Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 lipca 2008 r. o sygnaturze V SA/Wa 743/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. J. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] grudnia 2007 r. o nr DSU/052/2007 w przedmiocie uchylenia w całości decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów obu instancji, które stwierdziły, że należało uchylić w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. P. z dnia [...] czerwca 2006 r. o nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Podstawą uchylenia jest niedopełnienie warunków, o których mowa w § 9 ust. 3 w związku z § 3 pkt 3, § 5 ust. 3 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 z 2005 r. z późn. zm.). Chodzi o to, że producent rolny zobowiązał się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego w zakresie wyposażenia go w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów, a wyposażył w pojemnik 1000 litrów.
Sąd I instancji podkreślił, że nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji, skoro skarżący już we wniosku o pomoc finansową zobowiązał się do takiej realizacji. Oświadczył przy tym, że jest świadomy skutków niewykonania tego zobowiązania, został prawidłowo pouczony o szczegółowych warunkach wypłaty drugiej raty płatności. Plan dostosowania opracowany jest na formularzu udostępnionym przez Agencję, a zakres informacji nim objęty ma charakter otwarty. Użyty w § 6 ust. 2 powyższego rozporządzenia zwrot "w szczególności" oznacza, że w planie tym można zawrzeć również inne dodatkowe informacje na temat realizacji zamierzonego przedsięwzięcia.
Skarżący nie wskazywał w planie na okoliczności, które mogłyby uzasadnić zakup schładzalnika o pojemności przekraczającej 800 litrów. Informacje o zwiększonych potrzebach (zwiększenie obsady bydła) zawarł dopiero w odwołaniu, a więc po upływie 12 miesięcy od dnia przyznania płatności terminu realizacji przedsięwzięcia.
W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że wydana decyzja nie naruszyła prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej S. J. zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzucił naruszenie § 5 ust. 3 pkt 2 lit. "b" w związku z § 3 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 z 2005 r. ze zm.).
W uzasadnieniu podał, że nie jest zasadne przyjęcie braku spełnienia przesłanek powyższych przepisów. Zakup spornego schładzalnika nie może stanowić podstawy wydania decyzji uchylającej. W ocenie skarżącego, wywiązał się z planu. Zakup nastąpił z wykorzystaniem kwoty płatności. Różnica w cenie została pokryta z własnych funduszy, a to oznacza wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem i we właściwej wysokości. Skarżący dokonał przedsięwzięcia modernizującego w szerszym zakresie niż przewidziano to planem i wykorzystał kwotę na ten cel przeznaczoną. Trudno uznać, by takie działanie godziło w plan dostosowania i miało negatywny wpływ na jego realizację. Czynienie z tego powodu zarzutu należy uznać za całkowicie nieracjonalne i sprzeczne z ideami, którymi kieruje się Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej. W trakcie postępowania skarżący zwiększył obsadę krów, a to wymaga większego schładzalnika. Podniesienie wydajności, to modernizacja i rozwój. Cofnięcie pomocy, to osłabienie gospodarstwa skarżącego. Skarga wobec tego jest uzasadniona.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku.
Skarżący powołując naruszenie prawa materialnego sprowadził zarzut do zakwestionowania, że nie wykazał spełnienia przesłanki z § 3 pkt 3 lit. "b" w związku z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 142).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuzasadniony.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący dokonał zakupu schładzalnika do mleka o pojemności większej niż zobowiązał się w planie dostosowawczym. Jednakże w jego ocenie było to uzasadnione i nie może stanowić podstawy wydania decyzji uchylającej przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.
Należało wobec tego ocenić - czy możliwe było odstępstwo od planu dostosowawczego.
Trafnie Sąd I instancji przyjął, że odstępstwo nie było możliwe, skoro zmiana warunków planu w sposób bezpośredni narusza przepisy, na podstawie których pomoc ta jest przyznawana.
Przepisy powołanego wyżej rozprowadzenia nie przewidują możliwości samowolnej zmiany przez rolnika zamierzenia inwestycyjnego określonego w planie dostosowawczym. Plan dostosowawczy, to realizacja przedsięwzięcia dostosowanego do standardów Unii Europejskiej. W standardzie tym, zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 lit. "a" i "b" określone są wielkości ekonomiczne gospodarstwa rolnego, z których wynika kontrola wielkości produkcji rolnej. Przepisy omawianego rozporządzenia zostały wydane w oparciu o wspólnotową typologię gospodarstw rolnych, szczegółowo określone w decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985 r. z późn. zm.). W sytuacji gdy powyższa wspólnotowa typologia gospodarstw rolnych oparta jest na rodzaju gospodarki rolnej i wielkości ekonomicznej gospodarstwa, to argumenty powołane przez skarżącego stanowiące podstawę zmiany planu dostosowawczego, zaprzeczają zasadom tam określonym.
W przypadku skarżącego chodzi o dokonanie przedsięwzięcia modernizującego jego gospodarstwo, bardziej niż przewidywał to plan dostosowawczy, a przy tym zwiększenie obsady krów. Zwiększenie obsady, to inne wielkości ekonomiczne gospodarstwa, a w związku z tym inny plan dostosowawczy i nowa ocena spełnienia wymogów. Podkreślić przy tym należy, że udzielana pomoc finansowa pochodzi z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 tej ustawy, pomoc realizuje agencja płatnicza akredytowana na podstawie przepisów o uruchamianiu środków pochodzących z powyższej sekcji zwana "Agencją". Do jej obowiązków należy przeprowadzanie kontroli udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu. W sytuacji gdy skarżący naruszył obowiązki co do wielkości urządzenia, wynikające bezpośrednio z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. "b" omawianego rozporządzenia, to charakter tych naruszeń wyklucza ocenę, że są one mało istotne i usprawiedliwione.
Trafnie Sąd I instancji zwrócił uwagę na treść art. 9 k.p.a., w sytuacji gdy skarżący zamierzał zakupić schładzalnik o powiększonej pojemności. Skarżący nie poinformował o swoim zamierzeniu, a to oznacza, że zasada wynikająca z tego przepisu nie została naruszona.
Powyższe oznacza, że dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.