Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 31 marca 2015 r. R. W., działając z upoważnienia inwestora P.S.A. z siedzibą w L., wystąpił do Generalnego Dyrektora DKiA Oddział w Ł. o udzielenie zezwolenia na lokację w pasie drogowym drogi krajowej nr 45, ul. W. w Z. przyłącza energetycznego dla zasilania działki nr ewid.., położonej w Z. przy ul. W..
Uznając się za organ niewłaściwy do załatwienia sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł., dalej "wnioskodawca", pismem z dnia 13 kwietnia przekazał wniosek do załatwienia Burmistrzowi w Z.. Ten jednakże odesłał wniosek, uznając swą niewłaściwość w sprawie.
Wnioskodawca, działając na podstawie art. 22 § 2 k.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego przez wskazanie Burmistrza w Z. za organ właściwy dla załatwienia omawianej sprawy.
Według wnioskodawcy decyzjami Nr. i Nr. z dnia 28 października 2014 r. udzielono mu pozwolenia na użytkowanie, m.in. drogi ekspresowej S8 na odcinku 2, od km 101+972 do km 120+961,31 (według obecnego kilometrażu od km 130+932,16 do km 149+920,54) węzła drogowego "Z." na przecięciu z drogą krajową nr 45. Tym sposobem, jak wywodził, na wspomnianych odcinkach doszło do zastąpienia dotychczasowej drogi krajowej nr 45, przebiegającej przez Z., które tym samym uzyskały status drogi gminnej. Powołał się na przepis art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), w myśl którego odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.
Burmistrz w Z. uznał się za niewłaściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Jak podniósł droga S8 to nie jest nowo wybudowany odcinek dotychczasowych dróg krajowych, a zupełnie nowa droga o innej nazwie, numeracji i parametrach. Dlatego nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, aby z chwilą oddania do użytku wspomnianych odcinków drogi ekspresowej S8 dotychczasowy fragment drogi krajowej nr 45 przebiegający przez Złoczew stał się drogą gminną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kwestie dotyczące sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych, jakie powstają między organami administracji publicznej reguluje art. 22 k.p.a.- w sprawach załatwianych w drodze decyzji - oraz art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo - jak to ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy - gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Oznacza to, że w tej sprawie, po wydaniu przez GDDKiA zawiadomienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Burmistrz Miasta Z. powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli w jego ocenie organem właściwym jest GDDKiA, a nie przekazywać ten wniosek ponownie do GDDKiA z informacją, że nie jest właściwy do załatwienia tej sprawy.
Uchybienie to nie stanowi jednak przeszkody do rozpoznania wniosku GDDKiA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w tej sprawie (por. postanowienia. NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 59/05 oraz z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II GW 15/11(treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu jest istnienie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego w znaczeniu prawnym. Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej. Z istoty sporu o właściwość i sporu kompetencyjnego wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, przez organ administracji publicznej (najczęściej w drodze decyzji administracyjnej). Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach sprawy, a zatem istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej spór toczy się między GDDKiA oraz Burmistrzem Złoczewa, zaś jego istota związana jest z kategorią drogi DK 45, przy której położony jest odcinek ul. W. w Z., którego dotyczy wniosek o zezwolenie na lokalizację przyłącza energetycznego.
W myśl art. 19 ust. 2 u.d.p., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest zarządcą dróg krajowych, wojewódzkich – zarząd województwa, powiatowych - zarząd powiatu, natomiast wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest zarządcą dróg gminnych.
W niniejszej sprawie dotychczasowy odcinek drogi krajowej Nr 45 przy ul. W. w Z. został zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi ekspresowej S8, który oddano do użytkowania 29 października 2014 r. Zatem ul. W. w Z.(stanowiąca dotychczas odcinek drogi krajowej nr 45), zgodnie z art. 10 ust. 5 u.d.p. utraciła z mocy prawa charakter drogi krajowej, stając się drogą gminną.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza jednak, że już po złożeniu niniejszego wniosku, na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 870, dalej: ustawa nowelizująca), uległ zmianie powołany wyżej przepis art. 10 ust. 5 u.d.p., a zmiana nastąpiła z dniem 9 lipca 2015 r. W myśl nowej regulacji odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi, z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do drogi wojewódzkiej (v. art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej).
Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, Rada gminy, w terminie 90 dni od wejścia w życie ustawy zmieniającej może w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi gminnej odcinek drogi, który został zaliczony do kategorii drogi gminnej na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Stosownie zaś do ust. 2 tego przepisu, odcinek drogi, o którym mowa w ust. 1 zostaje zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej.
Z powyższego wynika, że odcinek dawnej drogi krajowej, który stał się drogą gminną, staje się drogą wojewódzką, jeżeli Rada Gminy w terminie 90 dni, licząc od 9 lipca 2015 r., podejmie uchwałę o pozbawieniu tego odcinka drogi kategorii drogi gminnej.
W odniesieniu do spornego odcinka drogi, omawiana uchwała została podjęta przez Radę Miejską w Z. w dniu 31 lipca 2015 r. Powyższa Uchwała nr XIII/58/15 w sprawie pozbawienia drogi kategorii gminnej weszła w życie 14 dni od daty jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego, co miało miejsce w dniu 2 września 2015 r. pod poz. 3421. Zatem, od dnia 2 września 2015 r. odcinek dawnej DK nr 45, przy którym położona jest ul. W. w Z. jest drogą wojewódzką.
Okoliczność ta ma w sprawie istotne znaczenie, ponieważ w sporach kompetencyjnych, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga według stanu prawnego z daty wydania orzeczenia. Nie może bowiem dojść do sytuacji, aby wyznaczony przez Naczelny Sąd Administracyjny do załatwienia sprawy organ, właściwy w dacie wniosku o rozstrzygnięcie wspomnianego sporu, przymiot ten utracił w dacie wydania w tej sprawie orzeczenia.
Ponieważ, z powodów wyżej przedstawionych, żaden z organów administracyjnych, uczestniczących w niniejszym sporze kompetencyjnym nie jest właściwy do rozpoznania sprawy wyrażenia zgody na lokalizację przyłącza na ul. Sieradzkiej, będącej obecnie drogą wojewódzką, Naczelny Sąd Administracyjny oddala wniosek o wskazanie jednego z nich jako organu właściwego.