Uzasadnienie
Starosta S. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą S. a Marszałkiem Województwa Ł. przez wskazanie Marszałka Województwa Ł. jako organu właściwego do przyjęcia "Dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby wody podziemnej".
Spór ten zaistniał na tle następującego stanu faktycznego:
W dniu [...] lipca 2011 r. przedsiębiorstwo "[...]" R. B.-D., J. K. z siedzibą w S. złożyło do Starosty S. wniosek o przyjęcie "Dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby wody podziemnej" ujęcia z utworów górnokredowych zlokalizowanego w S. przy ul. U. [...] na działce ewid. nr [...] obręb geodezyjny numer [...]. W dokumentacji tej zasoby eksploatacyjne ujęcia określono na 45 m3/h.
W ocenie Starosty S., ze względu na fakt, iż przedmiotowe ujęcie zlokalizowane jest w obszarze zasobowym ujęcia wodociągowego S.-M. o ustalonych zasobach eksploatacyjnych z formacji górnokredowej w ilości 140,0 m3/h to powinno być udokumentowane w ramach zasobów ustalonych dla ujęcia wodociągowego w formie dodatku do istniejącej już dokumentacji. Zwrócono przy tym uwagę, że myśl art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.), dalej: Prawo górnicze i geologiczne lub ustawa do właściwości marszałków województw, jako organów pierwszej instancji, należy zatwierdzanie projektów prac geologicznych i działania w sprawach określonych w art. 45 ust. 1 i 1a omawianej ustawy, dotyczących ujęć wód podziemnych, w tym ujęć źródeł naturalnych i odwodnień budowlanych, jeżeli udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność przekracza 50 m3/h. Mając na uwadze powołany przepis Starosta S. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał dokumentację do Urzędu Marszałkowskiego w Ł. w celu jej rozpatrzenia i przyjęcia.
Po rozpatrzeniu wniosku przedsiębiorstwa, Marszałek Województwa Ł. decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] na podstawie art. 45 ust. 1a ustawy – Prawo geologiczne i górnicze zażądał uzupełnienia przedłożonej dokumentacji przez wnioskodawcę.
W dniu [...] grudnia 2011 r. przedsiębiorstwo "[...]" złożyło uzupełnioną dokumentację w Urzędzie Marszałkowskim w Ł. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Marszałek Województwa Ł. przekazał dokumentację Staroście S. w celu jej przyjęcia i rozpatrzenia. W piśmie tym wskazał, że z wyjaśnień przedstawionych w uzupełnieniu do dokumentacji hydrogeologicznej jednoznacznie wynika, że dokumentowane ujęcie nie znajduje się w obszarze zasobowym ujęcia wodociągowego S.-M.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spory, o których mowa w art. 4, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W orzecznictwie na tle ww. przepisów podkreśla się, że spór ma miejsce w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Sprawa, w której powstał spór o właściwość lub spór kompetencyjny rozstrzygany przez Naczelny Sąd Administracyjny, powinna należeć do spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej i dodatkowo musi podlegać załatwieniu w drodze aktu administracyjnego bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 45 Prawa geologicznego i górniczego dokumentację geologiczną, o której mowa w art. 41 - 43 (w tym dokumentację hydrogeologiczną), przekazuje się w czterech egzemplarzach właściwemu organowi administracji geologicznej.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 45 ust. 1a omawianej ustawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania dokumentacji geologicznej organ, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia pisemnie o przyjęciu dokumentacji bez zastrzeżeń, a w przypadku gdy dokumentacja nie odpowiada wymaganiom określonym w przepisach prawa, zażąda –w drodze decyzji – uzupełnienia lub poprawienia dokumentacji. W terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania uzupełnionej lub poprawionej dokumentacji organ zawiadamia o przyjęciu jej bez zastrzeżeń.
Art. 45 ust. 1b analizowanego aktu prawnego stanowi zaś, że niewydanie zawiadomienia o przyjęciu dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń w terminach, o których mowa w ust. 1a, traktuje się jako przyjęcie jej bez zastrzeżeń.
Przyjąć należy, że złożenie dokumentacji hydrogeologicznej wszczyna sprawę, która zostaje załatwiona w prawem przewidzianej formie.
Właściwość organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną, organu określa art. 103 ustawy.
Zgodnie z ust. 1 tego artykułu zasadą jest, że starostowie działają jako organy pierwszej instancji w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej, jeżeli nie zostały one zastrzeżone dla marszałków województw lub ministra właściwego do spraw środowiska.
W sprawach określonych w powołanych wyżej art. 45 ust. 1 i 1a ustawy, a dotyczących ujęć wód podziemnych, w tym ujęć źródeł naturalnych i odwodnień budowlanych – stosownie do art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b – organem właściwym jest marszałek województwa, tylko jeżeli udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność przekracza 50 m3/h.
Dokumentacja geologiczna (w tym hydrogeologiczna) jest wynikiem prac geologicznych (art. 40 ustawy). Na etapie określania właściwości organu, któremu składa się dokumentację hydrogeologiczną ustalić należy jedynie zasób lub przewidywaną wydajność – udokumentowaną złożoną dokumentacją. Ocena prawidłowości złożonej dokumentacji jest już etapem merytorycznej kontroli, dokonywanej przez organ właściwy.
Podkreślenia wymaga, że spór o właściwość (lub spór kompetencyjny) istnieje tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. Rozstrzygnięcie sporu polega bowiem – stosownie do art. 15 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. – na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Tymczasem w niniejszej sprawie co wnioskodawca sam podkreśla z dniem [...] stycznia 2012 r. upłynął już miesięczny termin określony w art. 45 ust. 1a zdanie drugie Prawa geologicznego i górniczego. Zatem dokumentację należało potraktować jak przyjętą bez zastrzeżeń. Zgodnie zaś z art. 45 ust. 1b niewydanie zawiadomienia o przyjęciu dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń w terminach o których mowa w ust. 1a, traktuje się jako przyjęcie jej bez zastrzeżeń. Przyjąć należy zatem, że sprawa wszczęta złożeniem przez wnioskodawcę dokumentacji hydrogeologicznej zakończyła się już przyjęciem jej bez zastrzeżeń.
Zważyć przy tym należy, iż decyzja Marszałka Województwa Ł. wydana w sprawie w dniu [...] września 2011 r. była ostateczna i wiążąca w sprawie skoro nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym trybie. W szczególności nie było podstaw aby skutki jej wydania pominęła strona. Konsekwencji jej wydania wraz z zastosowaniem się do niej przez stronę dla dalszego toku postępowania nie mógł też pominąć Starosta S. Dodać należy przy tym, że zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
Dla porządku zaznaczyć wypada, że podjęcie w postępowaniu administracyjnym czynności procesowych przez organ administracji publicznej niewłaściwy w sprawie nie sprawia, iż staje się on właściwy. Art. 19 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej "do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej", wydanie zaś decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości zaliczone zostało do wad kwalifikowanych (vide art. 156 § 1 k.p.a.).
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.