Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I SA/Bd 890/21 oddalił skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 października 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane urządzenia do gier.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca. W skardze kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek uzasadniono tym, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, wynikającej z nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 300.000,00 zł Ponadto dołączyła do akt sprawy dokumenty obrazujące jej sytuacje finansową m.in.: (księgi przychodów i rozchodów, zeznania podatkowe, umowę kredytu mieszkaniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a.").
Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności.
W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę w jej majątku. Ze względu na zadłużenie Skarżącej i związany i nim obowiązek terminowych spłat, natychmiastowa spłata (dobrowolna, w przypadku zaciągnięcia na ten cel jeszcze innych zobowiązań lub w drodze przymusowej egzekucji), istotnie mogłaby doprowadzić do deficytu środków na bieżącą działalność, a tym samym zagrozić egzystencji przedsiębiorstwa. Zadłużenie i konieczność spłat uprawdopodobniono ich zestawieniami oraz rachunkiem zysków i strat.
Ponadto, w odpowiedzi na skargę do WSA w Bydgoszczy wskazano, że kara nałożona na skarżącą "może" doprowadzić do zamknięcia jej działalności która wymaga koncesji. Aktualnie po zablokowaniu kont bankowych przez organ, skarżąca nie ma środków pieniężnych na koncesję. Skarżąca, aby zapłacić nałożoną karę będzie zmuszona do sprzedaży całego swojego majątku.
W związku z wykazaniem należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej wniosek należało rozpatrzyć pozytywnie.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji