Uzasadnienie
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości T. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej w B. B. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako: Komisja, KNF) z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykluczenia na okres dwunastu miesięcy papierów wartościowych Spółki z obrotu na rynku regulowanym i nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2011 r. KNF, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm., dalej: ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym) oraz art. 96 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 10 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a/ ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439, dalej: ustawa o ofercie publicznej), po rozpatrzeniu wniosku Syndyka Masy Upadłości T. Spółki akcyjnej w upadłości likwidacyjnej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2010 r. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] listopada 2009 r. raportem bieżącym nr [...] Spółka poinformowała, iż w dniu [...] listopada 2009 r. otrzymała postanowienie Sądu Rejonowego w B.-B. Wydział VI Gospodarczy o otwarciu z datą [...] listopada 2009 r. o godzinie 13.00 postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku T. Sąd wyznaczył sędziego komisarza oraz syndyka masy upadłościowej D. W. Jednakże postanowienie to zostało uchylone przez sąd drugiej instancji w związku z zażaleniem zarządu Spółki. W dniu [...] maja 2010 r. Sąd Rejonowy w B.-B. Wydział VI Gospodarczy ponownie ogłosił upadłość T. Od tego postanowienia Spółka złożyła zażalenie, które to zażalenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w B.-B. w dniu w dniu [...] listopada 2010 r. Jednocześnie, kolejnymi pismami Syndyk poinformował KNF o opóźnieniach w terminach publikacji raportów okresowych i skonsolidowanych oraz ich przyczynach
Następnie w dniu [...] listopada 2010 r. zostały opublikowane następujące raporty okresowe: raport roczny za 2009 r. zawierający sprawozdanie finansowe na dzień [...] listopada 2009 r. oraz list syndyka; raport roczny za 2009 r. zawierający sprawozdanie finansowe za okres od [...] listopada 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. oraz list syndyka; raport kwartalny [...] zawierający sprawozdanie finansowe za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] marca 2010 r. oraz list syndyka; raport półroczny [....] zawierający sprawozdanie finansowe za półrocze 2010 r. oraz list syndyka, w których wyjaśniono przyczyny braku realizacji obowiązku informacyjnego.
W piśmie z dnia [...] września 2010 r. Syndyk poinformował, iż w związku z nierzetelnym sporządzeniem sprawozdań finansowych opublikowanych przez Zarząd Spółki przed ogłoszeniem jej upadłości, także tych badanych przez biegłych rewidentów, w dniu [...] maja 2010 r. zostało złożone do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz w dniu [...] czerwca 2010 r. poinformowana została Krajowa Izba Biegłych Rewidentów. W tej sytuacji Komisja decyzją z dnia [...] października 2010 r. wykluczyła na okres 12 miesięcy papiery wartościowe T. z obrotu na rynku regulowanym w związku ze stwierdzeniem, iż T. naruszyła art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a/ ustawy o ofercie publicznej polegającego na nieprzekazaniu KNF, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: raportu kwartalnego oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za czwarty kwartał 2009 r., raportu rocznego oraz skonsolidowanego raportu rocznego za 2009 r., raportu kwartalnego oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za pierwszy kwartał 2010 r., raportu półrocznego i skonsolidowanego raportu półrocznego za pierwsze półrocze 2010 r. (pkt I decyzji).
Ponadto organ nałożył na Techmex karę pieniężną w wysokości 50.000 zł w związku ze stwierdzeniem, iż Spółka naruszyła art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej poprzez nieprzekazanie Komisji informacji poufnej o złożeniu zawiadomienia do prokuratury o popełnieniu przestępstwa oraz powiadomieniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów w zakresie braku rzetelności i prawdziwości danych finansowych zawartych w sprawozdaniach finansowych opublikowanych przez Spółkę przed ogłoszeniem upadłości odnoszących się w szczególności do kilkukrotnego zawyżenia wyniku finansowego wskazanego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym przez Zarząd Spółki na dzień [...] września 2009 r. (pkt II decyzji).
