Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2466/11, oddalił skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania wprowadzania kosmetyku do obrotu handlowego.
Relacjonując przebieg postępowania, Sąd I instancji podał, że w dniu [...] lipca 2011 r. została przeprowadzona przez Powiatową Inspekcję Sanitarną kontrola w firmie U. sp. z o.o. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że na etykiecie kosmetyku (szamponu) pn.: "[...]" w wykazie składników określonym według nomenklatury INCI, wymieniono barwnik CI 60730, który zgodnie z załącznikiem 3 kolumna 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie list substancji niedozwolonych lub dozwolonych z ograniczeniami do stosowania w kosmetykach oraz znaków graficznych umieszczanych na opakowaniach kosmetyków (Dz. U. Nr 72, poz. 642 ze zm.) może być stosowany w kosmetykach nie kontaktujących się ze śluzówką. Jednocześnie na etykiecie szamponu podano informację "nie szczypie w oczy".
Z uwagi na powyższe decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., na podstawie art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 104 i art. 130 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. Nr 42, poz. 473 ze zm.) oraz ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r., nakazał zaprzestania firmie U. sp. z o.o. wprowadzania do obrotu handlowego kosmetyku pn. "[...]".
Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że kosmetyk (szampon) pn.: "[...]" zawiera barwnik CI 60730, którego zastosowanie w produkcie narusza przepisy prawa. Inspekcja stwierdziła, że szampon używany do mycia włosów, w szczególności w przypadku dzieci, w dających się przewidzieć warunkach, będzie miał kontakt ze śluzówką gałki ocznej.
Od powyższej decyzji U. sp. z o.o. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że produkt jest szamponem do włosów i nie ma kontaktu ze śluzówką jamy ustnej, nosa, okolic intymnych lub oka. Zatem barwnik CI 60730 nie może przedostawać się do śluzówki oka. Zdaniem spółki, produkt jest bezpieczny, posiada raport oceny klinicznej tolerancji ocznej, a oświadczenia zawarte w treści znakowania są rzetelne i prawdziwe.
Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku produktów kosmetycznych przeznaczonych dla dzieci ze szczególną uwagą należy rozważyć możliwość ich wpływu na bezpieczeństwo użycia. Produkt taki powinien podlegać szczegółowej kontroli, aby nie wyrządził szkody, będąc używany zgodnie z zasadami praktykowanymi przez przeciętnego konsumenta. Zdaniem organu, umieszczenie na etykiecie informacji "Formuła przetestowana przez okulistów", "Nie szczypie w oczy", może spowodować, że przeciętny użytkownik będzie stosował produkt tak opisany, nie zachowując zasad szczególnej ostrożności podczas użycia produktu do mycia włosów dziecka i możliwy będzie kontakt ze śluzówką zarówno oka jak również okolic intymnych dziecka.
Organ zauważył, że istotą wprowadzonego ograniczenia w stosowaniu w kosmetykach barwnika CI 60730 jest wykluczenie go z kosmetyków stosowanych w miejscach i w sposób mogący prowadzić, nawet do niezamierzonego kontaktu ze śluzówką. Produkt jest przeznaczony dla dzieci, co powoduje, że jego kontakt ze śluzówką gałki ocznej jest oczywisty. Ponadto zdaniem organu, ustawodawca traktuje użytkownika kosmetyku, jako przeciętnego konsumenta pozbawionego wiedzy specjalistycznej dotyczącej możliwego, niekorzystnego oddziaływania preparatu na dane partie ciała lub organy i tym samym stosującego preparat bez środków ochrony uniemożliwiających jego kontakt ze śluzówką gałki ocznej. Deklaracje producenta, o dostępnych użytkownikowi "środkach ostrożności" oraz twierdzenia, że przypadkowy kontakt będzie dotyczył śladowej ilości produktu, organ uznał za niedoskonałe. Organ wskazał, że sam odwołujący się traktuje kontakt kosmetyku ze śluzówką gałki ocznej dziecka jako normalny i dający się przewidzieć skutek stosowania preparatu, umieszczając na jego etykiecie deklarację "nie szczypie w oczy". Organ odwoławczy podniósł, że sporządzona na zlecenie Spółki ocena tolerancji ocznej nie obejmowała dzieci.
