Uzasadnienie
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ś. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w G., w przedmiocie organu właściwego w sprawie z wniosku o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ś. - stanowiące jednostkę organizacyjną powiatu świeckiego otrzymało z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. - jednostki organizacyjnej powiatu grudziądzkiego postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] o przekazaniu PCPR w Ś. dokumentacji dotyczącej wniosku B. L. o dofinansowanie do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze – zakup protezy powietrznej.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że sprawa została przekazana do załatwienia PCPR w Ś. ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawczyni B. L., którym jest miejscowość M. (gmina P., powiat ś.). Organ wskazał przy tym na treść § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz. U. Nr 96, poz. 861 ze zm.), zgodnie z którym dofinansowanie zadań ze środków PFRON następuje na pisemny wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie właściwego dla miejsca zamieszkania osoby niepełnosprawnej.
W ocenie wnioskodawcy miejscem zamieszkania B. L. nie jest jednak miejscowość M. (powiat ś.), gdyż pomimo stałego zameldowania w tym miejscu, wnioskodawczyni faktycznie nie przebywa na terenie powiatu ś. Zaznaczono, iż wnioskodawczyni od dnia 24 czerwca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. jest zameldowana czasowo na terenie m. D. K. (gmina G., powiat g.). Organ wskazał, iż z dokumentacji załączonej do wniosku o dofinansowanie oraz akt sprawy wynika, że B. L. zamieszkuje na terenie powiatu grudziądzkiego od co najmniej 8 miesięcy, tam też prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Dodatkowo organ podał, iż w dniu [...] października 2009 r. B. L. zwróciła się z wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w G., co spowodowane było faktycznym zamieszkiwaniem wnioskodawczyni na terenie powiatu grudziądzkiego. W dniu [...] stycznia 2010 r. organ ten, nie mając wątpliwości co do swojej właściwości, wydał wnioskodawczyni orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. w odpowiedzi na wniosek podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2010 r., iż organem uprawnionym do rozpoznania wniosku B. L. jest Powiatowe Centrum Pomocy Społecznej w Ś. W uzasadnieniu wskazał, iż bezsporna w sprawie jest okoliczność przebywania B. L. w m. D. K. w powiecie g. W jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia, aby wnioskodawczyni przebywała tam z zamiarem stałego pobytu. Jego zdaniem, okoliczność zameldowania jej w tej miejscowości jedynie na pobyt czasowy, trwający do dnia 31 grudnia 2010 r., oznacza, iż ta miejscowość nie jest miejscem zamieszkania wnioskodawczyni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór w rozpoznawanej sprawie jest negatywnym sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, a to między Dyrektorem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (jednostki organizacyjnej Starostwa Powiatowego Ś.) a Kierownikiem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. (jednostki organizacyjnej Starostwa Powiatowego w G.) i dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. L. o przyznanie dofinansowania do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.
Właściwość organu w rozpatrywanej sprawie została określona w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na pisemny wniosek złożony odpowiednio do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy, właściwego dla miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej. W sprawie jest bezsporne, że wnioskodawczymi B. L. jest osobą niepełnosprawną, gdyż za taką została uznana orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] października 2009 r.
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle tego przepisu decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Do przyjęcia zamieszkania danej osoby w określonej miejscowości konieczne jest ustalenie występowania dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, o tyle przy ustaleniu "zamiaru stałego pobytu" mogą decydować różnorakie okoliczności. W judykaturze przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej.
Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, iż w przypadku B. L. jest to miejscowość w powiecie grudziądzkim, skoro wnioskodawczymi wprawdzie w tej miejscowości przebywa, lecz jedynie na podstawie zameldowania czasowego (na okres od 24 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.), a na stałe jest zameldowana w miejscowości powiatu świeckiego. To jedynie czasowe zameldowanie wnioskodawczymi w powiecie grudziądzkim pozwala na przyjęcie, iż nie ześrodkowała ona swojego centrum życiowego w tym powiecie i nie jest jej zamiarem przebywanie w tej miejscowości.
Wprawdzie kwestia zameldowania, będąca kategorią prawa administracyjnego (czynnością materialno-techniczną o charakterze deklaratoryjnym, służącą celom ewidencyjnym potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu), a więc nieprzesądzającą o miejscu zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c., lecz w niniejszej sprawie okoliczność ta nie może być pominięta, skoro organ występujący z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie przedstawił żadnych dowodów, ani też nie dokonał własnych ustaleń pozwalających na przyjęcie, iż centrum życiowe B. L. znajduje się w powiecie g. W szczególności nie przeprowadzono z B. L. wywiadu środowiskowego na okoliczność jej zamiaru dotyczącego stałego pobytu i koncentracji jej ośrodka życiowego. Sama zaś okoliczność, iż wnioskodawczyni orzeczenie o niepełnosprawności uzyskała w G. jest bez znaczenia w sprawie.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.