Uzasadnienie
Pismem z 10 maja 2022 r. Gmina Ozorków wniosła o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nią a Gminą Miasto Ozorków i Skarbem Państwa, w imieniu i na rzecz którego działa Starosta Zgierski, w przedmiocie wskazania właściwego organu do rozpoznania zgłoszenia szkody E.K. w celu wypłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu E.K. przez uszkodzenie opony w samochodzie osobowym [...] w wyniku wjechania w dziurę drogową na drodze powiatowej nr 5150E Ozorków-Cedrowice-Leśmierz wynikającej z uchwały nr XXXII/360/17 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Powiatu Zgierskiego do kategorii dróg powiatowych.
Gmina Ozorków wskazała, że wpłynęło do niej zgłoszenie szkody w celu wypłacenia odszkodowania. Gmina Miasto Ozorków przekazała to zgłoszenie do Gminy Ozorków jako do organu właściwego. Następnie Gmina Ozorków przekazała pismo do Starostwa Powiatowego w Zgierzu wg właściwości zgłoszenia szkody, z uwagi na fakt, że Gmina nie jest zarządcą wskazanej drogi. Starostwo Powiatowe w Zgierzu zwróciło sprawę szkody, informując Gminę Ozorków o konieczności wszczęcia sporu kompetencyjnego.
Działka nr [...]1 jest położona na terenie Gminy Ozorków i znajduje się w ciągu drogi powiatowej nr 5150E Ozorków-Cedrowice-Leśmierz. Powyższa droga jest zaliczona do dróg powiatowych uchwałą nr XXXII/360/17 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Powiatu Zgierskiego do kategorii dróg powiatowych. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...]1 na terenie Gminy Ozorków w m. Cedrowice jest Skarb Państwa, a zarządcą jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad otrzymała w zarząd część drogi powiatowej na potrzeby remontu drogi krajowej E 91 (tzw. jedynki). Z uwagi na to, że działka [...]1 leży w ciągu drogi powiatowej nr 5150E Ozorków-Cedrowice-Leśmierz, zarządcą przedmiotowej drogi na podstawie art. 19 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.; dalej "u.d.p.") jest zarząd powiatu zgierskiego.
W odpowiedzi na wniosek Starosta Zgierski poinformował, że Starostwo Powiatowe w Zgierzu podtrzymuje swoje stanowisko dot. przebiegu DP nr 5150E oraz własności działki [...]1 (obręb Cedrowie). Informacja z rejestru gruntów potwierdza, że ww. działka stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie GDDKiA. Książka drogi oraz uchwała nr XXXII/360/17 jedynie wskazują "relację", tj. przybliżony przebieg drogi powiatowej. Długość drogi podana w ww. uchwale sugeruje, że DP nr 5150E nie miałaby kontynuacji, gdyż nagle by się "urywała" w ciągu drogi gminnej.
Starosta nadmienił, że w corocznym sprawozdaniu do GDDKiA zarządca dróg powiatowych Powiatu Zgierskiego nigdy nie wskazał ww. fragmentu drogi jako drogi powiatowej. Ewidencja dróg powiatowych, jaką prowadzi Zarządca, wyklucza ten fragment drogi jako ciąg drogi powiatowej.
W uzupełnieniu powyższego pisma Starosta przekazał potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzję Wojewody Łódzkiego z 29 listopada 2007 r. o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr 1 na odcinku Sierpów-Emilia. Działka nr [...]1 obręb Cedrowie zgodnie z powyższą decyzją stanowi własność Skarbu Państwa, a GDDKiA otrzymała w mocy prawa nieodpłatnie w trwały zarząd przedmiotową nieruchomość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek należało odrzucić.
W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 4 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Gminą Ozorków a Starostą Zgierskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do przyjęcia zgłoszenia szkody.
Wskazać w tym miejscu należy, że to organy pozostające ze sobą w sporze, a przede wszystkim wnioskodawca, określają jego przedmiot, przedstawiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wniosek o rozpoznanie sporu o właściwość. Sąd ten nie może natomiast wyjść poza zakres wniosku, granice sprawy przedstawione we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość czy też domniemywać, czego w istocie dotyczy spór.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazał, że wnosi o "wskazanie właściwego organu do rozpoznania zgłoszenia szkody E.K. w celu wypłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu E.K. przez uszkodzenie opony w samochodzie osobowym [...] w wyniku wjechania w dziurę drogową na drodze powiatowej nr 5150E".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak zakreślony spór nie ma charakteru administracyjnego, a więc nie może być rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjęcie roszczenia wynikającego ze szkody należy bowiem do domeny prawa cywilnego i stanowi sprawę cywilną. Żadna ustawa z zakresu prawa administracyjnego nie reguluje, kto odpowiada za szkodę polegającą na uszkodzeniu opony samochodu (pojazdu) powstałej w wyniku wjechania w dziurę na drodze. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów w sprawach cywilnych, co wynika z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość zarysowanego wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie należało więc uznać za niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.