Komisja postanowiła również o przekazaniu do publicznej wiadomości treści decyzji oraz w tym zakresie nadała decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt II i pkt IV decyzji).
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy KNF dokonała jeszcze raz analizy materiału dowodowego oraz podjęła dalsze czynności dowodowe zmierzające do uzupełnienia tego materiału. KNF cytując przepisy ustawy o ofercie publicznej (art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz powołując się na definicję informacji poufnej zawartej w art. 154 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538), dalej: "ustawa o obrocie"), oraz dokonując analizy przedstawionego stanu faktycznego i prawnego, podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i stwierdziła, iż T. był obowiązany wykonać ciążące na nim obowiązki przekazania Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacje okresowe w postaci raportów opisanych w sentencji decyzji z [...] października 2010 r. we wskazanych terminach, czego jednak nie uczynił.
Odnosząc się do kwestii nieprzekazania informacji poufnej o złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz powiadomieniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, w ocenie Komisji, działanie to spełniało warunki określone w art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie. Wskazana informacja dotyczyła bowiem bezpośrednio Spółki, tj. jej sprawozdań finansowych opublikowanych przed ogłoszeniem upadłości Spółki. Warunek precyzyjności w tym przypadku został również bezwzględnie spełniony, gdyż informacja dotyczyła faktów obiektywnych, co do wystąpienia których nie istnieją żadne wątpliwości. Wątpliwości Syndyka odnośnie rzetelności i prawdziwości sprawozdań finansowych sporządzanych przez Zarząd Spółki zostały zmaterializowane w postaci zawiadomień złożonych do Prokuratury oraz Krajowej Izby Biegłych Rewidentów. KNF wyjaśniła, że informacja poufna to taka informacja, która mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości w sposób istotny wpłynąć na cenę lub wartość instrumentów finansowych.
Informacja o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz powiadomienia Krajowej Izby Biegłych Rewidentów stanowi w ocenie organu informację o znacznym ciężarze gatunkowym, która nie pozostała bez wpływu na cenę akcji. Inwestorzy Spółki nie posiadając aktualnych informacji na temat sytuacji finansowej Spółki, podejmowali decyzje inwestycyjne między innymi w oparciu o dane finansowe, co do których istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie ich rzetelności i prawdziwości.
KNF podzieliła stanowisko, że sankcja nakładana na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej jest nakładana na podstawie tzw. uznania administracyjnego. Wymierzając karę organ wziął pod uwagę interes społeczny, tj. w przedmiotowej sprawie interes innych uczestników obrotu oraz wagę i cel przepisów, które przez działanie T. zostały naruszone. KNF wskazała, iż uregulowania dotyczące obowiązków informacyjnych, a w szczególności raportów okresowych, które są dla uczestników rynku podstawowym źródłem informacji o kondycji finansowej Spółki, należą do grupy przepisów, które mają na celu ochronę jednej z fundamentalnych zasad, na której oparty jest publiczny obrót papierami wartościowymi - zasady transparentności rynku. Niewykonywanie obowiązków informacyjnych przez spółki publiczne godzi zaś w tę zasadę i pozbawia akcjonariuszy i inwestorów równego dostępu do aktualnej i rzetelnej informacji o emitencie, w tym o jego akcjonariacie.
Organ uznał, iż wbrew stawianym zarzutom samo zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie zawiera w sobie informacji pewnych, lecz jedynie takie, które uprawdopodobniają fakt popełnienia przestępstwa, a nie przesądzają, że przestępstwo zostało popełnione. Zdaniem Komisji na podstawie przepisu art. 241 k.k. został wprowadzony zakaz rozpowszechniania informacji z postępowania przygotowawczego. Błędna jest zatem teza, iż złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa stanowi element postępowania przygotowawczego, a w konsekwencji, iż działający w imieniu Spółki Syndycy mogli obawiać się odpowiedzialności karnej na podstawie art. 241 k.k. Komisja pokreśliła, że nieprzekazanie tej informacji do wiadomości publicznej mogło spowodować szkodę po stronie inwestorów, wobec braku jakichkolwiek informacji na temat sytuacji finansowej Spółki od listopada 2009 r. oraz z powodu ogłoszenia upadłości.
