Uzasadnienie
Wojewoda Ł., działając za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł., wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą a Prezydentem Miasta Ł. i wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku P. K. o rozłożeniu na raty kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nałożonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
I
W uzasadnieniu wniosku Wojewoda podniósł, że wprawdzie kara pieniężna została nałożona na P. K. decyzją ostateczną Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), to w tej sprawie kara pieniężna stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego – miasta gminy Ł., a wobec tego do rozpoznania sprawy z wniosku P. K. o rozłożenie na raty należności z tytułu tej kary właściwy jest Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.).
W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Ł., reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu w Ł., wskazał, że załatwienie sprawy należy do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł., ponieważ z art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) wynika, że inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie Prawo o ruchu drogowym.
W związku z tym, w Regulaminie Organizacyjnym Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł. przyjęto, że prowadzenie spraw związanych z realizacją wniosków o umorzenie, odroczenie i rozłożenie na raty należności z tytułu kar nałożonych w drodze decyzji należy do zakresu działania Wydziału finansowo-księgowego Inspektoratu, podczas gdy w uchwale Rady Miejskiej w Ł. z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej pod nazwą Zarząd Dróg i Transportu oraz Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Miasta Ł. nie wskazano komórki organizacyjnej właściwej do załatwienia spraw o udzielenie ulg w spłacie należności z tytuły kar pieniężnych.
II
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Negatywny spór kompetencyjny między organem administracji rządowej a organem jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., dotyczy tego, jaki organ jest właściwy do stosowania ulg w sprawie zobowiązania z tytułu nałożonej na P. K. kary pieniężnej. Rozwinięcie tego sporu wymaga odniesienia się do ustawy o transporcie drogowym, ustawy o ruchu drogowym oraz ustawy o finansach publicznych.
Z materiałów zgromadzonych w aktach spawy wynika, że kara pieniężna w wysokości 1 500 zł została nałożona na P. K. decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I ul. L. w Ł., która jest drogą publiczną kategorii powiatowej i znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg i Transportu Miasta Ł..
Ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz ustawa o transporcie drogowym nie zawierają regulacji dotyczących umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności z tytułu nałożonych kar pieniężnych.
Wobec powyższego zastosowanie mają przepisy ustawy o finansach publicznych, które określają podstawy materialnoprawne do stosowania ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Tym samym właściwe będą organy powołane do wydawania decyzji w tych sprawach (art. 55-67 ustawy o finansach publicznych). Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że do stosowania ulg w spłacie należności w postaci umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności właściwy jest organ tej jednostki organizacyjnej, której określona należność stanowi dochód budżetowy. Jeżeli określona należność stanowi dochód budżetowy jednostki samorządu terytorialnego, właściwy jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego, której dochodem budżetowym jest ta należność (art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych).
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze powiatowej – kategorii I jest należnością budżetową powiatu. Wynika to przede wszystkim z art. 140ae ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1, są przekazywane odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. To zaś, której z tych jednostek kara pieniężna stanowi dochód budżetowy, zależy od kategorii drogi, na której wykonywany był przejazd bez zezwolenia. Pozostaje to w ścisłym związku z obowiązkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym odpowiedniej kategorii oraz uiszczeniem opłaty za to zezwolenie.
Stosownie do art. 64a ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane przez zarządcę drogi właściwego dla drogi, po której przejazd ma być wykonywany, po uiszczeniu opłaty. Opłaty za zezwolenie kategorii I są dochodami budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego – a więc tej, która sprawuje zarząd drogi, po której wykonywany jest przejazd (art. 64g ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Oznacza to, że również art. 140ae tej ustawy należy rozumieć w ten sposób, że kara pieniężna za przejazd bez zezwolenia po drodze kategorii I jest przekazywana do budżetu tej jednostki samorządu terytorialnego, do której należy zarząd drogi i której dochodem byłaby opłata za zezwolenie.
Nie podważa tego stanowiska to, że karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym może nałożyć i pobrać inspektor transportu drogowego (art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 140aa ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym), albowiem stosownie do art. 140ae ust. 1 tej ustawy, kara pieniężna podlega przekazaniu do budżetu odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli stanowi dochód tej jednostki.
Z tych względów należało przyjąć, że skoro kara pieniężna za przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze powiatowej bez zezwolenia jest dochodem powiatu, to organem właściwym do stosowania ulg w odniesieniu do tej należności jest starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Z uwagi na takie uregulowanie ustawowe nie ma znaczenia prawnego okoliczność, na którą powołuje się Prezydent Miasta Ł., a mianowicie, że w przepisach wewnętrznych dotyczących organizacji urzędu miasta i innych jednostek organizacyjnych nie zostało wskazane, kto w imieniu Prezydenta Miasta Ł. załatwia sprawy dotyczące stosowania ulg w spłacie należności stanowiących dochody budżetów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. wskazał Prezydenta Miasta Ł. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.