Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie sfinansowania świadczenia opieki zdrowotnej uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] lipca 2010 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor [...] OW NFZ w K., działając na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) dalej jako "ustawa o świadczeniach", rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2009 r. Nr 140, poz. 1143 ze zm.) dalej jako "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych" oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił L. R. (dalej skarżący) sfinansowania wnioskowanego świadczenia.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że produkt leczniczy o nazwie A. nie znajduje się na wykazie substancji czynnych stosowanych w chemioterapii z rozpoznaniem według ICD-10 oraz w terapii wspomagającej, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych, a NFZ finansuje chemioterapię zgodną z tym rozporządzeniem. Oznacza to, że rozpatrzenie wniosku skarżącego odbywa się w oparciu o zasady zawarte w opisie programu "Program leczenia w ramach świadczenia chemioterapii niestandardowej". W chwili obecnej preparat A. posiada rejestrację do stosowania w leczeniu pacjentów z rozpoznanym zaawansowanym rakiem nerkowo-komórkowym. Zgodnie z załącznikiem nr 41 do zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ z 20 stycznia 2010 r., każde inne zastosowanie preparatu, niezgodne z charakterystyką Produktu Leczniczego, w przypadku wystąpienia przez świadczeniodawcę z "Wnioskiem o chemioterapię niestandardową" wymaga przedstawienia dokumentów sporządzonych w języku polskim, potwierdzających efektywność kliniczną interwencji wobec pierwszorzędowych punktów końcowych na podstawie wysokiej jakości badań randomizowanych (min. 3 pkt w skali Jadad) lub innych badań i rejestrów klinicznych. Wniosek Centrum Onkologii w G. (miejsce leczenia skarżącego) nie spełniał tego wymogu.
Skarżący wniósł odwołanie.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes NFZ powtórzył argumentację Dyrektora [...] OW NFZ i dodał, że ustawodawca w art. 36 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach wprowadził zasadę częściowej odpłatności za leki wydawane świadczeniobiorcy z aptek, a także wskazał Ministra Zdrowia jako organ kompetentny do określenia zakresu płatności. Wykazy leków, które mogą być wydawane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością, określił Minister Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu leków podstawowych i uzupełniających oraz wysokości odpłatności za leki uzupełniające (Dz. U. z 2009 r. Nr 212, poz. 1646) oraz rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu chorób oraz wykazu leków i wyrobów medycznych, które ze względu na te choroby są przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością (Dz. U. z 2009 r. Nr 212, poz. 1647). W żadnym z wymienionych rozporządzeń nie ma produktu leczniczego A. ujętego wśród leków objętych refundacją. Dlatego też ten lek w leczeniu ambulatoryjnym można nabyć jedynie za pełną odpłatnością.
Prezes NFZ wskazał również, że zwrócił się do Konsultanta Krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej o zajęcie stanowiska w przedmiocie zasadności zastosowania u skarżącego wnioskowanego preparatu w leczeniu atypowego rakowiaka płuc. Konsultant, w przedstawionej opinii stwierdził m.in., że wnioskowane przez skarżącego leczenie jest "postępowaniem całkowicie eksperymentalnym".
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Wniósł o szybkie rozpoznanie skargi z uwagi na swój stan zdrowia i konieczność zastosowania wnioskowanego leczenia preparatem A. w leczeniu atypowego rakowiaka płuc, uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł o uwzględnieniu skargi.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że prawo skarżącego do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym nie było kwestionowane, a jego sprawa mieści się niewątpliwie w kategorii spraw dotyczących ustalenia prawa do świadczeń. Kwestie te są uregulowane przede wszystkim w Dziale II ustawy o świadczeniach "Świadczenia opieki zdrowotnej", w rozdziale 1, zawierającym przepisy ogólne, już to przez użycie klauzul generalnych pozytywnych (np. art. 15 ust. 1), jak i enumeratywne wyliczenie przysługujących świadczeń (np. art. 15 ust. 2, art. 27 ust. 1), już to przez użycie klauzul generalnych negatywnych, wyłączających prawo do świadczeń. Przykładem tych ostatnich jest m.in. art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego świadczeniobiorcy na podstawie ustawy nie przysługują świadczenia opieki zdrowotnej niezakwalifikowane jako gwarantowane, oraz art. 17 ustawy stanowiący, że świadczeniobiorcom na podstawie ustawy nie przysługują świadczenia opieki zdrowotnej określone w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy.