Odnosząc się do katalogu enumeratywnie określonych w art. 96 ustawy o ofercie publicznej sankcji związanych z naruszaniem przez Spółkę przepisów prawa Komisja zdecydowała, że sankcją adekwatną do stwierdzonych w toku niniejszego postępowania administracyjnego naruszeń dotyczących publikacji raportów okresowych jest terminowe wykluczenie papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym. Natomiast nałożona kara pieniężna w wysokości 50.000 zł za naruszenie przepisów prawa, stanowi jedynie 5% ustawowego zagrożenia, jest adekwatna do wagi stwierdzonego w toku niniejszego postępowania naruszenia. Zdaniem KNF nieprzekazywanie do publicznej wiadomości informacji poufnej w terminie przepisanym przez prawo potencjalnie powoduje uszczerbek po stronie inwestorów nabywających lub zbywających akcje w okresie, w którym powinna nastąpić publikacja informacji poufnej, bowiem cena akcji nie uwzględnia wówczas danej informacji poufnej, a więc może odbiegać od realnej wartości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, jak również dokonał właściwej kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo wykonuje nienależycie obowiązki, o których mowa m.in. w art. 56 ustawy, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuacje finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. Z kolei przepis art. 56 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a/ ustawy o ofercie publicznej nakłada na emitentów obowiązki informacyjne, w tym przekazywania do publicznej wiadomości informacji poufnych, w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie oraz informacji bieżących i okresowych.
Uwzględniając pojęcie informacji poufnej zdefiniowane w art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, Sąd I instancji wskazał, że w myśl zasady transparencji (przejrzystości) rynku uczestnicy rynku, a zwłaszcza podmioty emitujące papiery wartościowe, obowiązane są do informowania inwestorów o wszystkich istotnych zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na rynkową wycenę papierów wartościowych, a całość infrastruktury rynku kapitałowego służy równemu i prostemu dostępowi do tych informacji.
Sąd I instancji wskazał również, że stosownie do art.169 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.) syndyk lub zarządca wykonuje obowiązki sprawozdawcze, jakie ciążyłyby na upadłym. Co do obowiązków sprawozdawczych syndyka to obejmują one także sprawozdania finansowe składane na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.); są to sprawozdania składające się z bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowych informacji i objaśnień, zaś w razie upadłości emitenta, którego papiery wartościowe są przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub dopuszczone do obrotu na tym rynku, składanie informacji stosownie do art. 56 ustawy o ofercie publicznej.
Sąd podzielił stanowisko KNF, iż kwestia winy Syndyka co do wykonania obowiązków sprawozdawczych pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Trafnie organ uznał, że kara czasowego wykluczenia akcji z obrotu giełdowego za niezłożenie wymaganych prawem raportów okresowych musi być nałożona na Spółkę jako emitenta, bowiem to postępowanie władz Spółki w okresie przed ogłoszeniem upadłości, w szczególności fakt prowadzenia nierzetelnej księgowości było bezpośrednią przyczyną niewykonania obowiązków informacyjnych przez Syndyka po ogłoszeniu upadłości. Raporty okresowe zawierające między innymi sprawozdania finansowe, są dla inwestorów jedynym źródłem wiarygodnych danych na temat kondycji finansowej spółki. Postępowanie T. spowodowało, iż inwestorzy od dnia [...] listopada 2009 r., tj. od opublikowania sprawozdania finansowego za trzeci kwartał 2009 r. byli pozbawieni dostępu do danych finansowych Spółki i bazowali przez niespełna rok na danych finansowych zamieszczonych w sprawozdaniach finansowych publikowanych przez zarząd T. przed ogłoszeniem upadłości, co do których występuje podejrzenie w zakresie braku ich rzetelności i prawdziwości.
