Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2017 r., nr [...], Minister Środowiska wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Małopolskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku A. S.A. w B. o zatwierdzenie "[...]".
Spór kompetencyjny powstał w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. A. S.A. w B. wystąpiła do Marszałka Województwa Małopolskiego o zatwierdzenie "[...]".
Pismem z [...] września 2017 r. Marszałek przekazał Ministrowi Środowiska ww. wniosek do rozpatrzenia, na podstawie art. 161 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.; dalej p.g.g.).
Minister zwrócił się do spółki o sprecyzowanie, czy przedłożony projekt dotyczy warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnienia złoża.
W odpowiedzi pełnomocnik spółki poinformował Ministra, że projekt dotyczy warunków hydrogenicznych w związku z projektowanym odwodnieniem złoża. Projektowanymi otworami woda podziemna będzie na zasadzie samowypływu przelewać się wykonanym połączeniem do potoku [...]. Wykonanie przedmiotowych odwiertów uniemożliwi powstawanie niekorzystnych deformacji terenu.
Minister uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Marszałek Województwa Małopolskiego, ponieważ projekt ma na celu wykonanie studni odwodniających górotwór w celu uniknięcia deformacji terenu, a nie odwodnienie złoża kopaliny, więc rodzaj projektowanych robót nie mieści się w wyliczeniu zawartym w art. 161 ust. 3 p.g.g. W związku z tym rozpoznanie przekazanego przez Marszałka wniosku spółki o zatwierdzenie Projektu nie mieści się w kompetencjach Ministra.
W odpowiedzi na wniosek, Marszałek wniósł o rozpoznanie sporu poprzez wskazanie Ministra Środowiska jako właściwego w sprawie.
Zdaniem Marszałka, tytuł projektu wprowadza jednoznacznie pojęcie odwodnienia oraz precyzuje pokłady karbońskie, których odwodnienie dotyczy – pokłady węgla kamiennego, tj. kopalinę, dla której właściwym organem administracji geologicznej jest Minister Środowiska (art. 10 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 161 ust. 3 p.g.g.). Art. 161 ust. 3 pkt 1 p.g.g. nie precyzuje celu wykonywania odwodnień, które mogą być wykonywane dla różnych celów. Odnosi się natomiast wprost do kopalin pozostających w kompetencji ministra właściwego do spraw środowiska. Zawarte w stanowisku Ministra stwierdzenie, że projekt robót ma na celu uniknięcie deformacji terenu, a nie odwodnienia złoża, nie znajduje umocowania prawnego, które wyłączałoby przedłożony projekt z kompetencji Ministra Środowiska. Aby tak było odwodnienie takie musiałoby odnosić się do innych warstw wodonośnych niż pokłady karbońskie, których dotyczy i w obrębie których funkcjonowała była [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. oraz do rozpoznania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność stanowisk co do właściwości organu, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Tak więc przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy administracyjnej (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy administracyjnej (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczył wyznaczenia organu właściwego do zatwierdzenia projektu robót górniczych, złożonego przez A. S.A. w B.u. Roboty te mają polegać na wykonaniu studni odwadniających górotwór w celu uniknięcia deformacji terenu. Projektowanymi otworami woda podziemna będzie na zasadzie samowypływu przelewać się wykonanym połączeniem do potoku [...].
W celu rozstrzygnięcia tak zarysowanego sporu kompetencyjnego należy dokonać analizy przepisów ustawy – Prawo geologiczne i górnicze.
Jak wynika z art. 161 ust. 1 p.g.g. organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4. Właściwość ministra właściwego do spraw środowiska została wprowadzona w ust. 3 ww. przepisu. Zgodnie z pkt 1 ww. przepisu do właściwości ministra właściwego do spraw środowiska należą sprawy związane z zatwierdzeniem projektów robót geologicznych dotyczących złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (m.in. złóż węgla kamiennego), oraz warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień tych złóż, wtłaczaniem wód pochodzących z takich odwodnień do górotworu, a także w związku z wtłaczaniem do górotworu, powstałych przy wydobywaniu tych kopalin, wód złożowych.
Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady organem właściwym w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest marszałek województwa. Wyjątkowo, jeżeli planowane roboty dotyczą złóż kopalin, ich odwodnienia albo wtłoczenia do nich wód złożowych, organem właściwym jest Minister Środowiska.
W rozpoznawanej sprawie z projektu i z pisma spółki z [...] października 2017 r. wynika, że projektowane roboty nie dotyczą warunków hydrologicznych złoża. Planowane studnie mają na celu uniknięcie deformacji terenu. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie projekt robót nie dotyczy odwodnienia złóż kopalin, a więc nie ma podstaw do uznania za organ właściwy Ministra Środowiska, ponieważ w sprawie nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 161 ust. 3 pkt 1 p.g.g.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jako organ właściwy do zatwierdzenia projektu robót górniczych A. S.A. w B. Marszałka Województwa Małopolskiego, zgodnie z art. 161 ust. 1 p.g.g.
Z powyższych powodów, na mocy art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., NSA orzekł jak w sentencji