Od powyższej decyzji U. sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że na objętym postępowaniem produkcie umieszczono informację, że badany szampon "nie szczypie w oczy". Zdaniem Sądu I instancji, chodzi o poinformowanie opiekuna dziecka, że szampon ten, nawet kiedy dostanie się do oczu dziecka, nie będzie "szczypał w oczy" i tym ma się różnić od innych szamponów dla dzieci. Innymi słowy informacja "nie szczypie w oczy" dla stosujących ten produkt będzie odbierana, że nie zaszkodzi dziecku, nawet jeżeli dostanie się do jego oczu podczas mycia głowy. Skutek może być taki, że osoba myjąca głowę nie zwróci uwagi na to, czy szampon dostał się do śluzówki oczu dziecka.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji stwierdził, że organ prawidłowo sięgnął do przepisów wymienionego rozporządzenia celem ustalenia, czy barwnik zastosowany w badanym szamponie jest dozwolony do stosowania zgodnie z załącznikiem nr 3. W kolumnie 3 tego załącznika podano, że barwnik CI 60730 jest dopuszczony do stosowania pod warunkiem jego braku kontaktu ze śluzówką, a więc także ze śluzówką oka.
Podobnie Dyrektywa Rady z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących produktów kosmetycznych (Dz. U. UE.L. 262.169 ze zm.) wprowadziła obostrzenia dla stosowania kosmetyków, wskazując w art. 2, że produkty kosmetyczne wprowadzone na rynek Wspólnoty nie mogą szkodzić zdrowiu ludzkiemu w normalnych warunkach lub innych dających się przewidzieć warunkach stosowania, z uwzględnieniem w szczególności jego prezentacji, oznakowania, (...), jak również innych (...) informacji pochodzących od producenta, jego upoważnionego przedstawiciela, albo jakiejkolwiek innej osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie produktu na rynek Wspólnoty.
Sąd zauważył ponadto, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009, na które powoływała się skarżąca Spółka, jest "aktem oczekującym", jednakże również w tym rozporządzeniu (art.
- 3) zawarto wymaganie, by produkt kosmetyczny udostępniany na rynku był bezpieczny dla zdrowia ludzi w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach stosowania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, normalną i dającą się przewidzieć sytuacją jest to, że podczas mycia głowy dziecka szampon może dostać się do jego oczu. We wskazanym rozporządzeniu (jego załącznik nr IV) ostrzega się, by barwnik CI 60730 nie był stosowany w warunkach umożliwiających dostanie się do błon śluzowych. Analogiczną regulację odnaleźć można zarówno w omawianej dyrektywie, jak i rozporządzeniu unijnym, co prowadzi do wniosku o zasadności zastosowania tej podstawy prawnej przez organ administracji.
Zdaniem Sądu I instancji, organy kontroli, wobec jednoznacznie określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 30 marca 2005 r. ostrzeżenia o stosowaniu w kosmetykach barwnika CI 60730, nie musiały przeprowadzać ani eksperymentu ani dodatkowego postępowania administracyjnego, gdyż szkodliwość działania tego barwnika na śluzówkę wprost wynika z powołanego rozporządzenia, jak i z dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r. oraz z rozporządzenia nr WE/1223/2009.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła U. Sp. z o.o., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca Spółka zarzuciła:
- 1. w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
- a) art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosmetykach, § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r. oraz art. 3 Dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r., poprzez: ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, podczas gdy wyłączną podstawą prawną w oparciu, o którą winna być prowadzona ocena możliwości zastosowania w kosmetyku barwnika CI 60730 powinien być przepis art. 14 lit. c) odnośnik (i) w zw. z załącznikiem IV i art. 39 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. nr 1223/2009, a ścisłej jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że barwnik CI 60730 nie może być zastosowany w szamponach do włosów, które tylko incydentalnie i w sposób niezamierzony mogą kontaktować się ze śluzówką oka; błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasady stosowania barwnika CI 60730 zostały określone w sposób różny dla szamponów w ogólności i dla będącego przedmiotem sprawy szamponu dla dzieci zawierającego ww. barwnik oraz informację "nie szczypie w oczy";
- b) art. art. 14 lit. c) odnośnik (i), oraz załącznika IV w zw. z art. 39 akapit pierwszy rozporządzenia WE/1223/2009 w zw. z art. 288 TFUE poprzez: ich błędną wykładnię i przyjęcie, że rozporządzenie w zakresie tych przepisów jest "aktem oczekującym", podczas gdy z mocy przepisu przejściowego (art.
