy strony skarżącej.
Ponadto, kwestionując wysokość opłaty od odwołania, skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia przez Sąd I instancji przepisu § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu od odwołania oraz szczegółowych zasad rozliczania kosztów w postępowaniu odwoławczym (Dz. U. Nr 87, poz. 608 ze zm.), ustalającego wysokość wpisu od odwołania w kwestionowanej przez skarżącego kwocie 20.000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi i bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Granicę skargi wyznaczają podstawy kasacyjne określone w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa oraz zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia nieważności postępowania.
Związanie sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej oznacza dla wnoszącego skargę kasacyjną konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd I instancji rozpoznający sprawę sądowoadministracyjną oraz uzasadnienie naruszenia tych przepisów. W przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej należy wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenia przepisów postępowania. Toteż, zakres rozpoznania sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie wyznaczał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. 185 ust. 1 i 3 p.z.p.
W myśl art. 185 ust. 1 p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia tj. 4 czerwca 2007 r.) odwołanie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego podlega rozpoznaniu, jeżeli najpóźniej w dniu wniesienia odwołania uiszczono wpis, a dowód jego uiszczenia dołączono do odwołania. Jeżeli natomiast wpis nie został uiszczony, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych orzeka w formie postanowienia o zwrocie odwołania (art. 185 ust. 3 p.z.p.).
W niniejszej sprawie, jak to już wskazano, skarżący wniósł odwołanie od protestu w sprawie konkursu urbanistyczno -architektonicznego na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzennego terenów byłego obozu P. w K.. Do odwołania skarżący nie dołączył dowodu uiszczenia wpisu. Wobec tego organ, po wezwaniu skarżącego do przedłożenia przedmiotowego dowodu w zakreślonym terminie, do czego skarżący się nie zastosował, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. zwrócił skarżącemu odwołanie, z powołaniem się na art. 185 ust. 3 p.z.p.
Sąd I instancji, oddalając skargę na zaskarżone postanowienie, nie naruszył wskazanych w skardze przepisów rangi ustawowej. Skarżący nie wniósł bowiem stosownej opłaty od odwołania, a zatem nie spełnił jednej z ustawowych przesłanek określonych w art. 185 ust. 1 p.z.p. do skutecznego domagania się rozpatrzenia wspomnianego środka zaskarżenia. Z tych względów działanie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, orzekające o zwrocie odwołania, w pełni odpowiada dyspozycji art. 185 ust. 3 p.z.p.
W myśl art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, co wymaga podkreślenia, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to związanie Sądu I instancji, podobnie jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinnością stosowania przepisów rangi ustawowej, a takimi są wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 185 ust. 1 i 3 p.z.p. Obowiązek przestrzegania prawa spoczywa również na organie administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zaś w świetle zaś art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zarzucie rażącej wysokości opłaty od odwołania naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w myśl którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Odnosi się bowiem do postępowania sądowego, nie zaś postępowania administracyjnego, stanowiącego przedmiot kontroli Sądu I instancji. Również Sąd I instancji nie naruszył art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Powinność wniesienia spornej opłaty od odwołania w kwocie 20.000 zł ciąży bowiem w takim samym stopniu na wszystkich podmiotach, którzy zamierzają skorzystać z omawianego środka zaskarżenia. O naruszeniu przez Sąd I instancji przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie może więc być mowy.
Natomiast, jak to trafnie zauważył w odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, skarga kasacyjna nie zarzuciła naruszenia przez Sąd I instancji przepisu § 1 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r., ustalającego opłatę od odwołania w kwocie 20.000 zł. Toteż ta kwestia nie może stanowić przedmiotu rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.