Jak wykazało postępowanie upadłościowe, wykazywana przez Spółkę strata była siedem razy niższa od ustalonej przez Syndyka. Podejrzenie to zostało potwierdzone przez złożenie przez Syndyka zawiadomienia do prokuratury oraz do Krajowej Izby Biegłych Rewidentów. W tym stanie rzeczy analizowanie postępowania Syndyka pod kątem jego winy co do wykonania obowiązków sprawozdawczych emitenta po ogłoszeniu upadłości było w istocie bezprzedmiotowe. Sąd podzielił stanowisko organu, iż kara wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym oraz kara pieniężna wymienione w art. 96 ustawy o ofercie publicznej są karami administracyjnymi, zatem mają charakter obiektywny i mogą być nałożone na emitenta po ogłoszeniu jego upadłości bez względu na przyczyny powstania opóźnienia w wykonaniu przez syndyka obowiązków sprawozdawczych.
W ocenie Sądu strona nie może też podnosić skutecznie zarzutu naruszenia art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej oraz art. 154 ustawy o obrocie.
Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu, że informacje o złożeniu do prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz o poinformowaniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o braku prawdziwości i rzetelności danych finansowych mogą być uznane za informacje poufne w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie. Przede wszystkim organ dokonał właściwej analizy wpływu tych zdarzeń na cenę akcji, zwłaszcza w sytuacji gdy wymagane prawem raporty i sprawozdania nie były od daty ogłoszenia upadłości sporządzane na bieżąco, zaś ostatni raport przed ogłoszeniem upadłości Spółki z listopada 2009 r. opierał się na nierzetelnych danych.
Sąd podkreślił, że informacja jest jednym z najcenniejszych dóbr na rynku kapitałowym, a postępowanie z informacjami – jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa. Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że informacja ta nie spełniała wymogu precyzyjności, o którym mowa w art. 154 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że dokonane zawiadomienia organów ścigania oraz organów samorządu zawodowego biegłych rewidentów odpowiadają pojęciu precyzyjności w tym sensie, iż jej przedmiotem było podejrzenie dokonania określonych naruszeń prawa przez wskazane, konkretne osoby.
Za słuszny Sąd uznał pogląd organu, iż do przekazania tych informacji był władny syndyk masy upadłości, który działał w imieniu spółki oraz był w posiadaniu informacji poufnej, bowiem to syndyk od daty ogłoszenia upadłości reprezentuje upadłego. Sąd zauważył, że z chwilą ogłoszenia upadłości Spółka nie utraciła statusu emitenta w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy ofercie publicznej. T. nadal mógł być uważany za podmiot emitujący papiery wartościowe.
Sąd nie uwzględnił argumentów strony skarżącej odnośnie ewentualnej możliwości narażenia się Syndyka na odpowiedzialność karną z art. 241 k.k. za ujawnienie opisanych wyżej informacji. Samo złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie wszczyna postępowania przygotowawczego, zaś powołany przepis art. 241 k.k. sankcjonuje jedynie ujawnienie wiadomości poufnej, w sytuacji gdy postępowanie karne zostało już wszczęte.
W ocenie Sądu I instancji organ nie dopuścił się sugerowanego w skardze przekroczenia granic uznania administracyjnego zarówno co do kwalifikacji prawnej popełnionych czynów, jak również rodzaju i wysokości kar nałożonych na T. KNF zasadnie uznała, iż naruszenie obowiązków informacyjnych miało miejsce oraz że w zaistniałej sytuacji wykluczenie papierów wartościowych T. z obrotu na rynku regulowanym na okres 12 miesięcy stanowiło właściwy środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości oraz sytuacji finansowej emitenta.
