Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2004 r., sygn. akt 6 II SA 1681/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S.A. w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego.
Sąd oparł się na następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Urząd Patentowy dokonał na rzecz firmy I. w H. rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego OREGON SCIENTIFIC i wpisał go w rejestrze pod nr 128956.
S. S.A. w W. w dniu 22 sierpnia 2002 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku OREGON SCIENTIFIC na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zarzucając, że została ona wydana bez podstawy prawnej, ponieważ dokument pełnomocnictwa do reprezentowania zagranicznego przedsiębiorstwa został przerobiony i nie zawiera podpisu upoważnionej osoby.
Decyzją z dnia [...] października 2002 r. Urząd Patentowy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. uznając, że o stwierdzenie nieważności decyzji może występować tylko strona, której interesu prawnego dotyczy to postępowanie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. uchyliła decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego OREGON SCIENTIFIC R-128956 i odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że brak jest podstaw do uznania spółki za stronę. W uzasadnieniu podniosła, że Urząd Patentowy powinien był ustalić, czy wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji jest stroną postępowania i ma legitymację procesową do złożenia tego wniosku.
S. S.A. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2003 r. albo jej uchylenia i przekazania wniosku do merytorycznego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej, Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego uznając, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania powinna stwierdzić nieważność decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie uchylić tę decyzję. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła błędne powołanie się na art. 235 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p.). Spółka podniosła, że została pozbawiona możliwości uzasadnienia statusu strony w toku postępowania administracyjnego. Status strony powinien być rozpatrywany na gruncie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Zdaniem skarżącej, stroną jest nie tylko strona postępowania o zarejestrowanie znaku towarowego, lecz każdy czyjego interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Wnioskodawca w sporze sądowym o zakaz używania nazwy SCIENTIFIC w zestawieniu z nazwą OREGON jako firmy oraz o zakaz używania znaku towarowego OREGON SCIENTIFIC jako podobnego do firmy wnioskodawcy oraz jego zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego słownego SCIENTIFIC nr rej.R-98281 ma interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego R- 128956.
W odpowiedzi na skargę Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego wniosła o jej oddalenie. W opinii organu, spór sądowy o zakaz używania nazwy SCIENTIFIC w zestawieniu z nazwą OREGON jako firmy i o zakaz używania znaku towarowego OREGON SCIENTIFIC jako znaku podobnego do firmy wnioskodawcy i jego zarejestrowanego z pierwszeństwem znaku towarowego świadczyć może jedynie o istnieniu interesu faktycznego w unieważnieniu decyzji o rejestracji znaku, a nie o istnieniu interesu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy do rozpoznania skargi, nie podzielił zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości trybu w jakim podjęte zostały zaskarżone decyzje i oddalił skargę.
Sąd podkreślił, że S. S.A. w W. wystąpiła w dniu 3 lipca 2001 r. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego OREGON SCIENTIFIC nr rej. R-128956 i sprawa toczy się przed Urzędem Patentowym RP pod nr SP 142/01, natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji rejestrującej znak towarowy OREGON SCIENTIFIC wpłynął ponad rok później - 22 sierpnia 2002 r., czyli już w dacie obowiązywania nowej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo o własności przemysłowej. Przepis art. 315 p.w.p. nakazuje oceniać nabycie i utratę prawa podmiotowego na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy nastąpiło zdarzenie prawne.
W związku z tym, do praw i stosunków prawnych, jak i do spełnienia wymogów do uzyskania prawa ochronnego ze znaku OREGON SCIENTIFIC istniejącego przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 316 ust. 4 i 317 p.w.p., przepisy nowej ustawy należy stosować do postępowania związanego ze zgłoszeniem znaku towarowego oraz wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy postępowań spornych w Urzędzie Patentowym i przed Komisją Odwoławczą, które toczyły się od dnia 22 sierpnia 2001 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji znaku towarowego podlegał więc wymogom postępowania objętego ustawą p.w.p. i do jego rozpoznania należało stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o ile ustawa p.w.p. nie stanowiła inaczej.
Sąd podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie w trybie art. 156 k.p.a. nie jest oderwane od przepisów szczególnych, jakimi jest ustawa Prawo własności przemysłowej w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 235 ust. 2 p.w.p. nie stoi na przeszkodzie dla skorzystania przez stronę z możliwości wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., ale tylko w zakresie nie objętym przepisem art. 235 ust. 2 p.w.p. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynął w dniu 22 sierpnia 2002 r., czyli w dacie obowiązywania przepisów proceduralnych ustawy p.w.p., zatem organ słusznie uwzględnił fakt, iż w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym obowiązywał przepis art. 235 ust. 1 p.w.p.
W ocenie Sądu, skarżąca nie miała interesu prawnego w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Spółka nie wykazała bowiem jakie przepisy prawa materialnego stanowią podstawę interesu prawnego stwarzającego dla niej legitymację procesową, a podstawą jej żądania był wyłącznie interes faktyczny. Natomiast interes prawny skarżącej spółki chroniony jest w postępowaniu spornym wszczętym w dniu 3 lipca 2001 r. przed Urzędem Patentowym o unieważnienie prawa z rejestracji w sprawie [...].
