Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę na skutek skargi Firmy Gastronomiczno – Handlowej O. S.C. w W., uchylił decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia 26 sierpnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 9 lutego 2005 r. w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiąc marzec i kwiecień 2004 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za ten okres.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał wpierw, że skarżąca firma złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentu Wn-D za miesiąc marzec i kwiecień 2004 r. podnosząc, że nie mogła dokonać tej czynności w terminie, o którym mowa w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1977 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm./, zwanej dalej: ustawą o rehabilitacji, z uwagi na problemy występujące ze sprzętem komputerowym. Postanowieniem z dnia 10 września 2004 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Minister Polityki Społecznej rozpoznając zażalenie na to postanowienie uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że rozstrzygnięcie, jakie zapadło w uchylonym postanowieniu było niedopuszczalne. Minister uznał, że skoro termin, o jakim wyżej mowa był terminem prawa materialnego organ I-ej instancji nie był władny, wydać postanowienia o przywróceniu terminu, bądź odmowie jego przywrócenia. Taki stan prawny wymagał wydania odpowiedniej decyzji, tj. decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia 9 lutego 2005 r. odmówił skarżącej wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące marzec - kwiecień 2004 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za wyżej wymieniony okres, a Minister Polityki Społecznej rozstrzygnięciem z dnia 26 sierpnia 2005 r. utrzymał tę decyzję w mocy.
Oceniając legalność tej decyzji jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane decyzje naruszają prawo w stopniu skutkującym obowiązkiem ich uchylenia, wynikającym z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej, p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 26 c ust 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji oraz prawa procesowego - art. 61 i 107 k.p.a. W zakresie dotyczącym art. 61 k.p.a. Sąd wskazał, że pismo strony inicjujące postępowanie administracyjne w istocie ograniczało się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku (Wn-D) za marzec - kwiecień 2004r. i nie dotyczyło kwestii dofinansowania.
Nawet uchylając postanowienie z dnia 10 września 2004 r. Minister Polityki Społecznej wskazał, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Tymczasem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja wykroczyła poza granice tak sformułowanego wniosku w części rozstrzygnięcia dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania. Przepisy ustawy o rehabilitacji nie dają organowi podstaw do wydania decyzji w przedmiocie dofinansowania z urzędu.
Motywując naruszenie art.107 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że stosownie do jego treści decyzja winna zawierać między innymi oznaczenie organu, który ją wydał. Decyzja z dnia 9 lutego 2005 r. takiego oznaczenia nie zawiera. Pod decyzją widnieje nieczytelny podpis osoby, nadto w sentencji uzasadnienia użyte jest słowo "postanawiam", co sugeruje, że decyzję wydał organ jednoosobowy, choć z treści uzasadnienia wynika, że decyzję wydał Fundusz, o czym świadczy używane sformułowanie "zdaniem Funduszu".
Kolejną i ostatnią przyczyną, dla której Sąd I instancji uchylił kontrolowane decyzje było to, że w ocenie Sądu termin, o którym stanowi przepis art. 26 c ust.1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji jest terminem prawa procesowego i może być przywrócony.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji polegającą na przyjęciu, że termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące jest terminem prawa procesowego i może być przywrócony.
Podnosząc ten zarzut minister domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Firma Gastronomiczno - Handlowa O. S. C. w W. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu kasacyjnym uregulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 p.p.s.a. obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta, wynikająca z treści art. 183 § 1 p.p.s.a., oznacza, że to podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia determinują zakres jego kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny, poza wypadkami nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować orzeczenia w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego I instancji.
Będąc związany granicami rozpoznawanej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, mimo prawidłowości poglądu prezentowanego u jej podstaw. Uszło, bowiem uwadze autora skargi kasacyjnej, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji była nie tylko błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, ale także naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie Sądu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, bowiem, że kontrolowane rozstrzygnięcia zapadły z naruszeniem art. 61 k.p.a., a decyzja organu I instancji z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Poglądu tego nie zakwestionowano w skardze kasacyjnej, a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do jego weryfikacji.
Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlega oddaleniu nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Przenosząc tę regulacje na rozpoznawaną sprawę skonstatować należy, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odnoszącego się do wykładni art. 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, odpowiada prawu, czego nawet strona skarżąca nie neguje, skoro nie zarzuca Sądowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a.
Nadto, jakkolwiek prezentowany w skardze kasacyjnej pogląd prawny dotyczący charakteru terminu dokonania czynności określonej w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji jest prawidłowy, to rozważania w tym zakresie stają się bezprzedmiotowe wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. P 25/06 (sentencja ogłoszona w Dz.U. Nr 23, poz. 144). Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwości złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.