- 39) produkty zgodne z rozporządzeniem są dopuszczone do obrotu przed datą wejścia w życie rozporządzenia; ich błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że przepisy te: "ostrzegają by barwnik CI 60730 nie był stosowany w warunkach umożliwiających dostanie się do błon śluzowych" podczas, gdy przepisy te formułują zakaz stosowania barwnika CI 60730 wyłącznie w produktach "stosowanych na błony śluzowe"; błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że barwnik CI 60730 nie może być zastosowany w szamponach do włosów, które tylko incydentalnie i w sposób niezamierzony mogą kontaktować się ze śluzówką oka; błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasady stosowania barwnika CI 60730 zostały określone w sposób różny dla szamponów w ogólności i dla będącego przedmiotem sprawy szamponu dla dzieci "[...]" zawierającego ww. barwnik oraz informację "nie szczypie w oczy";
- c) art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy wprowadzanie do obrotu szamponu do włosów "[...]" naruszało wymagania higieniczne i zdrowotne;
- 2. w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- a) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia polegający na zaniechaniu przedstawienia poglądu Sądu, czy przytoczone przepisy prawa materialnego stanowią podstawę zakazania wprowadzania do obrotu, produktu "[...]" z barwnikiem CI 60730 w ogóle, czy też tylko ze względu na fakt, że produkt zawiera informację "nie szczypie w oczy"; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ braki uniemożliwiają kontrolę instancyjną wyroku, dla której istotną kwestią jest odczytanie istoty poglądu Sądu I instancji w sprawie;
- b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora mimo, że naruszała ona opisane wyżej przepisy prawa materialnego;
- c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora pomimo, że naruszała ona art. 7 k.p.a. z uwagi na niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej, w zw. z:
- - brakiem postępowania dowodowego na okoliczność wpływu zawartej na opakowaniu produktu informacji "nie szczypie w oczy" na sposób i miejsce jego stosowania. Wyjaśnienie ww. kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ zamieszczenie prawdziwej informacji na opakowaniu produktu nie powinno prowadzić do modyfikacji sposobu i miejsca stosowania produktu (tj. stosowania na skórę głowy i jedynie incydentalnego kontaktu ze śluzówką oka przy spłukiwaniu). Przyjęcie zaś, że produkt nie jest stosowany na śluzówkę ma istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności jego wprowadzania do obrotu;
- - pominięciem dowodu z dokumentów prezentujących wyniki przeprowadzonych badań potwierdzających bezpieczeństwo zastosowania produktu dla śluzówki oka oraz uzasadniających zastosowanie informacji "nie szczypie w oczy". Ocena dowodu ma istotny wpływ na wynik sprawy, bo badania potwierdzają, że informacja ta jest prawdziwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że produkt "[...]" jako szampon może mieć jedynie przypadkowy kontakt ze śluzówką oka, co nie zmienia faktu, że produkt ten nie jest "stosowany" na śluzówkę oka. Gdyby prawodawca chciał objąć zakazem stosowania w produkcie barwnika również możliwości niezamierzonego przedostania się niewielkiej i rozcieńczonej ilości produktu, użyłby szerszej formuły zakazu obejmującej jakikolwiek kontakt ze śluzówką.
Skarżąca stwierdziła, że ma pełną świadomość i w pełni akceptuje możliwość przypadkowego przedostania się rozcieńczonej wodą niewielkiej dawki produktu do oka, jednak zjawisko to nie oznacza, że szampon jest "stosowany" na śluzówkę oka w sposób, który w rozumieniu przepisów prawa powoduje niedopuszczalność obrotu nim.
Skarżąca nie zgodziła się również z przyjętą przez Sąd I instancji wykładnią, że prawdziwa i sprawdzona naukowo informacja "nie szczypie w oczy" powoduje, że produkt staje się przez to produktem "stosowanym" na śluzówkę oka, albo że informacja ta wpływa na ocenę dopuszczalności wprowadzania produktu do obrotu. Zwrot "nie szczypie w oczy" oznacza to, co wynika z jego literalnej wykładni, tj. że przypadkowe przedostanie się rozcieńczonego produktu do oka nie spowoduje efektu szczypania w oczy. Zwrot nie nawołuje do stosowania produktu na oko, ani też nie spowoduje eliminacji u użytkowników naturalnej skłonności do zamykania oczu przy spłukiwaniu głowy po zastosowaniu produktu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż niektóre zarzuty w niej podnoszone są trafne.
Zgodnie z zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, wynikającą z przepisu art. 183 p.p.s.a., z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania, należało rozważyć poszczególne zarzuty sformułowane w skardze z uwzględnieniem ich uzasadnienia.
Strona skarżąca oparła skargę na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Zasadą jest, że w przypadku, kiedy skarga kasacyjna obejmuje zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów procesowych, bowiem dopiero po stwierdzeniu, że wyrok zapadł po przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania można ocenić, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego. W kontrolowanej sprawie - z uwagi na zarzuty dotyczące naruszenia przepisów w zakresie postępowania dowodowego - należy jednak od zasady tej odstąpić, bowiem wobec sporu stron odnośnie przepisów prawa materialnego, jakie w sprawie należy zastosować trzeba w pierwszej kolejności przesądzić, które przepisy należy zastosować, a dopiero w następnej kolejności dokonać oceny, czy przeprowadzone postępowanie dowodowe było wystarczające do zastosowania danego przepisu prawa materialnego.
Badając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należy je za uzasadnione.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Według art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Zgodnie z art. 9 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. Prawo, stanowione przez organizację międzynarodową, jest stosowane bezpośrednio i powinno mieć pierwszeństwo przed ustawami, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej tę organizację. Umowa ta - zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji - jest źródłem obowiązującego w Polsce prawa.
W dniu 16 kwietnia 2003 r. Rzeczpospolita Polska podpisała, a następnie ratyfikowała Traktat, będący aktem dotyczącym warunków jej przystąpienia z dniem 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 90, poz. 864). Unię Europejską należy traktować, jako organizację międzynarodową, jak wskazano to w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (pkt 2.1) z 27 kwietnia 2005 r. (sygn. akt P 1/05, OTK ZU-A 2005, nr 4, poz. 42).
Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny, Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Wzajemne relacje między przepisami aktów prawa krajowego i wspólnotowego determinuje wypracowana w orzecznictwie ETS zasada pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego, która znajduje zastosowanie w przypadku, kolizji unormowań. W sytuacji, gdy kolizji nie daje się usunąć w drodze prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego, stosowanie ich należy wykluczyć a w to miejsce zastosować bezpośrednio obowiązujący i wywołujący bezpośredni skutek przepis rozporządzenia wspólnotowego.
Sąd I instancji oddalając skargę U. Sp. z o.o. w W., odwołał się do treści przepisu § 1 pkt 3 załącznik nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie list substancji niedozwolonych lub dozwolonych z ograniczeniami do stosowania w kosmetykach oraz znaków graficznych umieszczanych na opakowaniach kosmetyków. Przepis ten w zakresie dotyczącym barwnika fioletowego 60730 pozwala na jego stosowanie w kosmetykach niekontaktujących się ze śluzówką. W sytuacji, kiedy kosmetyk zawierający wskazany barwnik kontaktuje się ze śluzówką objąłby go zakaz wprowadzania do obrotu wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach.
Zauważyć jednak należy, że w dniu 30 listopada 2009 r. uchwalone zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych. Wedle brzmienia jego art. 40 rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (ust. 1), a zasadą jest, że jego przepisy stosuje się od dnia 11 lipca 2013 r. (ust. 2). Według brzmienia przepisu art. 38 akapit pierwszy Dyrektywa 76/768/EWG traci moc z dniem 11 lipca 2013, z wyjątkiem art. 4b, który traci moc z dniem 1 grudnia 2010 r. Wskazać jednak należy, że przepis rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 w art. 39 w akapicie pierwszym stanowi, że w drodze odstępstwa od dyrektywy 76/768/EWG produkty kosmetyczne, które są zgodne z rozporządzeniem (WE) Nr 1223/2009, mogą być wprowadzane na rynek przed 11 lipca 2013.
Taki stan prawny powoduje, że produkty kosmetyczne spełniające wymogi stawiane im przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 mogą być wprowadzone na rynek od dnia wejścia w życie rozporządzenia to jest od dnia 11 stycznia 2010 r. (publikacja nastąpiła 22 grudnia 2009 r.).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 w przepisie art. 14 ust. 1 lit. c pkt (i) przewiduje, że produkty kosmetyczne nie mogą zawierać między innymi barwników innych niż wymienione w załączniku IV i barwników wymienionych w tym załączniku, jeśli są stosowane niezgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku. Wskazany przepis w zakresie w jakim dotyczy barwnika CI 60730 stanowi: "Nie stosować w produktach stosowanych na błony śluzowe".
W takiej sytuacji stwierdzić należy, iż rzeczywiście Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwą wykładnię. Sąd interpretuje wskazany w poprzednim akapicie przepis w sposób sprzeczny z literalnym brzmieniem załącznika IV do rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009. Przepis ten zakazuje stosowania kosmetyków zawierających przedmiotowy barwnika w produktach stosowanych na błony śluzowe, a Sąd w uzasadnieniu swojego wyroku interpretuje ten przepis, jako zakazujący stosowania takich kosmetyków w warunkach umożliwiających dostanie się do błon śluzowych. Zakaz stosowania kosmetyku na błony śluzowe nie obejmuje szamponu, który jest stosowany na skórę głowy, a nie na błony śluzowe i nie jest tożsamy z nakazem uniemożliwienia takiemu szamponowi przypadkowego zetknięcia się z błonami śluzowymi. Wadliwe jest również stanowisko Sądu I instancji, iż rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009 w zakresie, w jakim dotyczy niniejszej sprawy jest aktem oczekującym z przyczyn wskazanych we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.
Opisany wyżej stan prawny sprawy powoduje konieczność uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku.
Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, że w zasadniczej mierze bezprzedmiotowe stają się rozważania zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego, bowiem postępowanie musi dotyczyć wyjaśnienia stanu sprawy pod kątem prawidłowo określonego przepisu prawa materialnego. W tej części rozważań trzeba jednak wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.
W kontrolowanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - w sposób jednoznaczny wskazał, że zaaprobowaną przez niego podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosmetykach, § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie list substancji niedozwolonych lub dozwolonych z ograniczeniami do stosowania w kosmetykach oraz znaków graficznych umieszczanych na opakowaniach kosmetyków, a także art. 3 Dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących produktów kosmetycznych wynikającą z zastosowania niedopuszczalnego dla szamponu barwnika CI 60730, a nie z powodu znajdującej się na produkcie informacji "nie szczypie w oczy". Kwestię tę w sposób jednoznaczny przesądza następujący akapit uzasadnienia wyroku Sądu I instancji: "...Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy kontroli, wobec jednoznacznie określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 30 marca 2005 r., ostrzeżeniu o stosowaniu w kosmetykach barwnika CI 60730, nie musiały przeprowadzać ani eksperymentu ani dodatkowego postępowania administracyjnego, gdyż ustalenie szkodliwości działania tego barwnika na śluzówkę oka wprost wynika tak z powołanego rozporządzenia, jak i z dyrektywy Rady z dnia 27 lipca 1976 r....".
Przepis art. 188 p.p.s.a. daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi w przypadku stwierdzenia, że Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Sąd orzeka wówczas na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.
W objętej skargą kasacyjną sprawie doszło do wskazanego wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego, przy czym stwierdzić należy, że NSA nie dopatruje się naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygając o zasadności skargi U. Sp. z o.o. uznać należy, że skarga jest uzasadniona. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rozstrzygając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny był związany przedmiotem rozstrzygania organów, czyli wypowiada się w wyroku w kwestii wydanego w trybie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach zakazu wprowadzania do obrotu handlowego kosmetyk pn. [...].
Wydając zaskarżoną decyzję organy obu instancji nie dokonały oceny materiału zebranego w sprawie z uwzględnieniem, mającego w sprawie zastosowanie, przepisu prawa materialnego w postaci art. 14 ust. 1 lit. c pkt (i) w związku z załącznikiem IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223/2009, co skutkować musi koniecznością wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpatrując sprawę obowiązkiem organów będzie dokonanie porównania sposobu uregulowania dopuszczalności stosowania w kosmetykach barwnika 60730 w przepisie postaci art. 14 ust. 1 lit. c pkt (i) w związku z załącznikiem IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1223 z regulacją zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosmetykach w związku z § 1 pkt 3 w związku z załącznikiem nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie list substancji niedozwolonych lub dozwolonych z ograniczeniami do stosowania w kosmetykach oraz znaków graficznych umieszczanych na opakowaniach kosmetyków. W przypadku stwierdzenia kolizji tych regulacji, gdy nie da się jej usunąć jej w drodze prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego, zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego należy wykluczyć stosowanie przepisów prawa krajowego, a w to miejsce zastosować bezpośrednio, obowiązujący przepis rozporządzenia wspólnotowego.
Po ustaleniu przez organy, które przepisy prawa materialnego mają w niniejszej sprawie zastosowanie organ rozważy, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia zakazanie Spółce wprowadzenia przedmiotowego kosmetyku do obrotu handlowego w trybie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 200 w zw. art. 203 pkt 1 p.p.s.a.