Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2022 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Marszałkiem Województwa Śląskiego o wskazanie właściwego organu do prowadzenia sprawy podmiotu – G. O. S. Sp. z o.o. w K. wpisanego do rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia.
Wnioskodawca wskazał, że w dniu 10 sierpnia 2018 r. w stosunku do wymienionej Spółki (która wówczas posiadała siedzibę w W.) wydana została decyzja o jej wykreśleniu z rejestru agencji zatrudnienia. Decyzja ta, wobec wniesionego przez Spółkę odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, nie jest ostateczna, w związku z czym Spółka nadal posiada wpis w rejestrze oraz certyfikat uprawniający do świadczenia usługi pracy tymczasowej.
W dniu 10 stycznia 2022 r. Spółka złożyła wniosek o zmianę danych w rejestrze z uwagi na zmianę siedziby z Warszawy na Katowice, co potwierdził wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym.
W związku z powyższym Wnioskodawca przekazał akta sprawy wraz z wnioskiem Marszałkowi Województwa Śląskiego, który w dniu 21 lutego 2022 r. zwrócił wniosek argumentując, że nie ma możliwości jego rozpoznania do czasu rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.
Wnioskodawca, powołując się na argumentację zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II GW 49/21, ponownie przekazał sprawę do rozpoznania Marszałkowi Województwa Śląskiego, który powtórnie zwrócił sprawę Marszałkowi Województwa Mazowieckiego, powołując się na treść art. 19 k.p.a., oraz wskazując na toczące się w sprawie spółki postępowanie odwoławcze przed SKO w Warszawie.
Wobec wskazanej rozbieżności interpretacyjnej w zakresie właściwości organów Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu i wskazanie, jako właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie spółki G. O. S. Marszałka Województwa Śląskiego.
W odpowiedzi na wniosek działający w imieniu Marszałka Województwa Śląskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, że sprawa spółki G. O. S. powinna do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie pozostać w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a.
Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł rozstrzygnąć spór, o którym mowa jest w art. 4 p.p.s.a. wniosek o jego rozstrzygnięcie musi być wniesiony przez legitymowany podmiot. Podmioty legitymowane do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (o właściwość) przez NSA określa – w sprawach unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (sprawy indywidualne załatwiane w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz sprawy dotyczące wydawania zaświadczeń) – art. 22 § 3 k.p.a., a zatem są to: strona, organ pozostający w sporze, minister właściwy do spraw administracji publicznej, minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich. Katalog ten ma charakter zamknięty.
Zgodnie z art. 19 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej) w całym toku postępowania administracyjnego. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań. Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze badanie właściwości jakiegokolwiek organu administracyjnego w sprawie należy zacząć od ustalenia właściwości rzeczowej (merytorycznej). Sprawdzenie, kto (jaki organ) jest właściwy miejscowo należy traktować jako dalszą czynność, dokonywaną zawsze z uwzględnieniem kryteriów wynikających z art. 21 k.p.a. lub z przepisów innych ustaw (tak w postanowieniu NSA z 23 maja 2013 r., sygn. akt II FW2/13, Lex nr 1318879).
Z kolei art. 17 pkt 1 k.p.a. stanowi zasadę co do określenia właściwego organu pod względem instancyjności (właściwość instancyjna), jednak pod warunkiem, ze jednocześnie jest zachowana właściwość rzeczowa i miejscowa, których organy administracji publicznej musza przestrzegać z urzędu (postanowienie NSA z 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OW 100/11, Lex nr 1070400). Przepisy szczególne ustanawiające odmienne zasady ustalania właściwości organu administracji publicznej stanowią lex specialis w stosunku do odnośnych przepisów k.p.a. (postanowienie NSA z 22 października 2008 r., sygn. akt I OW 87/08, Lex nr 515621).
W analizowanej sprawie, jak wynika to ze stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazanego we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Marszalka Województwa Mazowieckiego, w dniu 10 sierpnia 2018 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wydał decyzję administracyjną (znak: [...]) o wykreśleniu podmiotu G. O. S. Sp. z o.o. z rejestru agencji zatrudnienia. Decyzja ta jest decyzją pierwszoinstancyjną, wydaną przez Marszałka Województwa Mazowieckiego zgodnie z jego właściwością rzeczową i miejscową w dacie jej wydania. Stosownie do treści art. 18n ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690) "W przypadku wydania decyzji o wykreśleniu z rejestru, wpis następuje, gdy decyzja stanie się ostateczna." Zgodnie zaś z ust. 3 art. 18n tejże ustawy "W postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących wpisu do rejestru agencji zatrudnienia organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze.".
W analizowanej sprawie strona (Spółka – G. O. S. Sp. z o.o.) wniosła od tejże decyzji pierwszoinstancyjnej (Marszalka Województwa Mazowieckiego) odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Tym samym decyzja pierwszoinstancyjna Marszałka Województwa Mazowieckiego nie stała się ostateczna. Zatem sprawa wykreślenia podmiotu G. O. S. Sp. z o.o. z rejestru agencji zatrudnienia zawisła obecnie przed organem odwoławczym jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Sprawa ta przed organem I instancji (Marszałkiem Województwa Mazowieckiego) zakończyła się. Tylko organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie - aktualnie jest organem prowadzącym to postępowanie odwoławcze.
Zatem to ten organ ma obowiązek ocenić czy jest organem właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy odwołania od tejże decyzji Marszalka Województwa Mazowieckiego z dnia 10 sierpnia 2018 r. (znak: [...]). Organ ten winien wziąć pod uwagę fakt, iż w sytuacji gdy wskutek przyczyn niezależnych od organu administracji publicznej organ dotychczas właściwy stał się w toku postępowania niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy, organ ten powinien przekazać sprawę organowi miejscowo właściwemu.
Reasumując stwierdzić trzeba, iż wniosek Marszałka Województwa Mazowieckiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość "w sprawie podmiotu G. O. S. Sp. z o.o.", jest wnioskiem wniesionym przez podmiot nie posiadający w świetle art. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 22 § 3 k.p.a. legitymacji do jego wniesienia, ponieważ nie jest żadnym z podmiotów wskazanych w art. 22 § 3 k.p.a., uprawnionych do jego wniesienia. W przedstawionym we wniosku Marszałka Województwa Mazowieckiego stanie faktycznym sprawy nie sposób uznać, że wniosek o rozpatrzenie przez NSA sporu o właściwość zgłoszony został przez uprawniony podmiot. Marszałek Województwa Mazowieckiego nie jest organem aktualnie pozostającym w sporze w sprawie, która zawisła przed SKO w Warszawie, na skutek wniesionego odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wniosek o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego (o właściwość) złożony przez organ pierwszej instancji nie może zastąpić wniosku organu wyższej instancji, jeśli przed tymże organem wyższej instancji sprawa zawisła wskutek wniesionego przez stronę odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. w zw. z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4) p.p.s.a. oraz na podstawie art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji.