Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 listopada 2015 r. Starosta P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G. w przedmiocie rejestracji sprzętu służącego do amatorskiego połowu ryb – łodzi metalowo-styropianowej z drewnianym dnem i dwoma metalowymi pływakami o wymiarach 6,55 x 4,90 metra, o mocy silnika do 20 kW.
Starosta podał, że o zarejestrowanie wymienionej łodzi rybackiej wystąpił P. H. wnioskiem z dnia 27 października 2015 r. Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1458 ze zm.), statek polski podlega obowiązkowi wpisu do rejestru administracyjnego polskich statków żeglugi śródlądowej, z zastrzeżeniem § 2 – 5. Przepis art. 18 § 3 powołanej ustawy stanowi natomiast, że ustępu 1 nie stosuje się do statku używanego do połowu ryb bez napędu mechanicznego o iloczynie długości i szerokości nie przekraczającym 20 m2 lub o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW. Sprawy rejestracji tych statków regulują odrębne przepisy.
W ocenie Starosty P., jeśli któryś z parametrów przekracza wymienione granice to zgłoszony do rejestracji sprzęt powinien być zarejestrowany zgodnie z przepisami ustawy o żegludze śródlądowej.
Stwierdzając, że zgłoszony sprzęt (łódź rybacka) posiadał iloczyn długości do szerokości przekraczający 20 m2 Starosta, działając w oparciu o art. 56 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał wniosek według właściwości Dyrektorowi Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G..
Wskazał, że Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G., w odpowiedzi, przekazał Staroście wniosek P. H. według właściwości rzeczowej i miejscowej. W takim stanie sprawy Starosta P. wniósł o rozstrzygnięcie powstałego sporu poprzez wskazanie organu właściwego w sprawie.
Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G., w odpowiedzi na wniosek Starosty P., przywołując treść art. 18 ust. 1 i 3 ustawy o żegludze śródlądowej, uznał, że interpretacja tych regulacji prowadzi do wniosku, iż jednoznacznie rozróżniono dwa rodzaje statków, których rejestrację regulują odrębne przepisy, nie zaś przepisy zawarte w powołanej ustawie. Rozróżnienie to wyodrębnia dwa rodzaje statków: statki bez napędu mechanicznego o iloczynie długości i szerokości nieprzekraczającym 20 m2 i statki o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW. Dyrektor wskazał ponadto, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o żegludze, statkiem o napędzie mechanicznym jest statek posiadający mechaniczne urządzenie napędowe, niezależnie od sposobu ich zamocowania.
W ocenie Dyrektora, wyraźnie z tego przepisu wynika, że dla statku o napędzie mechanicznym określono wyłącznie moc maszyn do 20 kW, ale nie określono wymiarów kadłuba statku gdyż wymiary iloczynu długości i szerokości nieprzekraczającej 20 m2 dotyczą wyłącznie statków bez napędu mechanicznego.
Zdaniem Dyrektora, mając na uwadze odrębne przepisy zawarte w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz. U. Nr 138, poz. 1559 ze zm.) rejestrację zgłoszonego statku, dokonuje starosta właściwy dla miejsca zamieszkania i siedziby posiadacza tego sprzętu pływającego, a więc w przedmiotowej sprawie właściwym jest Starosta P..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 19 ustawy o żegludze śródlądowej rejestr prowadzi dyrektor urzędu żeglugi śródlądowej właściwy dla portu macierzystego statku. Obowiązkowi wpisu do rejestru administracyjnego polskich statków żeglugi śródlądowej podlega zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy, statek polski z zastrzeżeniem ustępów od 2 do 5. W ustępie 3 tego przepisu określono, że obowiązku zawartego w ustępie 1, nie stosuje do statku używanego do połowu ryb bez napędu mechanicznego o iloczynie długości i szerokości nieprzekraczającym 20 m2 lub o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW. Rejestrację tych statków regulują odrębne przepisy.
Do odrębnych przepisów, o których mowa w powołanym art. 18 ust. 3 zdanie 2 ustawy o żegludze śródlądowej, należy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie, które reguluje między innymi szczegółowe warunki uprawiania amatorskiego połowu ryb oraz rejestrację sprzętu pływającego służącego do połowu ryb. Jego § 18 ust. 1 przewiduje, że rejestru sprzętu pływającego dokonuje na wniosek jego posiadacza starosta właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby posiadacza takiego sprzętu.
Spór kompetencyjny podlegający rozstrzygnięciu pomiędzy Starostą Powiatowym w P. a Dyrektorem Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G. powstał w związku z wnioskiem P. H. o zarejestrowanie sprzętu do połowu ryb – łodzi o wymiarach 6,55 x 4,90 m, wyposażonej w silnik spalinowy o mocy do 20 kW.
