Uzasadnienie
Starosta S. pismem z dnia 21 listopada 2011 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Ł. przez wskazanie Marszałka Województwa Ł. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku S. Ż. w sprawie dotyczącej przyjęcia dokumentacji hydrogeologicznej.
Starosta S. w uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 14 lipca 2011 r. do Starosty S. wpłynął wniosek S. Ż. o przyjęcie dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia zlokalizowanego na działce ewid. nr 238 w miejscowości Ł., gm. B., pow. s., woj. ł. Ustalono w niej zasoby eksploatacyjne w ilości 11,67 m3/h jako średniogodzinowe zapotrzebowanie na wodę w odniesieniu do okresu eksploatacji. Zawiadomieniem z dnia 27 maja 2011 r. na wniosek M. S. Marszałek Województwa Ł. przyjął bez zastrzeżeń dokumentację hydrogeologiczną wskazanego ujęcia, przy czym decyzję zatwierdzającą projekt prac geologicznych na wykonanie tego ujęcia wydał Starosta S. (decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r.). W zatwierdzonym projekcie M. S. określił swoje zapotrzebowanie na 20,0 m3/h, a po trzech miesiącach jego zapotrzebowanie wzrosło do 50 m3/h. W rozdziale 15 przyjętej dokumentacji M. S. wykazano oddziaływanie przedmiotowego ujęcia na "położenie zwierciadła wody w sąsiednich studniach nr 5 u S. Ż. (dz. nr 235) oraz w studni nr 10 u A. P. (dz. nr 225), a są one nieudokumentowane i postuluje się aby dla całego zespołu 3 studni ustalić zasoby łącznie i potraktować je jako ujęcie wielootworowe lub eksploatować je w ramach ustalonych zasobów przedmiotowej studni.
Starosta S. pismem z dnia 20 lipca 2011 r. wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego w Ł. z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie. W piśmie tym wskazano, że przyjęcie dokumentacji ujęcia S. Ż. będzie skutkowało powieleniem zasobów ustalonych w już przyjętej dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia M. S. Marszałek Województwa Ł. w piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r. zasugerował aby uzupełnić obie wskazane w piśmie dokumentacje (S. Ż. i A. P.) o załączniki graficzne, zobowiązać autorów obu dokumentacji do udokumentowania wspólnych zasobów w formie dodatku do istniejącej już dokumentacji i po dostosowaniu do obowiązujących przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze przesłać do Urzędu Marszałkowskiego celem rozpatrzenia i przyjęcia.
Starosta S. biorąc pod uwagę informacje ze strony internetowej Portal Centralnej Bazy Danych Geologicznych prowadzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny wskazał, iż sugestie Marszałka są częściowo błędne. Zdaniem Starosty powinna być sporządzona nowa dokumentacja, w której proponuje się nowe ustalenia również dla wcześniej udokumentowanych ujęć w nowym obszarze zasobowym a nie w formie dodatku do dokumentacji. Ponadto wskazał, że nie zabrania się wykonywania nowych ujęć wody w ustalonych wcześniej obszarach zasobowych innych ujęć. Dokumentację hydrogeologiczną takiego ujęcia może ustalać jego wydajność eksploatacyjną w ramach wcześniej ustalonych zasobów eksploatacyjnych dla wyznaczonego już obszaru zasobowego. Starosta S. pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. przekazał Marszałkowi wszystkie 4 egzemplarze dokumentacji.
Marszałek Województwa Ł. pismem z dnia 21 września 2011 r. zwrócił Staroście S. przekazaną dokumentację hydrogeologiczną, wskazując, że przyjęcie dokumentacji hydrogeologicznej S. Ż. nie należy do właściwości Marszałka Województwa Ł., bowiem w dokumentacji zasoby wody ustalono w ilości mniejszej niż 50 m3/h.
Starosta S. pismem z dnia 28 września 2011 r. przekazał ponownie dokumentację S. Ż. Marszałkowi Województwa Ł. w celu wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Marszałek Województwa Ł. pismem z dnia 17 października 2011 r. poinformował, iż przyjęcie dokumentacji S. Ż. nie należy do jego właściwości.
