Uzasadnienie
Wnioskiem z 6 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Chorzowa, reprezentowany przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Chorzowie, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Wrocławia w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla A.C. (dalej: zainteresowany) i ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta Wrocławia.
W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Chorzowa podał, że 9 czerwca 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: MOPS we Wrocławiu) wpłynął wniosek [...] (dalej: szpital) o potwierdzenie prawa do świadczeń zdrowotnych zainteresowanego z tytułu hospitalizacji po przyjęciu w trybie nagłym w dniu 21 maja 2022 r. W trakcie prowadzonych czynności MOPS we Wrocławiu ustalił, że A.C. nie posiada aktualnego miejsca zamieszkania na terenie Wrocławia, a z bazy PESEL wynika, że posiadał zameldowanie na pobyt stały pod adresem: [...] Gliwice, ul. [...]. Ten właśnie adres zainteresowany podał w szpitalu jako miejsce zamieszkania i dlatego dokumentacja w sprawie została przesłana do Prezydenta Miasta Gliwice jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku szpitala. Pismem z 8 listopada 2022 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach przekazał sprawę – zgodnie z właściwością – do Ośrodka Pomocy Społecznej w Chorzowie (dalej: OPS w Chorzowie) w uzasadnieniu wskazując, że A.C. złożył w Urzędzie Skarbowym w Chorzowie zeznanie roczne PIT 37 za rok 2021, a w maju 2020 r. przebywał pod adresem ul. [...] w Chorzowie.
Urząd Miasta w Chorzowie ustalił, że A.C. nie figuruje w rejestrze mieszkańców gminy Chorzów i nie zamieszkuje pod adresem przy ul. [...], co potwierdziła osoba faktycznie zamieszkująca pod tym adresem. W związku z powyższym, w ocenie Prezydenta Miasta Chorzowa, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: k.p.a.), organem właściwym do wydania decyzji w tej sprawie jest Prezydent Miasta Wrocławia, jako organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Wrocławia, reprezentowany przez MOPS we Wrocławiu, powołując się na treść art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) wskazał, że ostatnie znane miejsce zamieszkania zainteresowanego znajdowało się pod adresem ul. [...] w Chorzowie, co zostało potwierdzone przez Gminę Chorzów. A zatem, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., organem właściwym do rozpoznania wniosku szpitala jest Prezydent Miasta Chorzowa z uwagi na ostatnie ustalone miejsce zamieszkania zainteresowanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością NSA (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo – na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – do świadczeń opieki zdrowotnej dla A.C. w związku z jego leczeniem w [...] Szpitalu. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo.
W tej sprawie zarówno Prezydent Miasta Chorzowa, jak i Prezydent Miasta Wrocławia uznali się za organy niewłaściwe z uwagi na fakt, że zainteresowany nie zamieszkuje na terenie objętym ich właściwością miejscową. Przy czym z dokumentacji wynika, że pod ostatnim znanym adresem zamieszkania, tj. ul. [...] w Chorzowie, zainteresowany nie przebywa od czerwca 2020 r. Natomiast z bazy PESEL wynika, że zainteresowany posiadał zameldowanie na pobyt stały pod adresem: ul. [...] Gliwice. Oznaczałoby to, że organem właściwym do załatwienia sprawy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla A.C. jest Prezydent Miasta Gliwice, który jednak nie bierze udziału w niniejszym postępowaniu sądowym.
W związku z powyższym należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. W okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy nie jest to możliwe, gdyż ani Prezydent Miasta Chorzowa, ani Prezydent Miasta Wrocławia, tj. żaden z organów administracji biorących udział w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest organem właściwym do potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla A.C..
Z tych względów, złożony w tej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Chorzowa a Prezydentem Miasta Wrocławia, podlegał oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.