Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 1366/09, odrzucił skargę G. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II GSK 727/09 uchylił postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2009 r. odrzucające skargę K. H., S. J., W. W., J. G., G. J. – "A." s.c. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
NSA wskazał, że na rozprawie w dniu [...] marca 2009 r., Sąd zobowiązał pełnomocnika G. J. – K. P. do przedłożenia aktualnego na dzień wniesienia skargi, tj. [...] lipca 2008 r. oryginału pełnomocnictwa oraz do podania aktualnego miejsca zamieszkania skarżącej.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej wskazał adres jej zamieszkania oraz ponownie złożył odpis pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r. W związku z tym Sąd uznał, że skargę uzupełniono tylko w części, gdyż nie został złożony oryginał pełnomocnictwa.
W ocenie NSA, skarga K. H., S. J., W. W. i J. G. zostały błędnie odrzucone albowiem wymienieni skarżący nie byli wzywani do uzupełnienia braku skargi.
Ponadto odrzucenie skargi G. J. nastąpiło bez wyjaśnienia powodów uznania przedłożonego odpisu pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r., za niewystarczający. Sąd I instancji przed odrzuceniem skargi winien był skorzystać z uprawnienia określonego w art. 37 § 1 zd. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), i w wypadku wątpliwości zażądać urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa.
Następnie pełnomocnik G. J. został wezwany (k. 164 akt sadowych) do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie: - oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez G. J. K. P.; lub odpisu pełnomocnictwa dla K. P. z podpisem G. J. poświadczonym przez notariusza lub konsula lub - odpisu pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r. z oświadczeniem G. J. złożonym w obecności konsula lub notariusza o autentyczności podpisu lub - poświadczenia konsula o zgodności z prawem amerykańskim procedury udzielenia pełnomocnictwa przez G. J. K. P. w dniu [...] lipca 2000 r.
W odpowiedzi na wezwanie K. P. pismem z dnia [...] lutego 2010 r. (k. [...] akt sądowych) ponownie nadesłał odpis pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r. poświadczony notarialnie za zgodność z "dokumentem okazanym".
WSA w Gliwicach postanowieniem z 29 marca 2010 r., odrzucił skargę G. J. uznając, że jej brak formalny nie został uzupełniony.
Sąd I instancji podniósł, że wątpliwości co do prawidłowości przedłożonego przez K. P. odpisu pełnomocnictwa były uzasadnione, gdyż zostało ono sporządzone w języku polskim nie na urzędowym papierze, a poświadczone przez amerykańskiego notariusza.
Zdaniem WSA, przedstawione uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa przez polskiego notariusza nie zawierało w sobie poświadczenia autentyczności podpisu. Z przedłożonego przez stronę dokumentu wynika, iż notariusz polski poświadczył jedynie zgodność odpisu kserokopii z dokumentem okazanym mu przez osobę trzecią, co nie może to być utożsamiane ani z uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa (notariusz polski nie mógł potwierdzić [...] grudnia 2005 r. autentyczności pełnomocnictwa z dnia [...] lipca 2000 r., którego nie udzielono przy jego udziale), ani z urzędowym poświadczeniem podpisu (G. J. nie podpisała dokumentu w obecności tego notariusza oraz nie oświadczyła przed nim osobiście, iż to jej podpis widnieje na pełnomocnictwie).
Sąd wskazał, że urzędowego poświadczenia podpisu mógł dokonać również konsul, stosownie do art. 19 i art. 21 ustawy o funkcjach konsulów w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 215, poz. 1283 ze zm.; dalej: ustawa o funkcjach konsulów). Zgodnie z powołanymi przepisami do obowiązków konsula należy legalizacja dokumentów urzędowych sporządzonych lub uwierzytelnionych w państwie przyjmującym. Sporządza on oraz poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów, jak również poświadcza własnoręczność podpisów. Chodzi o potwierdzenie, iż pełnomocnictwo zostało rzeczywiście podpisane przez mocodawcę, a także, że czynność ta została dokonana w sposób zgodny z przepisami państwa, w którym ten dokument przedstawiono. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nadesłane pełnomocnictwo nie spełniało tych wymogów.
