Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2359/11 oddalił skargę J. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Czapki". Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Podaniem z dnia 6 października 2009 r. J.K. wystąpił o udzielenie prawa ochronnego na wzór przemysłowy "Czapki" w kilku odmianach. Zgłoszenie opublikowano w WUP nr [...]. Przedmiotem wzoru były czapki ozdobione dodatkami różnych kształtów i kolorów (stojące uszy z kolorową wkładką oraz kokardką). Odmiany czapki przedstawiono na pięciu rysunkach. Wspólną ich cechą było wykonanie osłony z ozdobami zakończone nausznikami z przytwierdzonymi troczkami zakończonymi kitkami przeznaczonymi do wiązania. W niektórych odmianach wzoru z tyłu była przytwierdzona kitka. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. udzielono na rzecz J. K. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Czapki" zgodnie ze zgłoszeniem (nr Rp-[...]).
W dniu 9 listopada 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw K. K. od udzielonego prawa z rejestracji. Na podstawie art. 246, art. 102, art. 103, art. 104, art. 105, art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. (powoływana jako: p.w.p.), zarzucono spornemu wzorowi brak nowości i indywidualnego charakteru oraz dokonanie zgłoszenia w złej wierze. Zgłaszający sprzeciw wskazał, że jego wcześniejszy wzór przemysłowy nr Rp-[...] zgłoszony 18 sierpnia 2009 r. posiada te same elementy zdobnicze, co sporny wzór, występujące różnice są minimalne, o nieistotnym znaczeniu. Na dowód publicznego udostępnienia wzoru Rp-[...] przedłożył faktury z września 2009 r. Podał, że uprawniony ze spornego wzoru wprowadza w błąd klientów informując, iż to jemu przysługuje prawo wyłączne.
W odpowiedzi J. K. wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Po zapoznaniu się 7 grudnia 2010 r. z przeciwstawionym wzorem i świadectwem rejestracji uprawniony ze spornego wzoru wskazał, że wzór przeciwstawiony w dacie jego zgłoszenia był w fazie projektowej z dostępnością na rynku od stycznia 2011 r. Czapki uprawnionego były natomiast dostępne w sprzedaży w dacie zgłoszenia wzoru. Wskazał ponadto, iż przeciwstawione wzory przemysłowe różnią się materiałem, kolorystyką, kształtem czaszy, nauszników i ozdób oraz rodzajem wiązań. Przedłożone przez składającego sprzeciw faktury nie opisują dostatecznie czapek, a materiały reklamowe nie przedstawiają przedmiotu jako przeznaczonego do wytwarzania w sposób przemysłowy. Czapki według wzoru składającego sprzeciw mają charakter wytworów zabawowych, a nie służących do użytku codziennego jako wytwór przemysłowy lub rzemieślniczy.
Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 lipca 2011 r. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art. 246, art. 247 ust. 2 w zw. z art. 117 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Czapki" nr Rp-[...].
W uzasadnieniu, powołując się na dokumentację rejestrową spornego wzoru organ wskazał, iż: "Cechami istotnymi wzoru przemysłowego przedstawiającego czapkę... wykonaną z jasnego, ciemnego lub ciemnego podpalanego wyrobu futerkowego, z ozdobami kształtowymi i dodatkami kolorystycznymi w postaci kokardki, są ozdobne stojące uszy z kolorową wkładką oraz kolorowe nauszniki, do których są przytwierdzone troczki w kolorze kokardki". W niektórych odmianach spornego wzoru z tyłu jest przytwierdzona kitka. Powołane cechy spornego wzoru Urząd Patentowy przeciwstawił cechom istotnym wzoru "Czapka" Rp-[...] przedstawionym na Fig. 3 i 4. przyjmując, iż dokumentacja prawa z rejestracji tego wzoru przemysłowego przedstawia czapkę wykonaną z ciemnego wyrobu futerkowego, z ozdobami kształtowymi i dodatkami kolorystycznymi w postaci kokardki, która posiada ozdobne stojące uszy z kolorową wkładką, oraz kolorowe ocieplacze nauszników, do których są przytwierdzone troczki. Z tyłu jest przytwierdzona kitka.
