Uzasadnienie
Starosta S. pismem z dnia [...] listopada 2011 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Ł. przez wskazanie Marszałka Województwa Ł. jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. i S. W. w sprawie dotyczącej przyjęcia dokumentacji hydrogeologicznej.
Starosta S. w uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] czerwca 2011 r. do Starosty S. wpłynął wniosek A. i S. W. (dalej: A. i S. W.) o przyjęcie dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości R., gm. B., pow. s., woj. ł. Ustalono w niej zasoby eksploatacyjne w ilości 23,65 m3/h jako maksymalna wydajność ujęcia. Z dokumentacji wynika, że ujęcie A. i S. W. znajduje się w obszarze zasobowym sąsiedniego ujęcia zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] należącej do J. i W. B. Dokumentacja hydrogeologiczna J. i W. B. ustalająca zasoby eksploatacyjne ujęcia w ilości 52 m3/h została przyjęta bez zastrzeżeń przez Marszałka Województwa Ł. Starosta S. pismem z dnia 13 lipca 2011 r. wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego w Ł. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie rozstrzygnięcia kwestii zasadniczej przedmiotowego wniosku, czyli udokumentowania zasobów eksploatacyjnych ujęcia A. i S. W. W piśmie tym wskazano, że przyjęcie dokumentacji ujęcia A. i S. W. będzie skutkowało powieleniem zasobów ustalonych w już przyjętej dokumentacji hydrogeologicznej J. i W. B. Obszary zasobowe ujęć należących do J. i W. B. oraz do H. G. nachodzą na siebie.
Marszałek Województwa Ł. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. zasugerował aby uzupełnić obie wskazane w piśmie dokumentacje (A. i S. W. i H. G.) o załączniki graficzne, zobowiązać autora dokumentacji W. do udokumentowania wspólnych zasobów w formie dodatku do istniejącej już dokumentacji z uwzględnieniem warunków zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ ujęcie A. i S. W., przy postulowanych do przyjęcia zasobach eksploatacyjnych swoim zasięgiem obejmuje trzy studnie w tym ujęcie o ustalonych i przyjętych zasobach eksploatacyjnych (J. i W. B.) oraz wskazano, że w przyjętej dokumentacji J. i W. B. wielkość zasobów eksploatacyjnych do celów nawodnień wynosi 30 m3/h. W piśmie tym stwierdzono również, że ustalonych już zasobów nie można unieważnić.
Starosta S. biorąc pod uwagę informacje ze strony internetowej Portal C. B. D. G. prowadzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny wskazał, iż sugestie Marszałka są częściowo błędne. Zdaniem Starosty powinna być sporządzona nowa dokumentacja, w której proponuje się nowe ustalenia również dla wcześniej udokumentowanych ujęć w nowym obszarze zasobowym a nie w formie dodatku do dokumentacji. Ponadto wskazał, że nie zabrania się wykonywania nowych ujęć wody w ustalonych wcześniej obszarach zasobowych innych ujęć. Dokumentację hydrogeologiczną takiego ujęcia może ustalać jego wydajność eksploatacyjną w ramach wcześniej ustalonych zasobów eksploatacyjnych dla wyznaczonego już obszaru zasobowego.
W ocenie Starosty S. pobór wód podziemnych przez J. i W. B. wynosi 28 m3/h, co sugeruje możliwość udokumentowania wydajności ujęcia A. i S. W. we wnioskowanej ilości 23,65 m3/h w ramach zasobów ujęcia J. i W. B. ustalonych w przyjętej dokumentacji hydrogeologicznej w ilości 52 m3/h. Starosta S. przekazał Marszałkowi Województwa Ł. wszystkie 4 egzemplarze dokumentacji A. i S. W. jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia.
Marszałek Województwa Ł. pismem z dnia [...] września 2011 r. zwrócił Staroście S. przekazaną dokumentację hydrogeologiczną wskazując, że przyjęcie dokumentacji hydrogeologicznej A.S. W. nie należy do właściwości Marszałka Województwa Ł., ponieważ w przedmiotowej dokumentacji zasoby wody ustalono w ilości mniejszej niż 50 m3/h.
Starosta S. pismem z dnia [...] września 2011 r. przekazał ponownie dokumentację A. i S. W. Marszałkowi Województwa Ł. w celu wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Marszałek Województwa Ł. pismem z dnia [...] października 2011 r. poinformował, iż przyjęcie dokumentacji A. i S. W. nie należy do jego właściwości.
