Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 123/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę S. – K. GmbH & Co. KG z siedzibą w Niemczech (zwaną dalej: skarżącą) na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego oraz zwrócił skarżącej wpis od skargi.
W świetle uzasadnienia Sądu I instancji, skarżąca – reprezentowana w sprawie przez radcę prawnego – wnosząc skargę na powyższą decyzję Ministra Zdrowia, uiściła wpis sądowy w kwocie 200 zł. W sprawie zastosowanie znalazły – zdaniem Sądu I instancji – przepisy: art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej oraz § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym wpis stały w sprawach skarg, dotyczących koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie: produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi, wynosi 3.000 złotych.
Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GZ 77/08 Sąd I instancji uznał, że pełnomocnik skarżącej spółki, będąc radcą prawnym winien w terminie do złożenia skargi uiścić wpis stały w wysokości 3000 zł. Pełnomocnik opłacił skargę w kwocie 200 złotych, co skutkowało odrzuceniem skargi, na podstawie art. 221 p.p.s.a.
Spółka wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznania sprawy na rozprawie w składzie 3 sędziów oraz, w przypadku wyłonienia się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o skierowanie sprawy do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 221 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt. 20 rozporządzenia Rady Ministrów polegające na uznaniu, że wniesiona przez skarżącą skarga jest sprawą ze skargi dotyczącą koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi.
Zdaniem skarżącej pozwolenie na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego następuje w drodze decyzji Ministra Zdrowia, indywidualnie dla każdej substancji uznanej za surowiec farmaceutyczny. Odróżnić należy uprawnienie do prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na obrocie produktami leczniczymi w ramach hurtowni farmaceutycznej bądź apteki, od uprawnienia wprowadzenia na teren kraju określonego produktu leczniczego, które nie jest uprawnieniem do prowadzenia działalności gospodarczej. Inny jest zatem zakres i cel zastosowania zezwolenia na obrót hurtowy środkami farmaceutycznymi, a inny pozwolenia na dopuszczenie danego, konkretnego produktu leczniczego do obrotu. W ocenie skarżącej, wpis od skargi powinien być uiszczony w wysokości 200 zł., a więc na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 221 p.p.s.a pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Należy wprawdzie zauważyć, że art. 221 p.p.s.a., na mocy art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz.196) został uchylony, ale nowelizacja ustawy weszła w życie w dniu 10 kwietnia 2010 r., zatem już po wydaniu zaskarżonego postanowienia (9 kwietnia 2010 r.), dlatego powyższa zmiana nie może mieć znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przepis § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów znajduje zastosowanie do skargi w sprawie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa kwestia nie budzi obecnie wątpliwości. Przykładowo w postanowieniach z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 728/10, z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 720/10, z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 729/10, z dnia 16 czerwca 2010 r, sygn. akt II GSK 624/10, z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GZ 55/10 przyjęto, że w sprawach dotyczących pozwolenia na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego wpis od skargi powinien wynosić 200 zł, bowiem tego rodzaju rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia nie jest decyzją zezwalającą na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wymienionym w § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów.
Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest dla każdego wolne na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Prowadzenie tej działalności nie jest nieskrępowane i w określonych prawem przypadkach może wymagać spełnienia określonych warunków. Między innymi ustawodawca dla różnych rodzajów działalności gospodarczej przewidział obowiązek uzyskania zezwolenia (koncesji, licencji) i stosownie do art. 75 pkt 17 tej ustawy. Takiego zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, która wymaga dla podejmowania działalności polegającej na wytwarzaniu produktów leczniczych zezwolenia na wytwarzanie (art. 38 ust. 1), a dla działalności polegającej na imporcie tych produktów - zezwolenia na import (art. 38 ust. 1a cyt. ustawy).
Zezwolenie jest także konieczne dla podjęcia działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, zastrzeżonego dla hurtowni farmaceutycznych, składów celnych i konsygnacyjnych produktów leczniczych (art. 72 ustawy). W obu przypadkach organem właściwym do wydania pozwoleń jest Główny Inspektor Farmaceutyczny, a adresatem tych decyzji jest podmiot wyrażający wolę prowadzenia tego rodzaju.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie odnosi się natomiast ani do pozwolenia na wytwarzanie czy import produktów farmaceutycznych, ani do pozwolenia na obrót hurtowy tymi produktami, lecz do pozwolenia na dopuszczenie do obrotu konkretnego farmaceutyku, które otrzymuje podmiot prowadzący już działalność gospodarczą, o której stanowi Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 26 Prawa farmaceutycznego "pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu - jest decyzja wydana przez uprawniony organ, potwierdzająca, że dany produkt leczniczy może być przedmiotem obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Organem uprawnionym do wydania takiej decyzji jest, zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne – minister właściwy do spraw zdrowia.
W ten sposób określony przedmiot sprawy nie daje zatem podstaw do zastosowania stawki wpisu stałego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów. Wpis sądowy od takiej sprawy powinien wynosić 200 zł jako wpis w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1 – 5, stosownie do treści § 2 ust. 6 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.
Odmienne stanowisko, powołane w uzasadnieniu Sądu I instancji, zaprezentowane zostało jedynie w orzeczeniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 77/08, którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przedstawienia, w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a., o co wnosiła skarżąca, zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego sądu. W świetle dotychczasowych rozważań oraz powołanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego należało stwierdzić, że omawiane zagadnienie nie budzi wątpliwości.
W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz.
42) przesądził, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, wynika z mocy ogólnie wiążącej uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.