Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 6 grudnia 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 2122/13), po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. C. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej, uchylił zaskarżoną decyzję.
I
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił K. C. (dalej: skarżący) przyznania pomocy finansowej na operację "Utrata miejsca pracy na statku rybackim". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący nie był armatorem pracującym na danym statku rybackim w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich, gdyż w całym ww. okresie skarżący nie opłacił składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem nie spełnia warunków otrzymania pomocy.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., wydaną na skutek złożonego odwołania, Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezes ARiMR wskazał, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącego nie wynikał ciągły charakter okresu zatrudnienia, a sam odwołujący przyznał, że po wprowadzeniu okresów ochronnych na dorsza trafiały się okoliczności zawieszania działalności w ZUS z powodów finansowych.
Pismem z dnia [...] lipca 2011r. skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2011 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r.") poprzez nieprzyznanie skarżącemu pomocy finansowej, mimo spełnienia wszystkich warunków określonych w tym rozporządzeniu.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ARiMR w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 2 dnia grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1661/11 oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego, wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 548/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Za trafny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia § 23 rozporządzeniu MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. - przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. ustalił, że przepis § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. w zestawieniu z art. 27 ust. 1 lit. e/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 należało interpretować w ten sposób, iż jednym z wymogów przyznania pomocy – w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących utraty miejsca pracy na statku rybackim – rybakowi, który był armatorem lub współarmatorem albo właścicielem lub współwłaścicielem pracującym na statku, na którym zaprzestano działalności połowowej, jest wymóg pracy na tym statku łącznie przez 12 miesięcy w okresie ostatnich 24 miesięcy. Ponadto Sąd wskazał, że z tej regulacji nie można wyprowadzić wymogu ciągłości pracy (przez co najmniej 12 miesięcy).
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż niezasadnie Prezes ARiMR wskazywał na konieczność spełnienia przez skarżącego wymogu bycia armatorem pracującym na statku rybackim w okresie 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna, jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich. Jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego, co jasno potwierdził NSA w swoim wyroku, w przedmiotowej sprawie należało dołączyć dokumenty wymienione w części I ust. 5 załącznika do rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r., a w szczególności dokument poświadczający opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne przez armatora lub współarmatora albo właściciela lub współwłaściciela statku rybackiego (ust. 5 pkt 11 części I załącznika do ww. rozporządzenia).
Podsumowując, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezes ARiMR ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności uwzględni ocenę prawną dotyczącą wykładni § 23 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. i ustali, czy załączone dokumenty są dokumentami wystarczającymi do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. czy potwierdzają one, że skarżący pracował na statku jako armator i opłacał składki przez co najmniej 12 miesięcy w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku rybackiego stała się ostateczna (jednak nie później niż w dniu wykreślenia tego statku rybackiego z rejestru statków rybackich).
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zaskarżył orzeczenie w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o chylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez pominięcie zgłoszonego przez organ dowodu w postaci dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, tj. decyzji NR [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej, w oparciu o którą należałoby liczyć okres 24 miesięcy pracy armatora na statku rybackim na podstawie § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie pozwoliło prawidłowo zbadać i ocenić przesłanki przyznania pomocy z EFR skarżącemu;
- - art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie skarżonego orzeczenia bez odniesienia się do znajdującego się w aktach sprawy dokumentu, tj. decyzji NR [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej oraz związanego z tym dokumentem sposobu obliczania okresu pracy armatora na statku rybackim, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie Sądu nie zostało dokonane w oparciu o pełny materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie,
- - art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do przedłożonego w toku postępowania /na rozprawie/ dokumentu, tj. decyzji NR [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej oraz związanego z tym dokumentem sposobu obliczania okresu pracy armatora na statku rybackim, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie przedstawia w pełni motywów ani toku rozumowania sądu, przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono uzasadnienie wskazanych zarzutów.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.
Przytoczone w podstawach kasacyjnych zarzuty naruszenia wskazanych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do tego, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej (art. 106 § 3 p.p.s.a.), rozpoznał sprawę nie na podstawie pełnego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, ponieważ pominął decyzję z dnia 25 sierpnia 2009 r. (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z decyzji tej wynika sposób obliczania okresu pracy armatora na statku rybackim.
Tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej w żadnej mierze nie odnoszą się do zasadniczych powodów uchylenia zaskarżonej decyzji oraz nie wskazują, że jest związek między tymi powodami uchylenia decyzji a zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej.
Należy w związku z tym zwrócić uwagę, że zaskarżony wyrok uwzględnia ocenę prawną ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 548/12, co do wykładni § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. Ustalona w tej sprawie wykładnia tego przepisu jest wiążąca dla sądu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 190 p.p.s.a.). Skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można opierać na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Uzasadnionym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji było to, że organ przyjął odmienną wykładnię § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia od tej, która została ustalona w tej sprawie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 548/12.
W wiążącej w tej sprawie wykładni § 23 ust. 1 rozporządzenia dokonanej przez NSA przyjęto, że pomoc, o której mowa w tym przepisie jest przyznawana także armatorowi (współarmatorowi, właścicielowi, współwłaścicielowi) statku rybackiego, jeżeli w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku stała się ostateczna, był zatrudniony na tym statku co najmniej przez 12 miesięcy, przy czym nie jest wymagana ciągłość pracy w tym okresie przez 12 miesięcy.
Przyjmując inną wykładnię § 23 ust. 1 rozporządzenia w zaskarżonej decyzji, organ nie wyjaśnił czy skarżący był zatrudniony co najmniej przez 12 miesięcy na statku rybackim w okresie ostatnich 24 miesięcy przed dniem, w którym decyzja o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego statku stała się ostateczna.
Z tego powodu Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał na konieczność wyjaśnienia tej okoliczności.
W tym stanie rzeczy nie jest zrozumiałe jakie znaczenie ma mieć to, że nie został przeprowadzony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód z decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Organ nie wskazał również w skardze kasacyjnej dla wyjaśnienia jakich istotnych wątpliwości było to niezbędne. Istota rozpoznawanej sprawy nie dotyczy przecież tego z jakim dniem kończy się okres 24 miesięcy, o którym mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia, ale tego, czy przed tym dniem w okresie 24 miesięcy skarżący był zatrudniony co najmniej przez 12 miesięcy. Tak więc to, że Sąd pierwszej instancji nie skorzystał z przysługującej mu kompetencji do przeprowadzenia dowodu z decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie stanowi naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Z tych samych powodów nie ma również podstaw stanowisko organu, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez to, że nie odniósł się do decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., która wyznaczała, z dniem, w którym stała się ostateczna, okres ostatnich 24 miesięcy.
Końcowa część skargi kasacyjnej, odwołująca się do wyroku NSA z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 721/12, zdaje się wskazywać, a organ podziela to stanowisko, iż w przypadku armatora "nie ma zastosowania wymóg zatrudnienia co najmniej 12 miesięcy na statku rybackim, lecz wymóg bycia armatorem pracującym na tym statku w ostatnich 24 miesiącach, co w razie wątpliwości winno być badane w oparciu o decyzję o przyznaniu pomocy z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej". W tym stanowisku należy upatrywać przyczynę podniesienia zarzutów.
Stanowisko to nie może mieć znaczenia w rozpatrywanej sprawie, ponieważ w tej sprawie wiążąca jest wykładnia § 23 ust. 1 rozporządzenia ustalona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 548/12 i to, że skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.