W ocenie Starosty Powiatu w P. wymiary zgłoszonej do rejestru łodzi, przekraczające wymienione w art. 18 ust. 3 ustawy o żegludze śródlądowej, powodują, że rejestracja sprzętu powinna nastąpić w oparciu o przepisy powołanej ustawy.
Zdaniem Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G., to Starosta jest organem właściwym do zarejestrowania zgłoszonej łodzi na podstawie odrębnych przepisów, powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r., albowiem przedmiotowy sprzęt pływający jest statkiem o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW. Stanowisko to wynika, w ocenie Dyrektora z interpretacji art. 18 ust. 3 ustawy o żegludze, zgodnie z którą odróżniono dwa rodzaje statków: bez napędu o iloczynie długości i szerokości nieprzekraczającej 20 m2 (1) i o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW (2). Przywołując definicję statku o napędzie mechanicznym, zawartą w art. 5 ust. 2 ustawy o żegludze, organ wywiódł, że dla określenia statku o napędzie mechanicznym określono wyłącznie moc maszyny do 20 kW lecz nie określono wymiarów kadłuba statku, które w ustalonej w ust. 3 art. 18 ustawy, dotyczą wyłącznie statków bez napędu mechanicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał pogląd wyrażony przez Starostę Powiatu w P..
Jak wskazano na wstępie, art. 18 ust. 3 ustawy o żegludze wyłącza od obowiązku wpisu do rejestru przez właściwego dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, statki używane do połowu ryb, które nie zostały wyposażone w napęd mechaniczny, a których parametry co do wymiarów nie przekraczają przy iloczynie długości i szerokości 20 m2 lub o napędzie mechanicznym o mocy do 20 kW. Użycie spójnika "lub" przy oznaczeniu elementów statku jakie powodować będą jego wyłączenie spod obowiązku rejestracji przez organ urzędu żeglugi śródlądowej, wskazuje na alternatywę dotyczącą możliwości wyposażenia statku przeznaczonego do połowu ryb o określonej powierzchni w napęd mechaniczny. Innymi słowy przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ustawy o żegludze śródlądowej w zakresie rejestracji statków nie stosuje się do jednostek pływających, których iloczyn długości i szerokości nie przekracza 20 m2 i które nie są wyposażone w napęd mechaniczny lub do jednostek, których wymiary kadłuba nie przekraczają wskazanej wartości i które są wyposażone w napęd mechaniczny, przy czym jego moc nie może przekroczyć 20 kW.
W praktyce regulacja zawarta w art. 18 ust. 3 ustawy, oznacza, że dyrektor urzędu żeglugi śródlądowej będzie władny do rejestrowania statków przeznaczonych do połowu ryb, których kadłub będzie miał większą powierzchnię od określonej w omawianym przepisie, a które będą wyposażone w napęd o mocy powyżej 20 kW lub nie będą wyposażone w napęd mechaniczny w ogóle.
Nie ma wpływu na takie rozumienie art. 18 ust. 3 ustawy o żegludze, powołana przez Dyrektora definicja statku o napędzie mechanicznym określona w art. 5 ust. 2 ustawy, albowiem przepis ten określ w sposób ogólny jak należy rozumieć "statek o napędzie mechanicznym", jako statek posiadający mechaniczne urządzenie napędowe, niezależnie od sposobu ich mocowania. Szczegółowe określenie parametrów napędu mechanicznego statku, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy, ma na celu wskazanie, jakie z jednostek podlegać będą wyłączeniu spod obowiązku rejestracji przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, przy czym nie wyłącza to możliwości zaklasyfikowania statku używanego do połowu ryb z napędem mechanicznym o mocy do 20 kW jako statku o napędzie mechanicznym, a więc mieszczącym się w przywołanej, szerokiej definicji statku o napędzie mechanicznym.
W stanie faktycznym sprawy wywołanym wnioskiem P. H., w którym z przedstawionych przez niego informacji dotyczących zgłoszonej łodzi, wynika, że jej wymiary, długość i szerokość, przekraczają powierzchnię kadłuba określoną w art. 18 ust. 3 ustawy o żegludze, przy jednoczesnym spełnieniu warunku mocy napędu mechanicznego, stwierdzić należy, że nie został spełniony jeden z koniecznych warunków zwalniających z obowiązku wpisu takiej łodzi do rejestru administracyjnego polskich statków żeglugi śródlądowej. W konsekwencji właściwym do rozpoznania spornego wniosku jest Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w G. zgodnie z przepisami ustawy o żegludze śródlądowej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.