Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 76/08, oddalił skargę T. K. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej po wznowieniu postępowania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] marca 2006 r. T. K. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej wraz z załącznikami. Następnie, w dniu [...] czerwca 2006 r., złożył on dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego oraz zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. orzekł o przyznaniu T. K. renty strukturalnej.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej T. K., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu wskazano, że po wydaniu przedmiotowej decyzji ujawniły się nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który je wydał. W dniu 15 stycznia 2007 r. T. K. przedstawił bowiem Kierownikowi Biura Powiatowego postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 18 grudnia 2006 r., odpis KW nr 2423 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. oraz nakaz płatniczy wydany przez Wójta Gminy J. W.. Z dokumentów tych wynikało, iż żona wnioskodawcy nabyła spadek po zmarłym w dniu 21 marca 2003 r. ojcu, R. Z..
Kierownik Biura Powiatowego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej w sprawie przyznania renty strukturalnej T. K. i orzekł o odmowie przyznania renty strukturalnej ze względu na nieudzielanie przez zainteresowanego informacji odnośnie nieuregulowanych spraw własności gruntów rolnych.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w T., orzekając na skutek odwołania strony, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji wskazał, że nie może w sposób wyczerpujący zbadać spełnienia przez stronę warunków jak i odnieść się do argumentów strony skarżącej.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] lipca 2006 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. i odmówił przyznania T. K. renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ podał, że żona wnioskodawcy w dniu 21 marca 2003 r. nabyła spadek w skład którego wchodził udział wynoszący 1/4 w gospodarstwie rolnym o powierzchni 1,67 ha. Tak więc zarówno w dniu składania wniosku, jak i wydania decyzji w przedmiocie przyznania renty była ona współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, tym samym T. K. nie spełnił warunku przewidzianego w § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, nie przekazując tych użytków w jakiejkolwiek z form przewidzianych rozporządzeniem. Nie można zatem przyjąć że T. i B. K. zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej oraz przekazali wszystkie użytki rolne pozostawiając sobie jedynie te określone w § 9 ww. rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], Dyrektor K. -P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że R. Z. zmarł 21 marca 2003 r. i z tym dniem B. K. stała się faktycznym współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], a więc zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w dniu przekazania gospodarstwa oraz w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania renty, żona skarżącego była współwłaścicielem gruntów rolnych, a postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku zapadło dopiero w dniu 18 grudnia 2006 r. Zdaniem organu II instancji T. K. składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej miał obowiązek poinformować organ I instancji o nieuregulowanych sprawach własności ziemi jego żony.
Organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania bowiem w chwili wydania decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. organ nie posiadał wiedzy na temat niezgłoszenia przez T. K. działki nr [...], która stanowiła spadek po zmarłym w 2003 roku teściu wnioskodawcy, a która nie została przekazana zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że organ prawidłowo ocenił fakt zaistnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r.
Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4 tego rozporządzenia, uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. Przedmiotem przekazania są tylko te użytki rolne, które - niezależnie od tego czy były odrębną własnością wnioskodawcy i jego małżonka, czy też stanowiły współwłasność małżeńską - wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na których producent rolny, ubiegający się o rentę strukturalną, prowadził działalność rolniczą, o jakiej mowa w § 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia.
Z materiału dowodowego wynika, że oprócz użytków rolnych o pow. 11,450 ha objętych wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, tj. działek ewidencyjnych o nr [...],[...],[...], skarżący wraz z małżonką od 2002 r. do dnia 15 czerwca 2006r. dzierżawił działkę o nr ewidencyjnym [...], o pow. 1,67 ha położoną w B..
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 924 k.c. oraz 925 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Nabycie spadku następuje z mocy prawa, niezależnie od tego kto jest spadkobiercą oraz niezależnie od tego, czy i kiedy spadkobierca dowiedział się o tytule powołania do spadku i czy objął spadek. Jest ono skuteczne bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności przez spadkobiercę czy jakikolwiek organ państwowy, w szczególności nie wymaga żadnego orzeczenia. Nabycie spadku z chwilą jego otwarcia nie jest jednak definitywne. Wobec tego, że spadkobierca może spadek odrzucić nabycie spadku staje się definitywne dopiero po złożeniu przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku albo po upływie terminu do jego wniesienia.
W ocenie Sądu, zasadne jest twierdzenie organów, iż żona skarżącego była współwłaścicielem gruntów rolnych odziedziczonych po zmarłym w dniu 21 marca 2003 r, ojcu - R. Z.. Z akt administracyjnych wynika, iż żona skarżącego była nie tylko właścicielem (współwłaścicielem) działki nr [...] ale również jej posiadaczem samoistnym. Do protokołu przesłuchania strony z dnia 14 czerwca 2007 r. skarżący zeznał, iż użytkował wskazaną działkę od 2002 r., na podstawie ustnej umowy dzierżawy zawartej z R. Z., natomiast od dnia 15 czerwca 2006 r. przekazał ją w użytkowanie E. W.. Zgodnie natomiast z § 20 ust. 7 cyt. Rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnieniu warunków do otrzymania renty strukturalnej wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Nie budzi wątpliwości, iż legitymowanie się przez żonę skarżącego współwłasnością (rozumianą w stanie faktycznym niniejszej sprawy jako posiadanie) gospodarstwa rolnego, mimo upływu sześciomiesięcznego terminu określonego przepisami prawa dawało organom podstawę do uznania niespełnienia warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymaganego przez § 4 pkt 5 w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia.
Prawidłowe jest zatem stanowisko organów orzekających obu instancji, że fakt nabycia w drodze spadkobrania przez żonę skarżącego udziału w gospodarstwie rolnym, ponieważ istniał przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. o przyznaniu renty strukturalnej i nie był znany organowi pierwszej instancji w dniu jej wydania, stanowi nową okoliczność w znaczeniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
T. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- 1. przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania na podstawie nieistotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i dowodów nieistniejących w dniu wydania decyzji,
- 2. przepisów prawa materialnego w zakresie art. 924 k.c. i art. 925 k.c. oraz przepisów postępowania w zakresie art. 669 k.p.c. poprzez błędną ich interpretację i wskutek tego błędne zastosowanie § 4 pkt 5 w zw. z § 9 pkt 1 oraz § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.).
W uzasadnieniu, odnośnie podstaw wznowienia postępowania, kasator wskazał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez B. K. po zmarłym ojcu uprawomocniło się w dniu 9 stycznia 2007 r. W ocenie skarżącego, w związku z powyższym, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że powyższa okoliczność jako dowód istniała w dniu wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej skarżącemu, czy też w momencie składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Kolejnymi dokumentami stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania są odpis z księgi wieczystej oraz decyzja Wójta Gminy J. W. w sprawie wymiaru podatku rolnego dla tej nieruchomości. Sąd w uzasadnieniu wyroku nie wykazał "istotności" tych dokumentów dla niniejszej sprawy.
Skarżący wskazał, że od dnia 14 czerwca 2006 r. wraz z żoną zaprzestał użytkować grunty stanowiące działkę ewidencyjną nr [...]. To z tego powodu wykreślił działkę 48 z wniosku o dopłaty bezpośrednie. Podstawą zgłoszenia i pobierania dopłat bezpośrednich na działkę [...] był fakt jej dzierżawienia, co wynika z zeznań skarżącego jak i jego małżonki.
W ocenie kasatora z § 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie wynika, że rolnik bądź jego małżonek ma mieć uregulowane kwestie spadkowe i składać w tym zakresie stosowne oświadczenie.
Dokonując wykładni przepisów skarżący doszedł do wniosku, iż przedmiotem przekazania są tylko te użytki rolne, które - niezależnie od tego czy były odrębną własnością wnioskodawcy czy też stanowiły współwłasność małżeńską - wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na których producent rolny prowadził działalność rolniczą, o jakiej mowa w § 2 pkt. 1 cytowanego rozporządzenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż gospodarstwo rolne o powierzchni 11,45 ha, objęte wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej stanowiło współwłasność małżonków K.. W skład tego gospodarstwa nie wchodził stanowiący odrębną własność B. K. udział w nieruchomości. Udział ten żona skarżącego w dniu 8 marca 2007 r. zbyła E. W.. Wskazany udział stanowi część gospodarstwa rolnego, którego współwłaścicielami zgodnie z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku są M. L., M. N., Z. P. i E. Z.. Z akt sprawy nie wynika, aby udział B. K. został fizycznie wydzielony i aby ona lub skarżący prowadzili na nim działalność rolniczą, w rozumieniu § 2 pkt. 1, po 12 czerwca 2006 r.
Kasator stwierdził, że pojawienie się nowych dowodów w sprawie po wydaniu ostatecznej decyzji, może jedynie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Nie może natomiast być podstawą do wznowienia postępowania.
Zdaniem skarżącego wyrażenie "otwarcia spadku" jest terminem technicznoprawnym i oznacza zespół skutków w sferze prawa spadkowego. Chwila otwarcia spadku decyduje o zawartości spadku, kręgu spadkobierców, o niegodności dziedziczenia i osobach uprawnionych do zachowku. Zgodnie z unormowaniami kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek w dniu śmierci spadkodawcy. Nabycie to jednak nie jest definitywne. Sąd w swoich rozważaniach zupełnie pominął unormowania art. 669 k.p.c. i następne, które stanowią, że prawomocne stwierdzenie przez sąd nabycia spadku przez spadkobierców stwarza dopiero domniemanie prawne, iż osoba wymieniona w postanowieniu jest spadkobiercą legitymowanym do dochodzenia roszczeń z tytułu dziedziczenia spadku. W świetle powyższego nie do przyjęcia jest stanowisko prezentowane przez Sąd i organy jakoby do nabycia spadku nie było konieczne sądowe stwierdzenie nabycia spadku.
Ustawodawca w § 15 rozporządzania określił sposób zachowania organu jak i strony w przypadku nabycia w drodze spadku gospodarstwa rolnego przez osobę, której przyznano rentę strukturalną jak i jego współmałżonka. Fakt nieunormowania kwestii spadkowych w stosunku do osób, które nabyły spadek przed wydaniem decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, a nie miały uregulowanych spraw spadkowych w dniu wydawania decyzji, nie może obciążać skarżącego.
W ocenie skarżącego Sąd I instancji pominął, że podstawowym i priorytetowym celem rent strukturalnych na gruncie prawa polskiego i wspólnotowego są przekształcenia strukturalne w rolnictwie. Ze względu na ten priorytetowy cel szczególnie doniosłe jest spełnienie przesłanek po stronie rolnika przejmującego gospodarstwo, a nie przekazującego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w T. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, zatem ocena legalności zaskarżonego wyroku została dokonana w nawiązaniu do sformułowanych zarzutów z uwzględnieniem przyjętego sposobu ich formułowania i uzasadnienia.
Zarzuty skargi kasacyjnej, wynikające z obu podstaw z art. 174 p.p.s.a., sprowadzają się generalnie do twierdzenia o braku podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa spadkowego - art. 924-925 k.c. i art. 669 k.p.c. oraz § 4 pkt 5 w zw. z § 9 pkt 1 oraz § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) poprzez błędną ich interpretację i wskutek tego błędne zastosowanie.
Pierwszy zarzut procesowy jest całkowicie bezzasadny, gdyż przede wszystkim jest on skierowany do organu, który wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nie do Sądu I instancji, który kontrolował ostateczną decyzję administracyjną, a poza tym wykazana podstawa wznowienia postępowania z urzędu, jaką były nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania decyzji, a mające wpływ na rozpatrzenie sprawy, w rzeczywistości zaistniała i została potwierdzona niewątpliwym dowodem w postaci dokumentów stwierdzających, że żona skarżącego w chwili wydania decyzji była współwłaścicielką działki rolnej nr 48 o pow. 1,67 ha, położonej w B., której to działki nie podała we wniosku o ubieganie się o rentę strukturalną.
Ta okoliczność niewątpliwie nie była znana organowi przy wydawaniu decyzji o przyznanie renty strukturalnej. Zatem należało traktować tę okoliczność jako nową, a ponieważ była to istotna okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy, to stanowiła ona podstawę do wznowienia postępowania. Dowody potwierdzające tę okoliczność mogły powstać później i nie istnieć w chwili orzekania w sprawie renty strukturalnej.
Zatem zaistniały wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania, a organ miał obowiązek wznowić to postępowanie z urzędu i nie można mówić o naruszeniu tego przepisu.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów wymienionych w petitum skargi kasacyjnej również są bezzasadne i w związku z tym nie mogły być uwzględnione.
Z niekwestionowanych ustaleń Sądu I instancji nabycie spadku staje się definitywne dopiero po złożeniu przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku albo po upływie terminu 6 miesięcy do złożenia takiego oświadczenia.
W żadnym przypadku nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że jego żona stała się współwłaścicielką spornej działki gruntu o pow. 1,67 ha dopiero z chwilą prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku, tj. 9 stycznia 2007 r.
Dokonana interpretacja przepisów prawa spadkowego w zaskarżonym wyroku nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Jest w pełni prawidłowa i dlatego zarzuty naruszenia tych przepisów należało odrzucić jako bezzasadne.
Skoro żona skarżącego była współwłaścicielką nieujawnionej we wniosku nieruchomości rolnej, która podlegała przekazaniu przy ubieganiu się o rentę strukturalną przez skarżącego, to nie można było przyjąć, że zostały spełnione warunki z § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191).
Zgodnie bowiem z treścią § 6 cyt. wyżej rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa uważa się za spełniony, gdy zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka jak również przedmiotem ich współwłasności z zastrzeżeniem § 9 pkt 1.
W tych warunkach nie wystarczyło, dla spełnienia wszystkich przesłanek do otrzymania renty strukturalnej, rozwiązanie umowy okresowej dotyczącej działki nr [...] o pow. 1,67 ha i zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na tej działce jak i na pozostałych, ale powinno nastąpić przekazanie własności tej działki. Należało przede wszystkim ujawnić przedmiotową działkę we wniosku, a następnie w ciągu 6 miesięcy od wydania postanowienia o spełnieniu warunków do otrzymania renty strukturalnej (§ 20 pkt 7 rozporządzenia) przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej.
Skarżący nie mógł pominąć przedmiotowej działki, którą wcześniej z żoną dzierżawił i którą żona nabyła w drodze spadkobrania (udział wynoszący 1/4) po zmarłym ojcu i dopiero w dniu 8 marca 2007 r., czyli już po przyznaniu renty strukturalnej, zbyła E. W..
Przepis § 9 pkt 1 rozporządzenia dotyczy warunków zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w § 4 pkt 5 tego rozporządzenia i obejmuje on stan po przekazaniu gospodarstwa rolnego. Zatem przede wszystkim ubiegający się o rentę strukturalną zobowiązany jest do przekazania gospodarstwa rolnego (wyzbycia się tego gospodarstwa w sposób trwały), czyli przeniesienia własności, a w drugiej kolejności zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Obie przesłanki zostały w sposób wyraźny zdefiniowane we wskazanych przepisach rozporządzenia Rady Ministrów.
Sformułowanie "przekazanie gospodarstwa rolnego" nie budzi poważniejszych wątpliwości w świetle zarówno przepisów wspólnotowych, a w szczególności rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U. UE L 99.1610.80) i rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. jak również przepisów krajowych - ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), która w art. 3 ust. 2 pkt 1 zawiera upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu między innymi udzielania pomocy finansowej na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich określonym w przepisach Unii.
Na podstawie tego upoważnienia wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191).
Przepisy prawa wspólnotowego mają na celu restrukturyzację rolnictwa w państwach członkowskich poprzez wymianę pokoleniową i przejęcie gospodarstw rolnych przez rolników młodszych i lepiej wykształconych. Te cele powinny być uwzględnione w procesie wykładni prawa krajowego, jako niesprzecznego co do zasady z prawem wspólnotowym.
Zgodnie z § 4 pkt 4 i 5 rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, który przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Omawiane rozporządzenie RM w § 6 ust. 1 pkt 1 precyzuje warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 3 i wyjaśnia, że jest on spełniony gdy zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego żony, jak również przedmiotem współwłasności z zastrzeżeniem § 9 pkt 1.
Nie można przyjąć, że nastąpiło przekazanie gospodarstwa rolnego na podstawie § 4 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sytuacji, gdy żona rolnika nadal pozostała współwłaścicielka nieruchomości rolnej przekraczającej dopuszczalną powierzchnię 0,5 ha (§ 9 pkt 1 rozporządzenia) i bez istotnego znaczenia jest, czy ten udział we współwłasności użytkowała w czasie przyznawania renty strukturalnej, czy też nie.
Skoro okazało się, że odmowa przyznania renty strukturalnej skarżącemu nie narusza przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów wymienionych w pkt 2 skargi kasacyjnej, to brak było podstaw do uwzględnienia tej skargi.
Dlatego też skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz Dyrektora ARiMR w T. uzasadnia sytuacja materialna i życiowa skarżącego (utracił prawo do renty strukturalnej) i znajduje swoje oparcie w art. 207 § 2 p.p.s.a.