Syndyk Masy Upadłości "T." S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w B. B. złożyła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok w części oddalającej skargę na decyzję KNF z dnia [...] lutego 2011 r. w zakresie w jakim KNF utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r. w tej części, w której nałożyła na "T." S.A. karę pieniężną w wysokości 50.000,00 zł w związku ze stwierdzeniem, że Spółka naruszyła art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej poprzez nieprzekazanie Komisji, Spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji poufnej złożenia zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz o powiadomieniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o braku prawdziwości i rzetelności danych poufnych zawartych w sprawozdaniach finansowych opublikowanych przez Spółkę przed ogłoszeniem upadłości. Skarżąca wniosła o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie od KNF na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) polegające na błędnej wykładni art. 96 ust.1 pkt 1 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. a/ ustawy o ofercie publicznej w związku z art. 154 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i art. 160 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego przez przyjęcie, że syndyk masy upadłości, który skierował zawiadomienia do organów ścigania oraz do Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego był osobiście zobligowany do zawiadomienia o tym fakcie Komisji, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz podania tej informacji do publicznej wiadomości jako informacji poufnej a także poprzez przyjęcie, że ww. informacje dotyczące dokonania ww. czynności były informacjami poufnymi w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że błędna jest ocena, iż informacja o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz powiadomieniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów była informacją zawierającą wszystkie ustawowe cechy informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie. Samo podejrzenie dokonania określonych naruszeń prawa przez konkretne osoby, do czasu zweryfikowania takich podejrzeń przez uprawnione organy, nie może stanowić informacji precyzyjnej w rozumieniu art. 154 tejże ustawy, skoro nie można nigdy wykluczyć ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania karnego lub dyscyplinarnego. Wymóg wystąpienia zdarzenia lub zasadne oczekiwanie nastąpienia zdarzenia jako elementy konstytuujące definicję informacji poufnej powinien być odniesiony do faktu naruszenia prawa, które jest podejrzewane przez zgłaszającego ww. zawiadomienia do organów ścigania i władz dyscyplinarnych samorządu zawodowego, a nie do samego faktu dokonania tych zawiadomień.
Obowiązek upublicznienia informacji o samym fakcie złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury oraz fakcie powiadomienia Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o podejrzeniu dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego przez biegłego rewidenta nie może być wywodzony z tak określonego zakresu informacji poufnej, albowiem informacja taka nie może przesądzać o zasadności podejrzeń.
Nieuprawnione jest także wywodzenie z art. 160 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego osobistego obowiązku syndyka upubliczniania ww. informacji, skoro przepis ten stanowi podstawę do dokonywania przez syndyka czynności dotyczących masy upadłości, a nie wykonania obowiązków informacyjnych. O obowiązkach sprawozdawczych syndyka stanowi art. 169 prawa upadłościowego i naprawczego jednakże nie ma żadnych podstaw, aby pojęciem "obowiązków sprawozdawczych" w rozumieniu tego artykułu obejmować informowanie o złożonych zawiadomieniach.
Syndyk wskazał również, że nie ma podstaw do utożsamiania pojęcia emitent z syndykiem masy upadłości ani też do przypisywania syndykowi wszystkich obowiązków emitenta. Syndyk może działać wyłącznie w granicach kompetencji przyznanych przez ustawodawcę. Upadła Spółka posiada swój organ zarządzający jakim jest zarząd i to organ ten jest właściwy do wykonania obowiązków, które z mocy przepisów ustawowych nie zostały nałożone na syndyka masy upadłości.
Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
Uwzględniając powyższe oraz zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej należało uznać, że nie są one usprawiedliwione.
Zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej dotyczą dwóch kwestii. Pierwsza z nich odnosi się do kwestionowania poglądu Sądu I instancji, iż informacja o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz powiadomienia Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o podejrzeniu dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego przez biegłego rewidenta nie stanowi informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie z uwagi na brak precyzyjności, wobec czego nie wymagała dopełnienia obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, a zatem nie było podstaw do zastosowania art. 96 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Odnosząc się do tego zarzutu, wymaga na wstępie podkreślenia, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie wolno konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać. Na kastorze ciąży bowiem obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa, które jego zdaniem zostały przez Sąd I instancji naruszone. Bez znaczenia jest jednak w jakiej części skargi kasacyjnej te podstawy zostały sformułowane. Uwzględniając powyższe oraz konfrontując treść zarzutu z jego pełnym uzasadnieniem, zachodziły jednakże podstawy do przyjęcia, że zarzut ten obejmuje nie art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. a/ ustawy o ofercie publicznej (takiej jednostki redakcyjnej ten przepis nie zawiera) lecz art. 56 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a to z uwagi na oczywistą omyłkę pisarską.
Przechodząc do oceny wyżej określonego zarzutu stwierdzić należy, że jest on niezasadny.
Informacja poufna zdefiniowana została w art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, zgodnie z którym informacją poufną jest – określona w sposób precyzyjny – informacja dotycząca bezpośrednio lub pośrednio jednego lub kilku emitentów instrumentów finansowych, jednego lub kilku instrumentów finansowych albo nabywania lub zbywania takich instrumentów, która nie została przekazana do publicznej wiadomości, a która po takim przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę tych instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych.
Jednocześnie w tym przepisie ustawodawca dookreślił kryterium precyzyjności cechujące informację poufną. Zgodnie z art. 154 ust. 1 pkt 1 tej ustawy informacja jest określona w sposób precyzyjny, wtedy gdy wskazuje na okoliczności lub zdarzenia, które wystąpiły lub których wystąpienia można zasadnie oczekiwać, a jej charakter w wystarczającym stopniu umożliwia dokonanie oceny potencjalnego wpływu tych okoliczności lub zdarzeń na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych. W przepisie tym jest mowa o okolicznościach i zdarzeniach, co oznacza, że informacja poufna winna być nośnikiem treści dotyczącej faktów rozumianych jako elementy rzeczywistości w jakiś sposób intersubiektywnie weryfikowane (por. T. Sójka, Komentarz do art. 56 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych – lex Omega 2013).
Ustawodawca wskazuje przy tym na okoliczności lub zdarzenia, które albo już wystąpiły, albo których wystąpienia można zasadnie oczekiwać. Zatem informacja poufna może odnosić się zarówno do okoliczności i zdarzeń przyszłych ale też i tych które już miały miejsce.
Istotną cechą informacji poufnej jest też jej cenotwórczy charakter. W świetle art. 154 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie oznacza to, że informacja mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, wtedy gdy mogłaby ona zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora. Informacja ma więc charakter cenotwórczy, gdy jej treść pozwala na przedstawienie prognozy dotyczącej potencjalnego wpływu jej upublicznienia na cenę instrumentu finansowego. Nie jest przy tym istotne czy ta prognoza się ziści. Istotne jest to, że ocenę co do cenotwórczego charakteru danej informacji przeprowadzić należy przed jej przekazaniem do publicznej wiadomości. Ocenę taką winien przeprowadzić dysponent tej informacji, niejako informacji "podejrzanej" o to, że może stanowić informację cenotwórczą.
Uwzględniając powyższe, za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że informacja o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz powiadomieniu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o podejrzeniu dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego stanowiła informację poufną w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie. Informacja ta, zawierająca w swej treści wiadomość o fakcie dokonania zawiadomienia do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz poinformowania Krajowej Izby Biegłych Rewidentów o wątpliwościach co do prawdziwości i rzetelności danych zawartych w sporządzonych sprawozdaniach finansowych opublikowanych przez zarząd Spółki przed ogłoszeniem jej upadłości, była określona w sposób precyzyjny, gdyż jej charakter w wystarczającym stopniu umożliwiał dokonanie oceny potencjalnego wpływu tych zdarzeń na cenę papierów wartościowych Spółki Techmex.
