Postanowienie NSA z 19 grudnia 2006 r., II GW 9/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów sądów administracyjnych

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. Ż. na bezczynność Wojewody Warmińsko - Mazurskiego w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin bez koncesji sygn. akt. II SAB/Ol 22/04 postanawia: odrzucić wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądów administracyjnych.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Kisielewicz, Sędziowie NSA: Jan Bała (sprawozdawca), Janusz Zajda

Uzasadnienie

Z. Ż. wystąpił z żądaniem, w którym domaga się wyłączenia "wszystkich sędziów i asesorów sądów administracyjnych w Rzeczypospolitej Polskiej", w sprawie z jego skargi, która została przekazana do NSA celem rozpoznania tak sformułowanego żądania. W "listach otwartych" z dnia 18 stycznia 2005 r. i z dnia 5 marca 2005 r. skierowanych do Prezesa NSA skarżący oświadczył, iż "wypowiada sądownictwu administracyjnemu obywatelskie posłuszeństwo" oraz żąda wyłączenia wszystkich sędziów, wszystkich sądów administracyjnych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Żądanie skarżącego wyłączenia wszystkich sędziów sądów administracyjnych, zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i wszystkich sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach z jego skarg rozpatrywanych przez WSA w Olsztynie stanowi niedopuszczalny wniosek, który podlega odrzuceniu.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyłączenie sędziego następuje wówczas, jeżeli istnieje związek sędziego ze sprawą albo między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takiego stosunku osobistego pomiędzy tym sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem albo takiego związku ze sprawą, które wymaga oceny, czy sytuacja może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Stanowisko skarżącego Z. Ż. w tej sprawie wynika z przyjęcia całkiem innych założeń, ponieważ skarżący w istocie rzeczy zmierza do podważenia funkcjonowania sądów. Wskazuje bowiem na potrzebę wyłączenia z góry wszystkich sędziów obu instancji, co jest następstwem jego negatywnej opinii o działalności tych sądów bez względu na to, którzy sędziowie dotychczas brali udział w rozpoznawaniu jego spraw. Takie postępowanie skarżącego nie stanowi korzystania z przysługujących stronie uprawnień procesowych, ale jest działaniem obliczonym na podważenie autorytetu sądów jako takich.

W tym stanie rzeczy żądanie skarżącego nie jest dopuszczalnym wnioskiem o wyłączenie sędziów i z tego względu wniosek skarżącego należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.