G. J. w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że przedłożony uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa jest niewystarczającym dowodem na udzielenie przez G. J. K. P. pełnomocnictwa i odrzucenie skargi z powodu nieuzasadnionych wątpliwości, czy pełnomocnictwa udzieliła G. J., bez uzasadnienia dlaczego przedłożony odpis Sąd uznał za niewystarczający – które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, podczas gdy strona uzupełniła brak formalny skargi przedkładając wierzytelny odpis pełnomocnictwa równoznaczny oryginałowi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał za niewystarczający przedłożony odpis pełnomocnictwa. Według skarżącej uwierzytelniony przez notariusza odpis pełnomocnictwa jest równoważny oryginałowi. W związku z tym brak było podstaw do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przytoczone w skardze kasacyjnej sprowadzają się w istocie do zakwestionowania przez skarżącą odrzucenia skargi przez Sąd I instancji z powodu niespełniania przez przedłożone do akt sprawy pełnomocnictwo z [...] lipca 2000 r., wymogów określonych art. 37 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze, że ewentualne naruszenie ostatnio wymienionego przepisu warunkuje ocenę poprawności zastosowania przez WSA art. 58 p.p.s.a., w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 37 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Pojęcie pełnomocnictwa, jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 listopada 2003 r. (III CZP 74/03 OSNC 2005 r. nr 1, poz. 6, por. także postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2006 r. sygn. akt I GSK 1275/06 niepubl.) ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast strony - dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie.
Na gruncie niniejszej sprawy spór toczy się wokół urzędowego poświadczenia podpisu G. J. na dokumencie pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r. Skarżąca wywodzi, że przedłożony przez nią dokument zawiera taki podpis. Stanowiska tego nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie wskazał powodów zakwestionowania prawdziwości przedłożonego dokumentu. W ocenie NSA zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż WSA w Gliwicach w postanowieniu z 29 marca 2010 r., wyjaśnił na czym polegają wątpliwości dotyczące dokumentu z [...] lipca 2000 r. Zastrzeżenia Sądu wzbudziło poświadczanie przez amerykańskiego notariusza dokumentu sporządzonego w języku polskim. Jednocześnie uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa przez polskiego notariusza nie zawierało w sobie poświadczenia autentyczności podpisu G. J. Wskazane okoliczności obrazują przyczyny powstania wątpliwości co do prawidłowości dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez G. J. K. P. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wątpliwości Sądu w pełni uzasadniały wezwanie o uzupełnienie braku skargi w sposób wskazany w zarządzeniu z [...] lutego 2010 r.
W tym miejscu należy wskazać, że Sąd I instancji, zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w postanowieniu z 3 września 2009 r., wezwał pełnomocnika G. J. do przedłożenia.
- - oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez G. J. K. P. lub
- - odpisu pełnomocnictwa dla K. P. z podpisem G. J. poświadczonym przez notariusza lub konsula lub
- - odpisu pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r., z oświadczeniem G. J. złożonym w obecności konsula lub notariusza o autentyczności podpisu lub
- - poświadczenia konsula o zgodności z prawem amerykańskim procedury udzielenia pełnomocnictwa przez G. J. K. P. w dniu [...] lipca 2000 r.
Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi G. J. w dniu [...] lutego 2010 r. (k. [...] akt sądowych). W odpowiedzi K. P. pismem z [...] lutego 2010 r., (k. [...] akt sądowych) po raz kolejny nadesłał odpis pełnomocnictwa z 3 lipca 2000 r., notarialnie poświadczony za zgodność z "dokumentem okazanym". Wobec powyższego Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżąca nie wykonała wezwania Sądu z [...] lutego 2010 r., a tym samym brak formalny skargi nie został uzupełniony. W tej sytuacji stwierdzić należy, że WSA prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu skarżącej, że uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa zawiera w sobie poświadczenie autentyczności podpisu. Z przedłożonego dokumentu datowanego na [...] lipca 2000 r., wynika, że notariusz polski poświadczył jedynie zgodność odpisu kserokopii z dokumentem okazanym mu przez osobę trzecią. Nie może to być utożsamiane ani z uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa (notariusz polski nie mógł potwierdzić w dniu [...] grudnia 2005 r. autentyczności pełnomocnictwa z [...] lipca 2000 r. nie udzielonego przy jego udziale), ani z urzędowym poświadczeniem podpisu G. J. Nie podpisała ona spornego dokumentu w obecności tego notariusza oraz nie oświadczyła przed nim osobiście, iż to jej podpis widnieje na pełnomocnictwie.
Na marginesie należy jedynie wskazać, że urzędowego poświadczenia podpisu G. J. mógł również dokonać konsul, co wynika z powołanych przez Sąd I instancji przepisów art. 19 i art. 21 ustawy o funkcjach konsulów. Na mocy art. 21 tej ustawy do obowiązków konsula należy legalizacja dokumentów urzędowych sporządzonych lub uwierzytelnionych w państwie przyjmującym. W świetle art. 19 ustawy sporządza on i poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów (art. 19 ust. 1 pkt 1), jak również poświadcza własnoręczność podpisów (art. 19 ust. 1 pkt 2). O takim sposobie poświadczenia podpisu skarżąca została poinformowana w wezwaniu z [...] lutego 2010 r.
Mając na uwadze wskazane przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.