Fakt dokonania przedmiotowych zawiadomień do skonkretyzowanych podmiotów jest elementem rzeczywistości weryfikowalnym i dlatego informacja o tym fakcie jako zdarzeniu, które miało już miejsce w określonym momencie (dacie) spełnia kryteria informacji publicznej w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie zarówno w aspekcie precyzyjności, jak i cenotwórczym. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że informacja o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i przewinienia dyscyplinarnego, którą dysponował Syndyk Spółki T. dotyczyła bezpośrednio tej Spółki.
Nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że informacje o złożeniu przedmiotowych zawiadomień nie zawierały elementu precyzyjności, gdyż ich immanentną cechą było istnienie podejrzenia popełnienia przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego. Twierdzenie to opiera się na błędnym założeniu. Za informację poufną w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie – w przyjętym w sprawie stanie faktycznym – uznano nie podejrzenie popełnienia przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego lecz sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia konkretnych naruszeń prawa.
Zatem informacją poufną spełniającą warunek precyzyjności była wiadomość o dokonaniu przedmiotowych zawiadomień. Za informację poufną w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie nie uznano więc opinii o podejrzeniu dokonania przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego lecz wiedzę o zdarzeniu, które nastąpiło. Rację ma oczywiście autor skargi kasacyjnej, że syndyk, który dokonał przedmiotowych zawiadomień nie jest właściwy do weryfikacji zgłoszonych podejrzeń. Z tego wynika tylko taki wniosek, że w tej sytuacji syndyk mógł jedynie według swej wiedzy dokonać zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i przewinienia dyscyplinarnego. Nie oznacza to natomiast, jak podnosi kasator, że za informację poufną w rozumieniu art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie należałoby uznać wyłącznie informację o stwierdzeniu popełnienia przestępstwa czy przewinienia dyscyplinarnego. Są to przedmiotowo (zakresowo) zupełnie odmienne informacje, przy czym obie mające znamiona informacji poufnej.
Istotą informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ust 1 ustawy o obrocie jest to, że dostęp do tego rodzaju informacji może dać podstawę do podejmowania decyzji co do instrumentów finansowych emitenta, mającą wpływ na cenę tych instrumentów. Uwzględniając tę istotną cechę informacji poufnej, należy odróżnić informację o poszczególnych okolicznościach lub zdarzeniach, które miały lub mogą mieć miejsce. Celem regulacji zawartych w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej jest to, aby emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, upubliczniał informacje, o których stanowi m.in. art. 154 ustawy o obrocie, czyli takie informacje, które po ich przekazaniu do publicznej wiadomości mogłyby zostać wykorzystane przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora. Informacja o dokonaniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego, jeżeli dotyczy bezpośrednio działalności emitenta, jest tego rodzaju informacją publiczną.
Na gruncie obowiązków informacyjnych podkreśla się obowiązywanie w zakresie informacji poufnej zasady, zgodnie z którą wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz upubliczniania określonych informacji. Interpretacja art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie, w myśl której za informację publiczną mogłaby zostać uznana wyłącznie informacja o stwierdzeniu naruszenia prawa przez właściwe organy, akceptowałaby – jak to trafnie podkreśla się w odpowiedzi na skargę kasacyjną – niemożliwą do przyjęcia z punktu widzenia przepisów regulujących publiczny rynek instrumentów finansowych, praktykę dowolności w wypełnianiu obowiązków informacyjnych poprzez nieujawnianie, wybranych przez emitenta, wymaganych przez prawo informacji. Doprowadziłoby to do sytuacji, w której uczestnicy rynku bazowaliby nieraz na informacjach niepewnych czy też zafałszowanych.
Trafne zatem jest stanowisko Sądu I instancji, że informacje o dokonaniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego przez osoby działające na rzecz emitenta powinny być każdorazowo przekazywane Komisji, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości w trybie art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, tj. jako informacje poufne w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie.
