Uzasadnienie
Minister Środowiska pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] oraz Ministrem Środowiska w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o udzielenie koncesji na wydobywanie wód termalnych z utworów jury dolnej ze złoża położonego w granicach miejscowości [...] (gmina [...]) oraz przylegającego obszaru morskiego Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wniosku Minister Środowiska wskazał, iż stosownie do art. 10 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 z późn. zm.) koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż znajdujących się w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej udziela minister do spraw środowiska. Jednak art. 22 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wskazuje jednoznacznie, że Minister Środowiska nie jest organem administracji geologicznej właściwym w sprawach z zakresu udzielania koncesji na wydobywanie wód termalnych. Zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze sprawy z tego zakresu znajdują się w kompetencji marszałka województwa.
W ocenie Ministra Środowiska z załączonego do wniosku "Projektu zagospodarowania złoża wód termalnych z utworów jury dolnej w [...]" wynika, że zarówno obszar górniczy definiowany jako przestrzeń w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny, jak i teren górniczy rozumiany jako przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego, znajdują się jedynie częściowo w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej zaś w większości na obszarze lądu.
W związku z powyższym, w ocenie Ministra Środowiska, stosując przez analogię, sposób ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej dla spraw dotyczących nieruchomości opisany w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a., wywodząc właściwość z miejsca usytuowania obszaru i terenu górniczego zaproponowanych dla otworu [...] w "Dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód termalnych z utworów jury dolnej w otworze [...]" zatwierdzonej przez Ministra Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak: [...]), właściwym w przedmiotowej sprawie byłby Marszałek Województwa [...].
Marszałek Województwa [...], w piśmie z dnia 24 lutego 2014 r., odnosząc się do powyższego wniosku wskazał, iż zgodnie z art. 22 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jeżeli nie jest spełniona żadna z przesłanek wymienionych w dwóch pierwszych ustępach, stosuje się ustęp 4, zgodnie z którym, w zakresie nieokreślonym w ust. 1 i 2 koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udziela marszałek województwa. Zatem, Marszałek właściwy jest tylko wtedy, jeżeli nie ma możliwości ustalenia organu właściwego na podstawie dwóch regulacji w przepisie art. 22 ust. 1 i 2. W niniejszej sprawie, w ocenie Marszałka istnieje możliwość ustalenia organu właściwego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
W ocenie Marszałka Województwa [...] całkowicie nietrafnym jest przywołanie przez Ministra Środowiska art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie właściwości organu, gdy przedmiotem postępowania jest nieruchomość.
W związku z powyższym Marszałek Województwa [...], wnosi o uznanie Ministra Środowiska za organ właściwy do załatwienia sprawy udzielenia koncesji na wydobywanie wód termalnych jury dolnej ze złoża położonego w granicach miejscowości [...] oraz przylegającego obszaru morskiego rzeczpospolitej Polskiej – zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej: "p.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w tym przepisie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie wód termalnych z utworów jury dolnej ze złoża położonego w granicach miejscowości [...] oraz przylegającego obszaru morskiego Rzeczypospolitej Polskiej.
Artykuł 22 ustawy Prawo geologiczne i górnicze reguluje kompetencje organów koncesyjnych, którymi są: minister do spraw środowiska, marszałek województwa oraz starosta.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 wskazanej ustawy koncesji na: 1) poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, 1a) poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, 2) wydobywanie kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, ze złóż, 3) wydobywanie kopalin ze złóż znajdujących się w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, 4) podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, 5) podziemne składowanie odpadów, 6) podziemne składowanie dwutlenku węgla - udziela minister właściwy do spraw środowiska. Stosownie do ust. 2 wyżej wymienionego przepisu koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, jeżeli jednocześnie są spełnione następujące wymagania: 1) obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha, 2) wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3, 3) działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową oraz bez użycia środków strzałowych - udziela starosta. Natomiast zgodnie z ust. 4 powoływanego przepisu Marszałek Województwa udziela koncesji w zakresie nieokreślonym przez ust. 1 i 2.
W przedmiotowej sprawie [...] wystąpiła z wnioskiem o udzielnie koncesji na wydobywanie wód termalnych, gdzie projektowany obszar górniczy i teren górniczy znajdują się między innymi w obszarze morskim Rzeczypospolitej Polskiej.
Z art. 22 ust. 1 jednoznacznie wynika, że minister do spraw środowiska jest organem właściwym do wydania koncesji w przypadku, gdy obszar z którego wydobywane będą kopalin znajduje się w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Bezspornym jest fakt – co wynika z akt sprawy (np. wniosek o udzielnie koncesji na wydobywanie złoża kopalin – wraz z załącznikami w postaci map), że obszar górniczy oraz teren górniczy planowanego przedsięwzięcia obejmuje swym zasięgiem obszary morskie Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przepisu art. 22 ust. 1 pkt 3 nie wynika, iż jedynie w przypadku gdy cały obszar górniczy lub teren górniczy leży na obszarze morskim to minister do spraw środowiska jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wydanie koncesji.
W związku z powyższym w sytuacji gdy część obszaru górniczego – objętym wnioskiem o udzielnie koncesji na wydobywanie złoża kopalin - (bez względu jaki procentowy jest to udział w całym obszarze górniczym) znajduje się w obszarze morskim Rzeczypospolitej Polskiej, zastosowanie będzie miał art. 22 ust. 1 pkt 3.
W rozpatrywanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 22 ust. 4, gdyż dopiero w przypadku niespełnienia żadnej z przesłanek wymienionej w ust. 1 lub 2 stosuję się ustęp 4, zgodnie z którym, w zakresie nieokreślonym w ust,. 1 i 2 koncesje na wydobywanie kopalin ze złóż udziela marszałek województwa.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął przedmiotowy spór kompetencyjny, wskazując Ministra Środowiska, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku [...] o udzielenie koncesji na wydobywanie wód termalnych z utworów jury dolnej ze złoża położonego w granicach miejscowości [...] (gmina [...]) oraz przylegającego obszaru morskiego Rzeczypospolitej Polskiej.