Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 959/16, oddalił skargę J. Sp. z o.o. w P. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] października 2016 r., w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej w dniu 10 lutego 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta akt sądowych nr 185). Sąd pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, wskazując 30-dniowy termin na dokonanie tej czynności procesowej.
W dniu 7 marca 2017 r. pełnomocnik profesjonalny w imieniu skarżącej złożył osobiście na Biurze Podawczym Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku przywołano treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa wdrożeniowa) i stwierdzono, że okolicznością uzasadniającą brak winy w dokonaniu czynności w postępowaniu sądowym po upływie terminu na jej dokonanie było błędne pouczenie strony o terminie do wniesienia środka zaskarżenia.
Jako dowód podniesionej okoliczności, skarżąca kasacyjnie przedstawiła 2 dokumenty, z których wynika błędne pouczenie strony o terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA w piśmie przewodnim z dnia 8 lutego 2017 r., wraz z którym doręczono skarżącej odpis wyroku wydanego w niniejszej sprawie, wskazał bowiem w pouczeniu, że stronie przysługuje od wyroku skarga kasacyjna do NSA, która powinna zostać wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Ponadto błędne pouczenie pojawia się także w protokole rozprawy z dnia 16 stycznia 2017 r., w którym WSA wskazał, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 30 dni od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
Skarżąca podniosła, że przedmiotowy wyrok odebrała w dniu 10 lutego 2017 r., a zatem zgodnie z pouczeniem przedstawionym przez WSA, termin do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA powinien upływać w dniu 10 marca 2017 r. Kasatorka podkreśliła, że Sąd I instancji zastosował w tym przypadku błędne pouczenie, nie zważając na treść art. 62 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stanowiącego przepis szczególny w stosunku do art. 177 § 1 p.p.s.a. Stosownie zatem do treści tego przepisu stronie przysługuje skarga kasacyjna, która powinna zostać wniesiona bezpośrednio do NSA w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Ponadto skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że art. 64 ustawy wdrożeniowej nie wyłącza stosowania ustawy p.p.s.a. w zakresie przywrócenia terminu, a zatem złożenie wniosku w tym zakresie jest w pełni uzasadnione.
Skarżąca wnosząca o przywrócenie terminu stwierdziła, że bez swojej winy, działając w zaufaniu do pouczenia zawartego w piśmie doręczającym odpis wyroku i wskazującego 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA, udzieliła w dniu 28 lutego 2017 r. radcy prawnemu pełnomocnictwo do sporządzenia skargi. Ustanowiony pełnomocnik, po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził zastosowanie przez WSA błędnego pouczenia, co może stanowić przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania czynności, z powodu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany.
Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Opisany w powyższym artykule zakres wyłączeń stosowania przepisów p.p.s.a. nie oznacza jednak, że wszystkie niewymienione w tym przepisie jednostki redakcyjne p.p.s.a. mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach uregulowanych ustawą wdrożeniową.
Należy zauważyć, że ustawodawca ustanawiając w art. 64 ustawy wdrożeniowej zasadę, że przepisy p.p.s.a. mają zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, jednocześnie wprowadził szczególne regulacje, wyłączające w niektórych przypadkach stosowanie niewymienionych w art. 64 jednostek redakcyjnych p.p.s.a., względnie powodujące daleko idące modyfikacje w stosowaniu przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest sporne, bowiem w sytuacji doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 10 lutego 2017 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał w dniu 24 lutego 2017 r. Z faktem uchybienia terminowi niewątpliwie zgadza się pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie i w konsekwencji, z uwagi na niedokonanie czynności procesowej w postaci wniesienia stosownego środka zaskarżenia w ustawowym terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Samo wykazanie zdarzenia lub faktu, z którego wynika prawdopodobieństwo braku winy, powinno być wystarczającym dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jasno wynika, że do uchybienia doszło wskutek błędnego pouczenia strony o terminie i trybie złożenia środka zaskarżenia. Zaistniała sytuacja świadczy o braku zawinienia po stronie skarżącej, tym bardziej, że w chwili otrzymania niniejszego pouczenia, skarżąca działała osobiście i nie była reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie, jak wywiedziono powyżej, skarga kasacyjna wprawdzie została wniesiona z uchybieniem terminu, jednakże nie może ujść uwadze, iż spółka została wprowadzona w błąd wadliwym pouczeniem sądu administracyjnego, którego treść jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, normującymi termin do wniesienia skargi kasacyjnej odmiennie niż termin przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 62 ustawy wdrożeniowej, określający termin 14 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, stanowi bowiem lex specialis w stosunku do przepisu art. 177 § 1 p.p.s.a., określającego termin 30 dni na dokonanie tej samej czynności procesowej. Taka okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia stosownego na tym etapie postępowania środka zaskarżenia i jest wystarczającym wykazaniem przesłanek wyłączających winę w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.