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S.A. w W. wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2004 r. i decyzji Urzędu Patentowego z dnia 18 marca 2003 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła "uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwie ustalony stan faktyczny" oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 235 ustawy p.w.p.
Zdaniem skarżącej spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie ustalił stan faktyczny w następującym zakresie:
- 1. Skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego, nr rej. R-128956 w dniu 22 sierpnia 2002 r. Zatem do tego postępowania mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej, obowiązujące w dniu złożenia wniosku.
- 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykazał związku sprawy z postępowaniem o unieważnienie znaku towarowego R-128956. Wnioskodawca chciał złożyć wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego na rozprawie w sprawie o unieważnienie znaku towarowego, lecz odmówiono mu przyjęcia wniosku.
- 3. Sąd nie wykazał również istnienia przepisu, który umożliwiałby rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego w ramach postępowania spornego przed Urzędem Patentowym.
- 4. Interes prawny wnioskodawcy wynika wprost z przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, a w szczególności z przepisu art. 153 ust. 1 p.w.p.
- 5. Interes prawny wnioskodawca wywodzi również z okoliczności nieuwzględnionej, jego zdaniem, przez Sąd, że stwierdzenie nieważności decyzji, w przypadku pozytywnego dla wnioskodawcy orzeczenia, umożliwia zakończenie postępowania przed Urzędem Patentowym RP w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku R-128956, jako postępowania bezprzedmiotowego. Wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem bezpośredni wpływ na prawa wnioskodawcy.
- 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał przepisu, który uniemożliwiałby złożenie wniosku zarówno w trybie administracyjnym jak i w trybie spornym.
Zdaniem skarżącej spółki Sąd naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 235 p.w.p. Sąd ograniczył wykładnię przepisu art. 235 p.w.p. do ustępu 2, natomiast nie uwzględnił art. 235 ust. 1 p.w.p.
Jednocześnie interpretacja interesu prawnego na podstawie art. 28 k.p.a. nie znajduje w postępowaniu uzasadnienia, bowiem powstała ona - w odniesieniu do spraw własności przemysłowej - w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych. Zdaniem skarżącej, jej interes prawny wynika zarówno z przepisów ustawy p.w.p., jak również z przepisów Konstytucji RP i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r., Nr 36, poz. 175).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Według art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna odpowiadać wymaganiom stawianym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia w całości bądź w części. Są to granice skargi kasacyjnej, którymi przy rozpoznawaniu sprawy związany jest NSA, z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, wskazania postaci naruszenia prawa materialnego, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia naruszenia prawa procesowego - wykazanie dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie przez pełnomocnika skarżącego nie odpowiada ustawowym wymaganiom. Z tego powodu zawarte w niej zarzuty nie mogły być rozpatrzone merytorycznie.
I
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi "uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe ustalony stan faktyczny". Tak sformułowany zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten wyróżnia dwie postaci naruszenia prawa materialnego: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego może mieścić się wyłącznie w drugiej podstawie kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jako naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązki Sądu w zakresie weryfikacji ustaleń faktycznych, w ramach kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej są bowiem określone w przepisach postępowania (ustawy p.p.s.a.). A zatem niewłaściwe ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego może jedynie wynikać z naruszenia procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym.
Zarzut "uchybienia prawu materialnemu przez niewłaściwie ustalony stan faktyczny", któremu w dodatku nie towarzyszy wskazanie konkretnych przepisów prawa (materialnego), naruszonych przez Sąd został wobec tego błędnie sformułowany i dlatego nie nadawał się do zbadania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dodać trzeba, że zawarte w skardze kasacyjnej uzasadnienie tego zarzutu zawiera wielowątkową polemikę z zaskarżonym wyrokiem, pozwalającą jedynie wnioskować, że strona skarżąca kwestionuje ustalenia Sądu, prowadzące do odmówienia jej interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku towarowego, głównie dlatego, że z wniosku skarżącej toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności prawa z rejestracji tego znaku towarowego.
II
Skarżący zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 235 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p.). Zdaniem skarżącego, naruszenie to polegało, po pierwsze - na ograniczeniu się do ust. 2 art. 235 i pominięciu ust. 1 tego przepisu, który w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania przez Urząd Patentowy kwestionowanej decyzji stanowił, że stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym jest osoba, której interesu prawnego dotyczy to postępowanie. Po drugie zaś – na odwołaniu się w zakresie interpretacji interesu prawnego do art. 28 k.p.a.
Tak sformułowany zarzut również nie może być uwzględniony. Zarzut nieuwzględnienia art. 235 ust. 1 p.w.p. w istocie sprowadza się do błędnego zastosowania przepisu prawnego, a nie do błędnej jego wykładni. Poza tym zarzut ten nie jest uzasadniony, jako że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd miał na uwadze ten przepis. Stwierdził bowiem, że w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym obowiązywał art. 235 ust. 1 p.w.p., którego odpowiednikiem w postępowaniu spornym jest art. 164 p.w.p. i że należy te przepisy interpretować tak, jak interpretuje się art. 28 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że pojęciu interesu prawnego, użytemu w art. 235 ust. 1 p.w.p. należy przypisywać treść, jaką przypisuje się mu na gruncie art. 28 k.p.a.
III
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na mocy art. 181, 183 § l oraz art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.