To ostatnie wyłączenie nie dotyczy osób określonych w art. 42 ustawy, przy czym koszty tych świadczeń pokrywane są z budżetu państwa w częściach pozostających – odpowiednio – w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych; wykaz tych świadczeń nie obejmuje świadczeń z zakresu stomatologii.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy Sąd zauważył, że wniosek skarżącego dotyczący zapewnienia mu dostępu do finansowania ze środków publicznych terapii z użyciem leku A. nie był przez niego ograniczony do którejkolwiek formy dostępu do tego świadczenia.
Sąd I instancji stwierdził, że organy administracyjne, zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor [...] OW NFZ bezpodstawnie przyjęły, że wniosek skrżącego ograniczył się wyłącznie do dostępu do terapii wskazanym lekiem w ramach świadczenia polegającego na wydaniu leku bezpośrednio świadczeniobiorcy na podstawie recepty. Jedynie takiej sytuacji dotyczą powołane w decyzjach obu instancji przepisy art. 36, 37 i 63 ustawy o świadczeniach.
Dalej Sąd rozpoznający sprawę podniósł, że organy administracyjne pominęły całkowicie kwestię leczenia skarżącego wskazanym lekiem w ramach ewentualnej hospitalizacji. W ramach hospitalizacji świadczeniobiorcy przysługuje nieodpłatny dostęp do leków, jeżeli są one konieczne do wykonywania hospitalizacji (art. 35 ustawy o świadczeniach). Sąd podkreślił, że użyte w ramach hospitalizacji leki podlegają, w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, refundacji niezależnie od umieszczenia ich na listach leków refundowanych ustalonych rozporządzeniami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 36 i 37 ustawy o świadczeniach.
Co więcej, brzmienie przepisu art. 35 ustawy o świadczeniach upoważnia do uznania, że dobór leków używanych przez swiadczeniodawców podczas hospitalizacji nie jest ograniczony jakimkolwiek wykazem. Oznacza to, że leczenie skarżącego w ramach jego hospitalizacji może być prowadzone przy pomocy leku A. W ocenie Sądu I instancji nie odnosząc się w decyzji do możliwości leczenia wnioskowanym preparatem w ramach hospitalizacji organ nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7, 77 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Organ II instancji nie wyjaśnił również w sposób wystarczający dlaczego w swoim rozstrzygnięciu kierował się opinią Konsultanta Krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej, podczas gdy Konsultant Wojewódzki w tej samej dziedzinie zajął odmienne stanowisko.
Sąd zwrócił uwagę, że podstawą funkcjonowania Konsultantów Wojewódzkich i Krajowych jest ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 419 ze zm.). Do zadań konsultantów wojewódzkich należy m.in. wydawanie opinii o stosowanym postępowaniu leczniczym, diagnostycznym i pielęgnacyjnym.
Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie Konsultant Wojewódzki wydał opinię pozytywną. Była zatem możliwość wydania decyzji pozytywnej i wdrożenia wobec skarżącego leczenia wnioskowanym przez niego lekiem. Tymczasem organy wzięły pod uwagę negatywną opinię Konsultanta Krajowego, nie odnosząc się do opinii Konsultanta Wojewódzkiego. Ponadto, z zaskarżonych decyzji nie wynika, dlaczego nie wzięto pod uwagę pozytywnej rekomendacji leczenia za pomocą leku A. wydanej przez Wojewódzkiego Konsultanta w dziedzinie Onkologii Klinicznej w granicach jego obowiązków. W przypadku dwóch odmiennych stanowisk dwóch konsultantów organ miał obowiązek szczegółowo wyjaśnić dlaczego za prawidłowe przyjmuje tylko jedno z nich. Organ II instancji tego nie dokonał, więc naruszył art. 7, 77 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu I instancji Prezes NFZ, rozstrzygając indywidualną sprawę administracyjną dotyczącą ustalenia prawa do świadczenia zdrowotnego nie może opierać podstawy decyzji administracyjnej o przepisy wydanego przez siebie zarządzenia. W części odnoszącej się do ustalenia prawa do świadczenia, polegającego na zastosowaniu określonego sposobu leczenia, nazwanego chemioterapią niestandardową, organ przywołał przepisy nie mogące stanowić podstawy prawnej decyzji. Konstytucja RP w art. 87 nie wymienia bowiem tego rodzaju aktów kierownictwa wewnętrznego wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
W konkluzji uzasadnienia Sąd stwierdził, że rozstrzygając ponownie sprawę, organy wezmę pod uwagę powyższe rozważania. Stosując zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", jak również art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
W skardze kasacyjnej Prezes NFZ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz NFZ kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] OW NFZ w K. z dnia [...] lipca 2010 r. w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku w zakresie naruszenia przez organ art. 7 i 77 i 80, 107 § 3 k.p.a. i błędne przyjęcie, że Prezes NFZ przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz w swoim rozstrzygnięciu kierował się opinią Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej pomijając wydaną w przedmiotowej sprawie opinię Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej;
- II. naruszenie przepisów prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 10 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia wbrew oczywistym faktom i wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez ustalenia w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, braku odniesienia się co do treści opinii Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej, a w konsekwencji, błędną ocenę, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia przez NFZ z naruszeniem art. 7, 77 i 80, 107 § 3 k.p.a.
Uzasadniając skargę kasacyjną Prezes NFZ podniósł, że preparat A. posiada jedynie rejestrację do stosowania w leczeniu pacjentów z rozpoznanym zaawansowanym rakiem nerkowo - komórkowym, a każde inne zastosowanie preparatu niezgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, jak niewątpliwie ma to miejsce w sytuacji dotyczącej skarżącego, wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających efektywność kliniczną interwencji wobec pierwszorzędowych punków końcowych na podstawie wysokiej jakości badań randomizowanych (minimum 3 pkt w skali Jadad) lub innych badań i rejestrów klinicznych (niemniej dopuszcza się stosowanie wymienionego leku zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej).
W ocenie autora skargi kasacyjnej zastosowanie wobec skarżącego wnioskowanego przezeń leku musiałoby zostać zakwalifikowane jako eksperyment medyczny, a realizacja takiego eksperymentu nie jest świadczeniem gwarantowanym, więc NFZ nie finansuje takiego sposobu leczenia. Prezes NFZ stoi na stanowisku, że to on, a nie Konsultanci decydują o załatwieniu sprawy, a dwie różne opinie wydane w sprawie są dla niego tylko materiałem mającym pomóc rozstrzygnąć kwestę samodzielnie, we własnym mieniu. W rozpoznawanej sprawie za trafną uznał opinię Konsultanta Krajowego, co uzasadnił w treści swojej decyzji. Zwrócił uwagę na hierarchię opinii wydawanych przez Konsultantów, która jest następująca: opinia Konsultanta Krajowego, opinia Konsultanta Wojewódzkiego. W jego ocenie Sąd nie zauważył tj hierarchii, przez co naruszył art. 10 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia.
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Mając na uwadze treść art. 183 § 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż Sąd jest związany zarzutami tej skargi, jednak bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone są w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego nie jest spełniona.
Prezes NFZ jako strona wnosząca skargę kasacyjną sformułował dwa zarzuty: naruszenia przepisów postępowania i naruszenia prawa materialnego. Jako pierwszy zostanie rozpatrzony zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Należy przypomnieć, że przedmiotem sprawy jest decyzja Prezesa NFZ utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] OW NFZ, którą organ odmówił L. R. sfinansowania wnioskowanego świadczenia. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy należy przypisać zgromadzonemu przez organ materiałowi dowodowemu w postaci dwóch opinii lekarskich o rozbieżnej treści. Pierwsza z tych opinii sporządzona w dniu [...] maja 2010 r. przez Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej zawiera stwierdzenie, że w przypadku skarżącego leczenie niestandardowe (chemioterapia niestandardowa) jest uzasadnione, natomiast druga opinia sporządzona w dniu [...] września 2010 r. przez Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Onkologii Klinicznej zawiera stwierdzenie, że wnioskowany rodzaj leczenia jest "postępowaniem całkowicie eksperymentalnym". Posiadając dwie opinie lekarskie o rozbieżnej treści, organ swoje rozstrzygnięcie oparł na opinii z [...] września 2010 r., nie podając w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii z [...] maja 2010 r.
W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji błędnie przyjął, iż postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji było przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, to jest bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez rozpatrzenia całego zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, w sytuacji, gdy do wydania rozstrzygnięcia wystarczającym dowodem była opinia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ujęty zarzut nie mógł zostać uwzględniony.
Stosownie do art. 7 k.p.a. organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 k.p.a. stanowi, iż organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś w art. 80 k.p.a. wyrażona została zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana z zachowaniem określonych reguł. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, ocena zgromadzonego materiału musi być wszechstronna, nadto powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.
Powyższe zasady powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W kontekście powyższych uwag na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu I instancji, iż postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów.
Z decyzji Prezesa NFZ nie wynika, z jakich powodów oparł swoje rozstrzygniecie na opinii Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Onkologii Klinicznej z dnia [...] września 2010 r. oraz na jakiej podstawie organ ten odmówił wiarygodności dowodowej opinii Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Onkologii Klinicznej z dnia [...] maja 2010 r.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organ administracyjny nie wypełnił dyspozycji art. 77 ust. 1 k.p.a., gdyż nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 k.p.a., przez to, że nie udowodnił, na podstawie całego materiału dowodowego, czy wnioskowane przez L. R. leczenie jest możliwe do przeprowadzenia. Organ posiadając bowiem dwie sprzeczne opinie lekarskie w tym zakresie, ocenił tylko jedną z nich. Takie działanie organu nie mieści się w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Nadto Prezes NFZ nie wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich powodów oparł się jedynie na części zgromadzonego materiału dowodowego, oraz przyczyn, dla których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wypełnił dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wyżej opisane uchybienia mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, więc zastosowanie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. było zasadne.
Argumentacja wnoszącego skargę kasacyjną w powyższym zakresie nie jest poprawna. W szczególności nie jest prawidłowe stanowisko organu, że nie powinien on uzasadnić dlaczego odmówił wiarygodności opinii z [...] maja 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut naruszenia prawa materialnego również nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie noszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji dokonał błędniej wykładni art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 10 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia, co uzasadnił m.in. hierarchią opinii wydawanych przez konsultantów, z czego wynika, że opinia konsultanta wojewódzkiego jest usytuowana w hierarchii opinii niżej względem opinii konsultanta krajowego.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Przywołany przepis ma charakter kompetencyjny, toteż trudno ocenić jakie naruszenie tej regulacji miał na myśli wnoszący skargę kasacyjną, ponieważ nie jest przedmiotem sprawy kwestionowanie kompetencji właściwych w myśl przepisów ustawy o świadczeniach organów administracyjnych do załatwiania spraw w niej określonych.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. został zgłoszony zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 10 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w petitum skargi kasacyjnej jej autor nie podał jednostki redakcyjnej tego przepisu, jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zarzut ten dotyczy art. 10 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia. Przechodząc do oceny tak określonego zarzutu stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie dokonał wykładni powyższych przepisów, wiec jest rzeczą oczywistą, iż nie mógł popełnić zarzucanego naruszenia.
Na marginesie rozważań należy zaznaczyć, że art. 10 ust. 1 ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia normuje zakres zadań zarówno krajowych, jak i wojewódzkich konsultantów w ochronie zdrowia. Istotne, że ani z tego, ani z innych przepisów ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia nie wynika, aby sporządzane przez tych konsultantów opinie lekarskie były, tak jak chce tego wnoszący skargę kasacyjną, hierarchiczne. Takiej hierarchii ustawodawca nie wprowadził, więc powoływanie się na jej istnienie i konsekwencje z niej wynikające jest nieuprawnione.
Reasumując, jako że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd I instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie uchylając wydane w sprawie decyzje organów obu instancji oraz stwierdzając, iż nie podlegają one wykonaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stosując przepis art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, natomiast w zakresie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).