Starosta S. wnioskiem z dnia 21 listopada 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą S. a Marszałkiem Województwa Ł. Marszałek Województwa Ł. w odpowiedzi na wniosek Starosty S., wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spory, o których mowa w art. 4, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W orzecznictwie na tle ww. przepisów podkreśla się, że spór ma miejsce w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Sprawa, w której powstał spór o właściwość lub spór kompetencyjny rozstrzygany przez Naczelny Sąd Administracyjny, powinna należeć do spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej i dodatkowo musi podlegać załatwieniu w drodze aktu administracyjnego bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) dokumentację geologiczną, o której mowa w art. 41 - 43 (w tym dokumentację hydrogeologiczną), przekazuje się w czterech egzemplarzach właściwemu organowi administracji geologicznej.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 45 ust. 1a ww. ustawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania dokumentacji geologicznej organ, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia pisemnie o przyjęciu dokumentacji bez zastrzeżeń, a w przypadku gdy dokumentacja nie odpowiada wymaganiom określonym w przepisach prawa, zażąda – w drodze decyzji – uzupełnienia lub poprawienia dokumentacji. W terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania uzupełnionej lub poprawionej dokumentacji organ zawiadamia o przyjęciu jej bez zastrzeżeń.
Art. 45 ust. 1b ustawy stanowi zaś, że niewydanie zawiadomienia o przyjęciu dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń w terminach, o których mowa w ust. 1a, traktuje się jako przyjęcie jej bez zastrzeżeń.
Z przytoczonych regulacji wyprowadzić zatem należy wniosek, że złożenie dokumentacji hydrogeologicznej wszczyna sprawę, która zostaje załatwiona w prawem przewidzianej formie.
Właściwość organu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, 1a i 1b ustawy – tzn. organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną, organu, który zawiadamia o przyjęciu tej dokumentacji bez zastrzeżeń bądź też organu, co do którego (w razie niewydania w określonym terminie ww. zawiadomienia) przyjmuje się, że dokumentację bez zastrzeżeń przyjął – określa art. 103 ustawy.
Zgodnie z ust. 1 tego artykułu zasadą jest, że starostowie działają jako organy pierwszej instancji w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej, jeżeli nie zostały one zastrzeżone dla marszałków województw lub ministra właściwego do spraw środowiska.
W sprawach określonych w powołanych wyżej art. 45 ust. 1 i 1a ustawy, a dotyczących ujęć wód podziemnych, w tym ujęć źródeł naturalnych i odwodnień budowlanych – stosownie do art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b – organem właściwym jest marszałek województwa, tylko jeżeli udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność przekracza 50 m3/h.
Dokumentacja geologiczna (w tym hydrogeologiczna) jest wynikiem prac geologicznych (art. 40 ustawy). Na etapie określania właściwości organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną ustalić należy jedynie zasób lub przewidywaną wydajność – udokumentowaną złożoną dokumentacją. Ocena prawidłowości złożonej dokumentacji jest już etapem merytorycznej kontroli, dokonywanej przez organ właściwy.
W tym stanie rzeczy – skoro w rozpoznawanym negatywnym sporze o właściwość nie jest kwestionowane, że według złożonej w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej zasoby nie przekraczają 50 m3/h – organem właściwym, któremu należało złożyć sporządzoną dokumentację hydrogeologiczną był zatem Starosta S. Podkreślenia wymaga jednak, że spór o właściwość (lub spór kompetencyjny) istnieje tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. Rozstrzygnięcie sporu polega bowiem – stosownie do art. 15 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. – na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy. Tymczasem w rozpoznawanym przypadku stwierdzić należy, że z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 45 ust. 1a ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, organ nie może już podjąć czynności określonych tym przepisem i nie może zawiadomić o przyjęciu dokumentacji bez zastrzeżeń. Przyjęcie dokumentacji przez organ właściwy (Starostę S.) nastąpiło na zasadach opisanych w art. 45 ust. 1b ustawy.
W konsekwencji powyższego brak aktualnie toczącej się sprawy do rozpoznania uzasadnia oddalenie wniosku o rozpoznanie sporu o właściwość.
Końcowo zauważyć też należy, że jeśli organ, do którego zwróciła się strona z wnioskiem o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę – powołując art. 65 § 1 k.p.a. – innemu organowi, to właśnie ten organ, któremu sprawa została przekazana, jeśli uważa że jest niewłaściwy, powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu przez sąd administracyjny. Podzielić jednak należy pogląd, że uchybienie w tym zakresie samo przez się nie stanowi jednak przeszkody do odniesienia się do wniosku (v. postanowienie z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 59/05).
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.