Nie zasługują także na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, których istota sprowadza się do twierdzenia, że syndyk masy upadłości nie był osobiście zobligowany do zawiadomienia Komisji, spółki prowadzącej rynek regulowany oraz podania do publicznej wiadomości informacji o dokonanych zawiadomieniach jako informacji poufnej.
Nie jest uprawnione odwoływanie się przez kasatora, na poparcie stanowiska kwestionującego pogląd Sądu I instancji, do regulacji zawartej w art. 160 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk, zarządca oraz nadzorca sądowy dokonują czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. W powołanej normie prawnej ustawodawca uregulował charakter prawny czynności m.in. syndyka a dotyczących masy upadłości. Z regulacji tej wynika jedynie, że czynności syndyka dotyczące upadłości są dokonywane na rachunek upadłego, lecz we własnym imieniu syndyka.
Natomiast zgodnie z art. 169 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, syndyk lub zarządca wykonuje obowiązki sprawozdawcze, jakie ciążyłyby na upadłym. Z przepisu tego wynika, że na syndyku prowadzącym przedsiębiorstwo upadłego ciążą obowiązki takie jak ciążyłyby na upadłym.
Trafny i niekwestionowany przez kasatora jest pogląd Sądu I instancji, że z chwilą ogłoszenia upadłości Spółka T. nie utraciła statusu emitenta w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ofercie publicznej. Zatem zgodnie z art. 169 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego dotychczasowe obowiązki sprawozdawcze, które ciążyłyby na upadłym obciążają syndyka.
W doktrynie podkreśla się, że do obowiązków takich należy w razie upadłości emitenta, którego papiery wartościowe są przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym lub dopuszczone do obrotu na tym rynku, składanie informacji stosownie do art. 56 ustawy o ofercie publicznej (por. A. Jakubecki, F. Zedler "Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz", Wydanie 3, opubl. lex 2011, kom. do art. 169 Prawa upadłościowego i naprawczego). Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela.
Skoro syndyk reprezentuje upadłego od daty ogłoszenia upadłości, to obowiązki emitenta określone ustawą o ofercie publicznej obciążają syndyka. Zatem z uwagi na teść art. 169 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, syndyk działający na rzecz upadłego zobligowany był do upublicznienia informacji poufnych w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie w trybie określonym w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej. Nie jest więc trafny zarzut kasatora, że nie ma podstaw, aby pojęciem "obowiązków sprawozdawczych" w rozumieniu art. 169 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego obejmować informacje o złożonych zawiadomieniach o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego, skoro informacje te zostały uznane za informacje poufne w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie.
Prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska nie uzasadnia i to, że zakres obowiązków sprawozdawczych związanych z notowaniem papierów wartościowych emitowanych przez upadłą Spółkę określają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259). Powołany akt prawny dotyczy jedynie informacji bieżących i okresowych, do których odnoszą się obowiązki informacyjne z art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej.
Natomiast zakwestionowana przez KNF informacja, która nie została upubliczniona, stanowiła informację poufną, do której odnoszą się obowiązki informacyjne wskazane w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej.
Skoro syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, wykonując tym samym obowiązki sprawozdawcze jakie ciążyłyby na upadłym, to brak uzasadnienia prawnego do twierdzenia, że obowiązki informacyjne określone w art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej obciążają zarząd upadłej Spółki. Nie jest przy tym kwestionowane, że dysponentem informacji poufnej w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie, w tym wypadku wiadomością o fakcie dokonania zawiadomienia do prokuratury i Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, był syndyk.
Z wszystkich tych względów trafny jest pogląd Sądu I instancji, iż wobec niedopełnienia obowiązku z art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie publicznej, KNF na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 tej ustawy była uprawniona do nałożenia kary pieniężnej.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego z uwagi na charakter sprawy sądowoadministracyjnej uzasadnia art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a.