Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1776/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. W. i R. W. (dalej: skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący, reprezentowani przez adwokata, zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji GDDKiA. W uzasadnieniu wskazali, że niezależnie od tego, że istnieją poważne wątpliwości co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia, natychmiastowe wykonanie decyzji prowadziłoby do powstania w mieniu skarżących szkody. Skarżący nie posiadają bowiem w ogóle środków finansowych na wykonanie wydanej decyzji. Skarżący R. W. nie pracuje, a B. W. otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1000 zł, które przeznacza na utrzymanie czteroosobowej rodziny (męża i 2 nastoletnich dzieci). W ocenie stron nastąpi zatem znaczny uszczerbek utrzymania skarżących i ich najbliższych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.), mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 193 powołanej ustawy, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, (publ. CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia.
Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżących nie zawiera argumentacji wystarczającej do udzielenia żądanej ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie skarżących leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń.
Również w ich interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie ograniczyli się jedynie do stwierdzenia, że za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże – jak wynika z akt sprawy, skarżący nie uprawdopodobnili jakiejkolwiek konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na fakt, że niewstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a także nie przedstawili dokumentów na poparcie swoich racji.
Nie można uznać za uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ogólnikowego stwierdzenia, że "skarżący nie posiadają bowiem w ogóle środków finansowych na wykonanie wydanej decyzji". Jedyną informacją, jaką zawiera wniosek, również nieprecyzyjną, jest stwierdzenie, że "R. W. nie pracuje, a B. W. otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1000 zł, które przeznacza na utrzymanie czteroosobowej rodziny (męża i 2 nastoletnich dzieci)". Powyższe, w ocenie skarżących świadczy o tym, że "nastąpi zatem znaczny uszczerbek utrzymania skarżących i ich najbliższych".
Wypada w tym miejscu podkreślić, że realizacja każdego zobowiązania o charakterze pieniężnym ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanych. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją decyzji nakładającej karę pieniężną. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Końcowo NSA zwraca uwagę, że okoliczności dotyczące wydania zaskarżonego aktu nie mają znaczenia z punktu widzenia spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż stanowić one będą przedmiot merytorycznego orzekania Sądu na etapie badania skargi kasacyjnej.
W takiej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanki: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z tego względu na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.