Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2004 r. sygn. akt VI SAB/Wa 71/04 odrzucił skargę A.O. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy z następującym uzasadnieniem.
Pismem z dnia [...] października 2004 r. A. O. wniosła skargą na bezczynność organu - Prezydenta m.st. Warszawy podnosząc, że organ nie załatwił sprawy skarg składanych na działalność zarządcy targowiska przy ul. B. - Spółki G. G. K. O. Sp. z o.o. W pismach kierowanych do organu skarżąca podważała kompetencje zarządy targowiska, sposób prowadzenia negocjacji z kupcami oraz wysokość opłat z tytułu posadowienia pawilonu handlowego na terenie targowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004r. zobowiązało organ do rozpoznania wniosku skarżącej w formie przewidzianej prawem, w terminie do dnia 30 września 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skargę należało odrzucić, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd powołując przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. stwierdził, że skargę na bezczynność organu można wywieść w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu, oraz że pisma skarżącej kierowane do organu w żadnym wypadku nie mogą być uznane za wnioski, które organ powinien załatwić w formie opisanej w § 2 pkt 1-4.
Sąd uznał również, że skarżąca nie mogła oczekiwać podjęcia przez organ działań przewidzianych przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, oraz że korespondencja prowadzona przez skarżącą z organem nie może być uznana za skargę złożoną w trybie art. 227 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi składane na zarządcę targowiska dotyczą natomiast sfery cywilnoprawnej i jako takie nie podlegają jego ocenie.
Od powyższego postanowienia A. O. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa procesowego przez błędną wykładnię przepisu art. 3 § 2 pkt 8 i 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), polegającego na przyjęciu, że skarga złożona przez ob. A. O. na bezczynność organu administracyjnego - Prezydenta m.st. Warszawy nie jest skargą złożoną w trybie art. 227 k.p.a. i nie może być załatwiana w formie opisanej w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), a tym samym, iż jej rozpoznanie leży poza właściwością sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że została pouczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. i z tej możliwości skorzystała. WSA w Warszawie potraktował skargę na bezczynność organu, jako "pismo", którego wniosków nie należy załatwiać w trybie art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zdaniem skarżącej, jest to oczywista nieprawidłowość, gdyż tryb załatwiania przez organ skargi na bezczynność mieści się w zakresie hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy prawo o ustroju Sądów administracyjnych. Podniosła, że jest to czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, oraz że WSA w Warszawie nie był w stanie odnaleźć w niniejszej sprawie uprawnień lub obowiązków, których postępowanie przed organem miałoby dotyczyć, a takim jest obowiązek nałożony na organy administracji, wynikający z art. 35 k.p.a., który stanowi o terminach załatwiania spraw, oraz o powinnym zachowaniu organu, w przypadku ich niedotrzymania. W ocenie skarżącej, przedmiotem postępowania jest stwierdzenie zaniedbań po stronie organu - Prezydenta m.st. Warszawy w prowadzonym przed nim postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna A. O. wniesiona została w trybie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis art. 183 § l p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej, a strony mogą przytaczać tylko nowe uzasadnienie zgłoszonych wcześniej podstaw. Z urzędu Sąd bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Treść art. 176 p.p.s.a. w brzmieniu "Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany" w zestawieniu z art. 183 § 1 p.p.s.a., stanowiącym o możliwości przytaczania przez strony jedynie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych – oznacza, że skarga kasacyjna nie zawierająca podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., nie może być skutecznie wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Natomiast prawo strony do nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie oznacza prawa do uzupełnienia podstaw kasacyjnych przez powołanie nowych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 131/04, ONSA i WSA nr 1, poz. 14).
Konieczność dokładnego sprecyzowania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wiąże się więc, z uregulowaniem zawartym w art. 183 § 1 p.p.s.a. Skarga kasacyjna powinna zatem zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć wskazanie tych przepisów, które - zdaniem wnoszącego kasację - uległy naruszeniu. Określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmuje obowiązek wskazania, które przepisy w postaci numeru, artykułu, paragrafu, ustępu ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie SN z 11 marca 1997 r. III CKN 13/97, OSN z 1997 r. nr 8, poz. 114, postanowienie NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA i WSA Nr 1, poz. 9, postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2004 r., OSK 658/04, nie publ.). Ze względu na przyjęty model orzekania przez NSA ustawodawca stawia wysokie wymagania skardze kasacyjnej, która powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz m.in. wskazywać podstawy kasacyjne przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym, według strony skarżącej, uchybił sąd oraz określenie sposobu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazać dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej, przewidziane w ustawie procesowej, korelują z ustanowionym w tej ustawie przymusem adwokacko-radcowskim do sporządzenia skargi (art. 175 § 1). Przymus taki ma za zadanie zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego przez błędną wykładnię przepisu art. 3 § 2 pkt 8 i 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), polegającą na przyjęciu, że jej skarga na bezczynność organu administracyjnego nie jest skargą złożoną w trybie art. 227 k.p.a., a tym samym jej rozpoznanie leży poza właściwością sądu administracyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak sformułowana podstawa kasacyjna nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. W powyżej opisanym stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny nie ma bowiem prawem dopuszczalnych podstaw do przyjęcia domniemania intencji autora skargi kasacyjnej, tj. wnioskowania, jaką konkretnie ustawę skarżąca miała na uwadze powołując przepis art. 3 § 2 pkt 1- 4 i pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W ustawie tej nie znajdują się bowiem wskazane przez skarżącą przepisy. Tego rodzaju brak skargi kasacyjnej nie może być sanowany w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej służyć ma ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd nie powinien bowiem domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzuty pod adresem zaskarżonego wyroku. Nie stanowi zatem przytoczenia podstawy kasacyjnej zgłoszenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania aktu prawnego, z którego ten przepis pochodzi.
Wobec nieprawidłowego sformułowania podstawy skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 181, 183 § 1 i 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.