W ocenie Urzędu Patentowego sporny wzór we wszystkich jego odmianach nie wywołuje odmiennego ogólnego wrażenia na zorientowanym użytkowniku w stosunku do wzoru z wcześniejszym pierwszeństwem. Odmiany spornego wzoru różnią się jedynie kolorem materiału futerkowego i kolorami ozdób, troczków oraz z tyłu kitką lub jej brakiem. Podkreślono, że zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru był duży, na co wskazuje duża różnorodność przeciwstawionych czapek.
Z omówionych względów Urząd Patentowy uznał, że uprawniony ze spornego wzoru przemysłowego naruszył prawa majątkowe uprawnionego z wcześniejszego prawa z rejestracji. Organ zaznaczył przy tym, iż podstawa z art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do unieważnienia prawa z rejestracji, zbędne było zatem ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie występują także inne podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 73 § 1 i § 2, art. 74 § 2, art. 75, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 256 p.w.p. przez ich niezastosowanie oraz naruszenie art. 102, art. 103, art. 104 i art. 117 ust. 2 p.w.p. przez ich błędną wykładnię. Zdaniem strony, publikacje na stronach internetowych wskazane przez wnoszącego sprzeciw oraz faktury przedstawione w toku postępowania administracyjnego nie mogły stanowić dowodów w sprawie. Faktury nie określają konkretnych kształtów i wyglądu oferowanego towaru.
Zatem te dowody nie mogły wykazać braku nowości spornego wzoru przemysłowego (art. 103 ust. 1 i 3 p.w.p.). Skarżący podniósł, iż decyzja została oparta na modelach czapek dostarczonych przez wnoszącego sprzeciw. Wskazał ponadto, iż wskutek niedołączenia do sprzeciwu dokumentacji rejestrowej przeciwstawionego wzoru został pozbawiony możliwości zapoznania się z nią. Zapoznał się z dokumentacją zgłoszeniową strony przeciwnej załączoną do akt w Urzędzie Patentowym, w bardzo krótkim czasie, jednak nie wydano mu kolorowych kopii fotografii. Podał też, że Urząd Patentowy nie dostarczył mu uwierzytelnionego odpisu protokołu z rozprawy, pozbawiając go możliwości wniesienia uwag i nie wydał postanowienia w tym zakresie.
Dalej, skarżący argumentował, iż w dacie zgłoszenia wzór nr Rp-[...] był w fazie projektowej, natomiast czapki skarżącego były oferowane do sprzedaży. Kwestionując ustalenia organu co do podobieństwa wzorów strona skarżąca zwróciła uwagę na różnice w zakresie materiałów, kolorystyki, kształtu czaszy czapki, głębokości potyliczno-szyjnej, kroju części policzkowo podbródkowej, nauszników, części skroniowej i wykroju uszu, kształtu ozdoby z tyłu czapki i rodzaju wiązań. Podkreślono, iż wzór nr Rp-[...] (czasza, uszy, ogon i frędzle czapki) wykonano z "materiału przypominającego sierść zwierzęcia", natomiast wzór skarżącego według cechy istotnej wykonano "z materiału futerkowego". Sierść charakteryzuje się krótkim ostrym włosem, a futro włosem miękkim i puszystym.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, iż z odpowiedzi skarżącego na sprzeciw wynika, że uzyskał on dostęp do kolorowych ilustracji załączonych do akt rejestracyjnych wzoru Rp-[...]. Podkreślono również, że kwestia, czy wzór Rp-[...] w dacie zgłoszenia był w fazie projektowej nie miała znaczenia dla oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru w świetle art. 117 ust. 2 p.w.p.
Ustosunkowując się do podniesionych kwestii skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył ponadto, że sprzeciw nie spełniał wymagań określonych w art. 2551 p.w.p. W piśmie dodatkowym złożonym 20 lutego 2012 r. skarżący argumentował, że zaskarżona decyzja wydana została bez porównania wzorów przeciwstawionych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga okazała się niezasadna.
W odniesieniu do zarzutów natury procesowej Sąd ten wskazał na trafność stwierdzenia organu, iż z odpowiedzi na sprzeciw, w której skarżący dokonał szczegółowego porównania przeciwstawionych wzorów przemysłowych, wynika, że zapoznał się z dokumentacją rejestrową wzoru Rp-[...] w formie kolorowych ilustracji wzoru.
Jeśli chodzi o zarzut niedoręczenia protokołu z rozprawy, WSA dostrzegł, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący nie składał wniosku o wydanie uwierzytelnionego odpisu protokołu. Wniosek taki wpłynął dopiero w dniu, w którym została wydana decyzja.
Dalej, Sąd pierwszej instancji zauważył, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. na organie ciążą obowiązki umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia stronie sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy. WSA podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 104/10, zgodnie z którym, według wykładni językowej tego przepisu organ obowiązany jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy, a nie sporządzać na żądanie strony takie odpisy w formie uwierzytelnionej. Strona nie może więc domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie.
Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na potrzebę odróżnienia nakazanej prawem czynności organu udostępnienia stronie akt sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.) od czynności udostępnienia akt sprawy we wskazanej przez stronę formie (art. 73 § 2 k.p.a.). W pierwszym przypadku, jeżeli organ uzna, że w świetle prawa akta administracyjne nie mogą być stronie udostępnione, powinien wydać postanowienie na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. Jeżeli natomiast, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, skarżący mógł zapoznać się z aktami sprawy, w tym z protokołem rozprawy, a w warunkach technicznych Urzędu Patentowego istniała możliwość sporządzenia ich kopi, to zgodnie z art. 73 § 1a k.p.a., skarżący mógł uwierzytelniony odpis protokołu rozprawy otrzymać na miejscu, gdyż art. 73 § 2 k.p.a. nie przewiduje doręczania drogą pocztową tego rodzaju dokumentów z uiszczeniem stosownej opłaty na podstawie faktury wystawionej przez organ po ich przesłaniu do strony, jak żądał skarżący.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż przepis ten stanowi samoistną podstawę unieważnienia prawa, właściwą tylko wzorom przemysłowym. W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy dokonał porównania przeciwstawionych wzorów przemysłowych. To, ile i jakie czapki strony przedstawiały w toku rozprawy, nie miało zatem znaczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia, tak, jak nie mogło mieć wpływu to, czy prezentowane czapki były wykonane zgodnie ze wzorami, na które udzielono prawa z rejestracji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy w wyniku przeprowadzonej analizy wzorów przemysłowych prawidłowo ustalił, iż porównywane wzory przemysłowe cechowały istotne elementy wspólne, co uzasadniało stwierdzenie, iż wzory te na zorientowanym użytkowniku nie wywierały odmiennego ogólnego wrażenia (art. 105 ust. 4 p.w.p.). W obu wzorach występują te same elementy: wykonanie z wyrobu futerkowego, ozdoby kształtowe z dodatkami kolorystycznymi, kokardka, stojące uszy z kolorową wkładką, kolorowe ocieplacze (nauszniki), do których przytwierdzone są troczki. Niektóre wzory posiadają również przytwierdzoną z tyłu kitkę.
Zdaniem WSA, kwestia uznana przez organ za nieistotną przy ocenie podobieństwa porównywanych wzorów, sprowadzająca się do użycia "futerka" czy "sierści", odnosi się do długości włosa, a nie do rodzaju materiału, gdyż oba te materiały bądź są skórami zwierzęcymi, bądź ich naśladownictwem. Trafnie według tego Sądu, różnice dotyczące kolorystyki, materiału, ozdób i troczków zostały przez organ uznane za nieistotne dla podobieństwa wzorów, w sytuacji, gdy o podobieństwie zadecydowało występowanie elementów wspólnych w postaciach bardzo podobnych. Zdaniem Sądu organ zasadnie też przyjął, jako punkt odniesienia, szeroki zakres swobody twórczej przy opracowywaniu przeciwstawionych wzorów przemysłowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż ustalenia Urzędu Patentowego w zakresie wynikającej z art. 117 ust. 2 p.w.p. przesłanki unieważnienia prawa, nie naruszały przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej i zostały dokonane z zachowaniem przepisów postępowania. Zatem wnioski stanowiące podstawę rozstrzygnięcia należało uznać za właściwe.
Podsumowując WSA zauważył, iż w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż wzór przemysłowy "Czapka" nr Rp-[...] został zgłoszony z wcześniejszym pierwszeństwem, niż wzór skarżącego "Czapka" nr Rp-[...]. Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że przy tak wielu podobnych elementach wspólnych wzorów przemysłowych doszło do naśladownictwa wzoru wcześniejszego, co doprowadziło do naruszenia praw osobistych i majątkowych uprawnionego z wcześniejszej rejestracji. Sąd podzielił stanowisko organu, iż okoliczność, czy wzór nr Rp-[...] był w dacie zgłoszenia do rejestracji w fazie projektowej, czy już był produkowany, nie miała w świetle art. 117 ust. 2 p.w.p. znaczenia dla zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Korzystając ze skargi kasacyjnej J.K. reprezentowany przez pełnomocnika - rzecznika patentowego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- - art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie całościowego rozpatrzenia sprawy i zbadania zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji;
- - art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b, oraz lit. c) p,p.s.a. poprzez podjęcie błędnego rozstrzygnięcia co do zastosowania przez Urząd Patentowy art. 7 i 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (powoływany jako: k.p.a.);
- - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. (powoływana jako: p.u.s.a.) i art. 3 §1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 §1 p.p.s.a. poprzez uzupełnienie porównania przeciwstawionych sobie wzorów przemysłowych w zakresie, który nie został dokonany przez Urząd Patentowy i nie znalazł odzwierciedlenia w aktach sprawy;
- 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 117 ust. 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, które polegało na przyjęciu, że przepis ten stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w sytuacji, gdy naruszanym prawem osoby trzeciej miałoby być prawo rejestracji wzoru przemysłowego z wcześniejszym pierwszeństwem, podczas gdy art. 117 ust. 2 p.w.p. nie formułuje żadnych kryteriów pozwalających stwierdzić naruszenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i aby takie naruszenie stwierdzić należy odwołać się do innych przepisów ustawy dotyczących wzorów przemysłowych, stanowiących podstawę unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w szczególności do art. 102, 103 i 104 p.w.p.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów strona wnosząca skargę kasacyjną argumentowała, iż WSA nie zakwestionował szeregu uchybień w sposobie prowadzenia przez Urząd Patentowy postępowania dowodowego. Sąd ten przyjął ponadto w ślad za organem, że art. 117 ust. 2 p.w.p. stanowi wystarczającą i samodzielną podstawę unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru. Zdaniem strony, stanowisko to jest błędne w sytuacji, w której sporny wzór przemysłowy jest przeciwstawiany innemu, wcześniej zarejestrowanemu wzorowi przemysłowemu. Nie można bowiem stwierdzić naruszenia, o którym mowa w art. 117 ust. 2 p.w.p., bez uprzedniego ustalenia podstaw do unieważnienia wzoru przemysłowego, określonych w art. 103 lub 104 p.w.p. tj. braku nowości lub braku indywidualnego charakteru. Wobec natomiast stwierdzenia naruszenia tych przepisów, nie ma znaczenia badanie podstawy unieważnienia z art. 117 ust. 2 p.w.p., gdyż wynik byłby oczywisty i zbędny.
Według przedstawionego stanowiska, jeżeli pomiędzy zarejestrowanymi wzorami nie występuje kolizja z punktu widzenia cechy nowości i indywidualnego charakteru, wówczas wcześniejsza data zgłoszenia nie ma znaczenia. Jednoznaczne przyznanie przez Urząd Patentowy, iż oprócz podstawy określonej w art. 117 ust. 2 p.w.p. nie badał innych podstaw unieważnienia spornego wzoru przemysłowego i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na tej podstawie prawnej stanowi - zdaniem kasatora - o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż analiza zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji porównań nie pozwala na stwierdzenie, co było przedmiotem porównania, jaki był zakres i cel porównania. Opis wzoru na stronie 5 akapit 2 tego uzasadnienia, nie odpowiada bowiem zapisowi z rejestracji wskazanego wzoru.
Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał samodzielnej oceny przeciwstawionych sobie wzorów przemysłowych, w sposób nieuprawniony zinterpretował i uznał szczątkowe porównania zamieszczone w uzasadnieniu decyzji za wystarczające do unieważnienia wzoru przemysłowego, mimo jednoznacznej deklaracji Urzędu Patentowego, że podstawy unieważnienia wzoru przemysłowego wynikające z innego przepisu, niż art. 117 ust. 2 p.w.p. nie były badane. Na dokonanie przez WSA własnych ustaleń, nie znajdujących potwierdzenia w aktach prowadzonego przez Urząd Patentowy postępowania, wskazuje - według autora skargi kasacyjnej - zapis uzasadnienia wyroku, dotyczący różnicy pomiędzy "futrem" a "sierścią".
