Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [..] grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa [..] odrzucił skargę W. M., P. R., R. G. oraz W. M. na wezwanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [..] kwietnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie zaniechania działań przez nadawcę programu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedmiotem rozpoznania była skarga na akt (czynność) Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), podjęty dnia [..] kwietnia 2011 r. i podtrzymany w piśmie z dnia [..] czerwca 2011 r., w trybie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 2011 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. Nr 43, poz. 226 z 2011 r. ze zm.), polegający na wezwaniu nadawcy programu [..] do zaniechania działań polegających na emitowaniu audycji, które mogą zawierać treści dyskryminujące ze względu na narodowość.
Skarżący wnosząc skargę na w/w akt wskazali, że swoją legitymacje skargową upatrują w fakcie, iż wobec tego, że podstawą wydania zaskarżonego aktu była skarga innego słuchacza, to również oni, jako słuchacze [..], maja prawo bycia stroną w tej sprawie z uwagi na zasadną równość wobec prawa (art. 2 Konstytucji RP). W ocenie Sądu pierwszej instancji wezwanie przez Przewodniczącego Krajowej Rady nadawcy (dostawce usługi medialnej) w trybie art. 10 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji do zaniechania działań w zakresie dostarczania usług medialnych, jeżeli naruszają one przepisy ustawy, uchwały Krajowej Rady lub warunki koncesji, jest działaniem podejmowanym w niesformalizowanym postępowaniu, spełnia ono wszystkie cechy (przesłanki) pozwalające uznać takie wezwanie za akt (czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Sąd wyraził pogląd, iż uznanie możliwości zaskarżenia wezwania dokonanego przez Przewodniczącego KRRiT za akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie oznacza jeszcze, że skarga na takie wezwanie przysługuje słuchaczom radia. Zdaniem Sądu w takim postępowaniu stroną może być nadawca, czyli w rozpatrywanym przypadku Dyrektor [..], natomiast nie można wywieść w przedmiotowej sprawie interesu prawnego słuchaczy [..] z tego względu, że są oni [..] oraz słuchaczami tegoż Radia. Sąd podkreślił, że interes prawny strony ma charakter materialnoprawny i wynika z konkretyzacji przez uprawniony organ określonej normy prawa materialnego, łączącej się ze sferą praw i obowiązków strony uczestnika postępowania. W rozpatrywanej sprawie natomiast nie istnieje żadna norma materialnego prawa administracyjnego, na podstawie której skarżący mogą wywieść prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
W skardze kasacyjnej W. M., P. R., R. G. oraz W. M. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu kasatorzy zarzucili: 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej: p.p.s.a) poprzez ustalenie, że skarżącym nie przysługuje uprawnienie do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na brak interesu prawnego, b) art. 109 p.p.s.a. ustawy poprzez brak odroczenia rozprawy w dniu 15 grudnia 2011 r. z uwagi na niemożność stawienia się na nią przez skarżącą, c). art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez brak przesłania do Sądu I instancji kompletu dokumentów akt sprawy administracyjnej, na podstawie których wydano zaskarżony akt administracyjny, tj. brak załączenia opinii dr A. B. i mgr K. Ś., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
2. Naruszenia prawa materialnego, tj. a) art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji przez brak ustalenia, że zaskarżony akt administracyjny ogranicza skarżącym wolny odbiór programów przeznaczonych do powszechnego odbioru, b) art. 6 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji przez ustalenie, że przedmiot postępowania nie dotyczy interesu prawnego skarżącego. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazali, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż nie przysługuje im legitymacja do bycia stroną postępowania i tym samym do wniesienia skargi. Podali oni, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji Krajowa Rada stoi na straży wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności nadawców i interesentów odbiorców oraz zapewnia otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji. Skarżący podali, że w zakresie rozpowszechniania ich zdaniem oni jako odbiorcy są uczestnikami tego procesu na równych prawach z nadawcą. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wywiedli swoje uprawnienie do bycia stroną postępowania z art. 53 ust. 2 Konstytucji RP, który zapewnia wolność [..], obejmującej prawo uzewnętrzniania wyznawania religii i uczestniczenia w nauczaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ocena czy W. M., P. R., R. G. oraz W. M. byli podmiotami uprawnionymi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi na wezwanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [..] kwietnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie zaniechania działań przez nadawcę programu W myśl powołanego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu.
Skarżący wskazali, że w zakresie rozpowszechniania ich zdaniem oni jako odbiorcy są uczestnikami tego procesu na równych prawach z nadawcą. Podkreślili, że rozpowszechnianiem w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji jest między innymi bezprzewodowa emisja programu dla równoczesnego powszechnego odbioru. Ponadto jako katolicy wywiedli swoje uprawnienie do bycia stroną postępowania z art. 53 ust. 2 Konstytucji RP, który jak podali zapewnia wolność religii, która obejmuje prawo uzewnętrzniania wyznawania religii i uczestniczenia w nauczaniu. Badając czy skarga jest dopuszczalna pod względem podmiotowym Sąd pierwszej instancji obowiązany był ocenić czy podmiotom, które wniosły skargę, przysługuje przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpoznawanej sprawie W. M., P. R., R. G. oraz W. M. nie posiadają interesu prawnego legitymizującego ich do wniesienia skargi.
Podkreślenia wymaga, że podstawy interesu prawnego nie można wywodzić z samego faktu uznania możliwości zaskarżenia wezwania dokonanego przez Przewodniczącego KRRiT za akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, albowiem powyższe nie oznacza jeszcze, że skarga na takie wezwanie przysługuje słuchaczom radia (w rozpatrywanym przypadku –[..]). W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego stroną w takim postępowaniu może być nadawca (w rozpatrywanym przypadku – Dyrektor [..]), który zresztą wnioskował o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Natomiast nie można dowodzić istnienia interesu prawnego słuchaczy [..] w rozpatrywanej sprawie z uwagi na okoliczność, iż są oni [...] oraz słuchaczami tegoż Radia. Podnieść należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.p.s.a. upoważniający do wniesienia skargi musi mieć związek ze sferą indywidualnych praw lub obowiązków danego podmiotu, które uprawniają go do wystąpienia w oparciu o konkretne przepisy prawa z żądaniem przeprowadzenia sądowej kontroli zgodności z prawem kwestionowanej decyzji. Dokonana w sprawie ocena i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że nie istnieje żadna norma materialnego prawa administracyjnego, na podstawie której skarżący mogą wywieść prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego, jest prawidłowa.
Tym samym Sąd pierwszej instancji słusznie zanegował możliwość wywodzenia przez skarżących swojej legitymacji procesowej z faktu, iż są oni słuchaczami [..] i w związku z tym z uwagi ich zdaniem na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa mają oni prawo do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Reasumując uznać należy, że brak legitymacji skargowej W. M., P. R., R. G. oraz W. M. jest ewidentny, co dawało podstawy do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skoro odrzucenie skargi było prawidłowe, to nie mogły odnieść zamierzonego skutku pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowienia.