Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu [...] r. Prezydent Miasta Z. W. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a GDDKiA poprzez wskazanie GDDKiA jako organu właściwego do rozpoznania sprawy administracyjnej dotyczącej wniosku E. G., działającego z upoważnienia inwestora: P. S. G. Sp. z o.o. O. w W. Z. w Ł., o udzielenie zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – gazociągu [...], Z. W., ul. Ł. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Z. W. wskazał, że w dniu [...] r. Z. D. O. GDDKiA w Ł.: działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - przekazał do Urzędu Miasta wniosek E. G. w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – gazociągu [...], Z. W., ul. Ł. Przekazując ten wniosek, K. R. GDDKiA powołał się na treść art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 maca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.), który stanowi, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.
Zdaniem Prezydenta M. Z. W. art. 10 ust. 5 u.d.p. odnosi się do sytuacji, gdy na pewnym odcinku istniejącej drogi jej dotychczasowy przebieg zostaje zastąpiony nowym odcinkiem. Norma wynikająca z tego przepisu nie ma natomiast zastosowania dla sytuacji wybudowania w innym miejscu całkowicie nowego odcinka drogi o innym przebiegu i dokonywania w związku z tym zmiany numeracji i zaszeregowania dotychczasowych dróg. Prezydent Miasta wskazał, że ul. Ł. na odcinku objętym projektem sieci gazowej, tj. dz. [...], stosownie do unormowań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 59, poz. 371) stanowi fragment drogi krajowej nr [...] i [...].
Brak jest zatem przesłanek, by posługiwać się pojęciem "stary odcinek drogi krajowej nr [...]". Do momentu wskazania obowiązującego rozporządzenia w sprawie zmiany przebiegu przedmiotowej drogi nie ma podstaw, aby Prezydent Miasta wydał zezwolenie na lokalizację w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego dotyczące ul. Ł. Ponadto Prezydent Miasta wskazał, że nie był stroną procesu budowlanego dotyczącego inwestycji drogi ekspresowej [...] i nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej oddania do użytkowania przedmiotowej drogi. Jak również, że sporne pozostają pomiędzy Prezydentem Miasta a GDDKiA kwestie dopuszczalności zakwalifikowania ww. odcinka jako drogi gminnej z uwagi na definicję zawartą w art. 6 ust. 1 u.d.p. Wobec powyższego wniósł o rozstrzygnięcie sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego GDDKiA wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...], ul. Ł. jest Prezydent Miasta Z. W. Wskazał, że odcinek drogi publicznej - ul. Ł.- był zaliczony do kategorii dróg krajowych i podlegał zarządowi GDDKiA. Sytuacja ta jednakże uległa zmianie z chwilą oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi ekspresowej [...], który zastąpił sporny odcinek drogi krajowej nr [...]. Stosownie do treści art. 10 ust. 5 u.d.p., zastąpiony odcinek drogi uzyskał z mocy prawa i bezwarunkowo status drogi publicznej o kategorii drogi gminnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Negatywny spór kompetencyjny, jaki powstał między Prezydentem Miasta Z. W. i GDDKiA dotyczy ustalenia organu właściwego do wydania zezwolenia na lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej (gazociągu) w pasie drogowym ul. Ł. w Z. W., która przed wybudowaniem i oddaniem do użytku drogi ekspresowej [...] stanowiła odcinek drogi krajowej nr [...].
Wniosek w tym zakresie złożyła P. S. G. Sp. z o.o. O. w W. Z. w Ł. Zgodnie z art. 39 ust. 3 zd. pierwsze ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: u.d.p.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.
Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 2 u.d.p., zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 8, są dla dróg:
- 1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
- 2) wojewódzkich - zarząd województwa;
- 3) powiatowych - zarząd powiatu;
- 4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).
W sprawie jest niesporne to, że objęta wnioskiem ulica była wcześniej zaliczana do kategorii dróg krajowych i podlegała zarządowi GDDKiA, a także to, że nowo wybudowana droga ekspresowa [...] została oddana do użytku (decyzja nr [...]z dnia [...]r.). W istocie spór dotyczy tego, czy w związku z wybudowaniem i oddaniem do eksploatacji drogi ekspresowej [...] nastąpiło przekwalifikowanie tej drogi do kategorii dróg gminnych.
Artykuł 10 ust. 5 u.d.p. ma charakter przepisu lex specialis w stosunku do przepisów u.d.p. regulujących zasady ogólne klasyfikowania dróg publicznych do poszczególnych kategorii (art. 5 – art.
10) i z mocy prawa, a więc w sposób niezależny od woli podmiotów zainteresowanych, rozstrzyga o ich zmianie. Jedynym warunkiem, jaki musi się ziścić, aby doszło do przekwalifikowania określonego odcinka drogi publicznej jest zastąpienie go nowo wybudowanym odcinkiem tej drogi.
Oznacza to, że ul. Ł. z chwilą oddania do użytku drogi ekspresowej, co pozwala obecnie na kontynuowanie podróży drogą krajową nr [...] z pominięciem tej ulicy, a więc z chwilą spełnienia się ustawowego warunku, utraciła charakter drogi krajowej i stała się z mocy prawa drogą gminną, będącą pod zarządem Prezydenta Miasta Z. W. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, w wypadku takim jak rozpoznawany, zmiana kategorii drogi publicznej z krajowej na gminną nie wymagała zmiany wskazanego wcześniej rozporządzenia w sprawie ustalania przebiegu dróg krajowych.
Bez znaczenia dla sprawy jest też to, że na chwilę obecną nowy zarządca drogi nie posiada dokumentacji związanej z tą drogą. Obowiązujące przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie w uzyskaniu dokumentów czy też informacji w zakresie niezbędnym do rozpoznania wniosku. Należy jedynie podjąć stosowne działania.
Mając powyższe na względzie należało wyznaczyć P. M. Z. W., jako organ właściwy do rozpoznania wymienionego na wstępie wniosku P. S. G. Sp. z o.o. O. w W. Z. w Ł. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.