Według stanowiska strony, wobec zaistniałych braków postępowania dowodowego Sąd powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono organowi szereg uchybień proceduralnych, które - zdaniem strony - miały istotny wpływ na wynik postępowania, w tym naruszenie:
- - art. 247 ust.1 p.w.p., poprzez niedoręczenie wraz z odpisem sprzeciwu dokumentacji prawa z rejestracji przeciwstawionego wzoru przemysłowego i brak możliwości uzyskania w toku postępowania kolorowych odbitek dokumentacji tego wzoru;
- - art. 2551 ust. 5 i 6 p.w.p., poprzez nieuwzględnienie braku spełnienia przez wniesiony sprzeciw wymogów formalnych, o których mowa w ust. 3 i 4, tj. brak załączenia do sprzeciwu odpisu dokumentacji z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Czapka" nr 15633;
- - art. 73 §1 i 2 k.p.a. poprzez nieudostępnienie stronie do wglądu akt sprawy w dniu 16 listopada 2011 r. Sp.92/11 i usunięcie dokumentów z tych akt. Z relacji strony wynika, że sprzeciw pełnomocnika dotyczący usuwania załączników, zakończył się odmową wglądu do całości akt. Strona będąc pozbawiona prawa wglądu do akt, nie mogła skorzystać z prawa żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Następnie, pomimo ponowienia wniosku w formie pisemnej - w dniu 21 listopada 2011 r. oraz kolejnego wniosku - z dnia 11 lipca 2011 r. o doręczenie uwierzytelnionego odpisu protokołu z rozprawy (nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 13 lipca 2011 r.) organ nie udostępnił protokołu zgodnie z wnioskiem i nie umożliwił sporządzenia jego odpisu, zamykając możliwość wystąpienia o jego sprostowanie lub uzupełnienie.
Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, nieuwzględnienie powołanych uchybień przez Wojewódzki Sąd Administracyjny miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ poprawne wywiązanie się przez Urząd z obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego i jego wnikliwego rozpatrzenia doprowadziłoby do wydania przez Urząd innego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. K. reprezentowany przez rzecznika patentowego wniósł o oddalenie tej skargi wskazując na bezzasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w §2 tego artykułu. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie występuje żadna z przesłanek, mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zakres kontroli instancyjnej wyznaczały przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty.
Biorąc pod uwagę, iż w ramach środka odwoławczego powołano obydwie podstawy przewidziane w art. 174 p.p.s.a. tj. naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego (pkt 2), w pierwszej kolejności należało zbadać zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji możliwa jest bowiem jedynie w przypadku braku stwierdzenia uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się w sposób prawidłowy z powierzonej mu funkcji kontrolnej, gdyż wydając rozstrzygnięcie nie uwzględnił zarzucanych organowi uchybień dotyczących sposobu prowadzenia postępowania, polegających w istocie na ograniczeniu stronie dostępu do akt postępowania. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji obszernie odniósł się w nim do poszczególnych kwestii, w tym do sposobu realizacji przez organ obowiązku udostępniania akt postępowania i dokumentów z tych akt, wyrażając swoją ocenę w omawianym zakresie. Wskazał również, że zarzuty dotyczące nieudostępnienia dokumentacji rejestrowej wzoru Rp-[...] nie mogły okazać się skuteczne w sytuacji, gdy już w odpowiedzi na sprzeciw przedstawiając własne szczegółowe porównanie wzorów z uwzględnieniem elementu kolorystycznego, skarżący potwierdził, że z dokumentacją tą zapoznał się.
W odniesieniu do podstaw uchylenia decyzji określonych w art.145 §1 pkt 1 lit. b i c, objętych zarzutem skargi kasacyjnej, zauważyć zatem należy, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia niekwestionowane jest, że strona brała czynny udział w postępowaniu przed Urzędem Patentowym. Powołana przez Sąd pierwszej instancji argumentacja uzasadnia stanowisko, iż w sprawie tej nie wystąpiły również inne naruszenia przepisów postępowania regulujące pozycję procesową strony postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał ponadto na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 §1 k.p.a.
Przypomnienia wymaga, iż postępowanie prowadzone w sprawach unieważnienia prawa ochronnego przed Urzędem Patentowym charakteryzuje się określoną specyfiką. Jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej w znacznym stopniu zasadę dyspozycyjności stron postępowania oraz ograniczającej możliwości prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego z własnej inicjatywy. W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Zatem to strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania, a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ opiera się na dokumentacji przedstawionej przez spierające się w toku postępowania strony, jak też argumentacji podniesionej podczas rozprawy przed Urzędem Patentowym. W tego typu sprawach występuje odmienność w zakresie postępowania dowodowego, istotnie modyfikująca rozumienie przepisów art. 7 i 77 §1 k.p.a. w stosunku do standardów proceduralnych ogólnego postępowania administracyjnego. Organ nie dokonuje zatem samodzielnie rekonstrukcji całości stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez spierające się strony.
W rozpatrywanej sprawie zgodzić trzeba się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż Urząd Patentowy rozpatrzył cały materiał dowodowy, a wnioski wyciągnięte na tej podstawie, w świetle przyjętej przez organ i zaakceptowanej przez ten Sąd wykładni art. 117 ust. 2 p.w.p., okazały się właściwe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje bowiem na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p., który według strony wnoszącej skargę kasacyjną, zmierzać miał do stwierdzenia, że wobec naruszenia przez wzór przemysłowy praw wynikających z rejestracji innego wzoru zastosowanie znajdować będzie w każdym przypadku podstawa unieważnienia określona w ust. 1 tego artykułu, zaś przepis z ust. 2 ma jedynie charakter subsydiarny i jego zastosowanie wymaga spełnienia przesłanek unieważnienia objętych tą pierwszą regulacją.
Art. 117 p.w.p., jak słusznie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, określa dwie niezależne i samoistne podstawy unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Według ust. 1, unieważnienie nastąpić może poprzez odpowiednie zastosowanie art. 89 p.w.p. tj. na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji wzoru. Ustęp 2 tego artykułu pozwala natomiast na unieważnienie prawa z rejestracji wobec stwierdzenia, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Zastosowana w rozpatrywanej sprawie podstawa unieważnienia prawa ochronnego tj. art. 117 ust. 2 p.w.p. odnosi się nie do cech wzoru, od których uzależniona jest rejestracja, ale do jego wykorzystania. Jeżeli więc wzór jest wykorzystywany z naruszeniem praw osobistych lub majątkowych, to istnieje podstawa do unieważnienia prawa z rejestracji, niezależnie od tego, czy na etapie rejestracji spełniał on wymagania określone w art. 102, 103 i 104 p.w.p.
Prawidłowo zatem organ stwierdził w rozpatrywanej sprawie, w której bezsporna pozostawała kwestia wykorzystania wzoru zarejestrowanego pod nr Rp-[...] (wzór został zarejestrowany i - jak sam uprawniony przyznaje - od daty zgłoszenia jest wykorzystywany) i wcześniejszego pierwszeństwa wzoru zarejestrowanego pod nr Rp-[...], iż z uwagi na okoliczności sprawy brak wywoływania przez zestawione wzory przemysłowe odmiennego ogólnego wrażenia u zorientowanego użytkownika, wykorzystanie wzoru późniejszego nastąpiło z naruszeniem praw majątkowych wynikających z ochrony wzoru wcześniejszego.
Niezasadne okazały się przy tym zarzuty dotyczące dokonanej przez organ i zaaprobowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny analizy wzorów przemysłowych w ich zarejestrowanych postaciach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zakres przedmiotowego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie. Powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji charakterystyka znaku nr Rp-[...] odpowiada rysunkowi z dokumentacji rejestrowej tego wzoru, i choć nie jest dosłownym przytoczeniem opisu wzoru z tej dokumentacji, to jednak przy niewielkim stopniu skomplikowania analizowanego wzoru pozwala na stwierdzenie, że nie zawiera w stosunku do tego opisu istotnych odmienności.
Organ wyraźnie wskazał te elementy wspólne obu wzorów, które pomimo pewnych różnic, wobec szerokiego zakresu swobody twórczej, przesądzają o braku wywoływania przez wzory odmiennego ogólnego wrażenia na zorientowanym użytkowniku. Prawidłowo zaliczył do nich: wykorzystanie wyrobu futerkowego, ozdobne uszy z kolorową wkładką, kolorowa kokardka, kolorowe ocieplacze nauszników, przytwierdzone do nich troczki.
Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną, nie przekroczył granic powierzonej mu kontroli oceniając sposób dokonania przez organ porównania wzorów z uwzględnieniem znajdującej się w aktach dokumentacji i uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Stanowisko Sądu, zgodnie z którym istotne elementy obu wzorów przesądzają o braku wywoływania przez nie odmiennego ogólnego wrażenia u zorientowanego użytkownika zasługuje na aprobatę.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.