Starosta S. wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą S. a Marszałkiem Województwa Ł. Marszałek Województwa Ł. w odpowiedzi na wniosek Starosty S., wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spory, o których mowa w art. 4, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W orzecznictwie na tle ww. przepisów podkreśla się, że spór ma miejsce w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Sprawa, w której powstał spór o właściwość lub spór kompetencyjny rozstrzygany przez Naczelny Sąd Administracyjny, powinna należeć do spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej i dodatkowo musi podlegać załatwieniu w drodze aktu administracyjnego bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) dokumentację geologiczną, o której mowa w art. 41 - 43 (w tym dokumentację hydrogeologiczną), przekazuje się w czterech egzemplarzach właściwemu organowi administracji geologicznej.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 45 ust. 1a ww. ustawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania dokumentacji geologicznej organ, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia pisemnie o przyjęciu dokumentacji bez zastrzeżeń, a w przypadku gdy dokumentacja nie odpowiada wymaganiom określonym w przepisach prawa, zażąda –w drodze decyzji – uzupełnienia lub poprawienia dokumentacji. W terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania uzupełnionej lub poprawionej dokumentacji organ zawiadamia o przyjęciu jej bez zastrzeżeń.
Art. 45 ust. 1b ustawy stanowi zaś, że niewydanie zawiadomienia o przyjęciu dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń w terminach, o których mowa w ust. 1a, traktuje się jako przyjęcie jej bez zastrzeżeń.
Z przytoczonych regulacji wyprowadzić zatem należy wniosek, że złożenie dokumentacji hydrogeologicznej wszczyna postępowanie w sprawie w prawem przewidzianej formie.
Właściwość organu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, 1a i 1b ustawy – tzn. organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną, organu, który zawiadamia o przyjęciu tej dokumentacji bez zastrzeżeń bądź też organu, co do którego (w razie niewydania w określonym terminie ww. zawiadomienia) przyjmuje się, że dokumentację bez zastrzeżeń przyjął – określa art. 103 ustawy.
Zgodnie z ust. 1 tego artykułu zasadą jest, że starostowie działają jako organy pierwszej instancji w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej, jeżeli nie zostały one zastrzeżone dla marszałków województw lub ministra właściwego do spraw środowiska.
W sprawach określonych w powołanych wyżej art. 45 ust. 1 i 1a ustawy, a dotyczących ujęć wód podziemnych, w tym ujęć źródeł naturalnych i odwodnień budowlanych – stosownie do art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b – organem właściwym jest marszałek województwa, tylko jeżeli udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność przekracza 50 m3/h.
Dokumentacja geologiczna (w tym hydrogeologiczna) jest wynikiem prac geologicznych (art. 40 ustawy). Na etapie określania właściwości organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną ustalić należy jedynie zasób lub przewidywaną wydajność – udokumentowaną złożoną dokumentacją. Ocena prawidłowości złożonej dokumentacji jest już etapem merytorycznej kontroli, dokonywanej przez organ właściwy.
W tym stanie rzeczy – skoro w rozpoznawanym negatywnym sporze o właściwość nie jest kwestionowane, że według złożonej w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej zasoby nie przekraczają 50 m3/h – organem właściwym, któremu należało złożyć sporządzoną dokumentację hydrogeologiczną był zatem Starosta S. Podkreślenia wymaga jednak, że spór o właściwość (lub spór kompetencyjny) istnieje tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. Rozstrzygnięcie sporu polega bowiem – stosownie do art. 15 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. – na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy. Tymczasem w rozpoznawanym przypadku stwierdzić należy, że z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 45 ust. 1a ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, organ nie może już podjąć czynności określonych tym przepisem i nie może zawiadomić o przyjęciu dokumentacji bez zastrzeżeń. Przyjęcie dokumentacji przez organ właściwy (Starostę S.) nastąpiło na zasadach opisanych w art. 45 ust. 1b ustawy.
W konsekwencji powyższego brak aktualnie toczącej się sprawy do rozpoznania uzasadnia oddalenie wniosku o rozpoznanie sporu o właściwość.
Ubocznie zauważyć należy, że jeśli organ, do którego zwróciła się strona z wnioskiem o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę – powołując art. 65 § 1 k.p.a. – innemu organowi, to właśnie ten organ, któremu sprawa została przekazana, jeśli uważa że jest niewłaściwy, powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu przez sąd administracyjny. Podzielić jednak należy pogląd, że uchybienie w tym zakresie samo przez się nie stanowi jednak przeszkody do odniesienia się do wniosku (v. postanowienie z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 59/05).
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.