Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 września 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2081/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę "S." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 2 sierpnia 2022 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 986) w celu wykazania sposobu reprezentacji spółki, obejmującego swym zakresem dzień wniesienia skargi. Ponadto zarządzeniem z tej samej daty skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł.
Odrzucając skargę Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszym postępowaniu sądowym obowiązkiem osoby, która powołuje się na legitymację do reprezentowania strony skarżącej, było przedstawienie żądanych dokumentów, z których wynikałby aktualny sposób reprezentacji strony skarżącej i osoby uprawnione do jej sprawowania. W rozpoznawanej sprawie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały prawidłowo doręczone skarżącej 16 sierpnia 2022 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych i uiszczenia wpisu upłynął zatem bezskutecznie 23 sierpnia 2022 r. WSA podniósł, że do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu KRS, zaś w Rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty.
W związku z powyższym Sąd I instancji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i odrzucenie skargi, chociaż skarga nie zawierała braków uniemożliwiających jej rozpoznanie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że Sąd miał możliwość zweryfikowania zasad reprezentacji s. w oparciu o rejestr znajdujący się w Centralnej Informacji, do którego dostęp jest jawny. Nie było zatem podstaw do uznania, że złożona skarga zawierała braki uniemożliwiające nadanie jej biegu. Strona powołała się na stanowisko doktryny, że podstawą odrzucenia skargi może być brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięci uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu.
Zdaniem skarżącej, art. 29 p.p.s.a. powinien mieć zastosowanie w przypadku, gdy dane zgromadzone w Centralnej Informacji są nieaktualne albo gdy dany podmiot nie został ujawniony w powszechnym i publicznym rejestrze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, iż żądane przez Sąd I instancji usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu wykazującego sposób oraz osoby umocowane do działania w imieniu strony skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi, czyli oryginału lub poświadczonego odpisu z KRS (ewentualnie wydruku pobranego zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS), a także wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi, zostały jasno i precyzyjnie sformułowane w treści zarządzeń z dnia 2 sierpnia 2022 r., przesłanych do strony wezwaniami z dnia 11 sierpnia 2022 r. (vide: karty akt sądowych - nr 1 oraz 8-11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie zrealizowała wezwań Sądu, bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła wskazanych braków skargi, zarówno fiskalnego, jak i formalnego. Ocenie w postępowaniu przed sądem kasacyjnym podlega zatem kwestia, czy Sąd I instancji był uprawniony - po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełnienia dostrzeżonych braków - odrzucić złożony w sprawie środek zaskarżenia.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto na mocy art. 58 § 1 pkt 3 sąd odrzuci skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona przez skarżącą skarga podlegała wpisowi, do uiszczenia którego strona została wezwana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r. W wezwaniu do uiszczenia wpisu wskazano skarżącej siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności oraz rygor w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie. Przesyłka zawierająca wezwania Sądu została doręczona skarżącej w dniu 16 sierpnia 2022 r. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku fiskalnego skargi upływał zatem w dniu 23 sierpnia 2022 r.
Jeśli zaś chodzi o brak formalny skargi w postaci braku dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania strony skarżącej, wskazać należy na treść art. 28 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ lub osoby, o których mowa w ww. przepisie, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przepisy te regulują istotne kwestie procesowe.
Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności).
W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy ww. brak formalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do jego usunięcia oraz pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi. W sytuacji zasygnalizowanego w wezwaniu braku w przedstawionym zakresie, na skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi oraz określającego sposób reprezentacji skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie niniejszym stwierdza, że w przypadku osób prawnych, takich jak na przykład s., dokumentem wskazującym na osoby umocowane do podjęcia działań w jej imieniu jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.
Wobec tego zasadnie Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpisu z KRS), a skoro skarżąca braku tego nie uzupełniła, to zasadnie skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny jest argument podniesiony przez skarżącą, że niezałączenie odpisu z KRS nie jest brakiem istotnym, ponieważ Sąd pierwszej instancji mógł samodzielnie sprawdzić zasady reprezentacji spółki w ogólnodostępnym rejestrze, a obowiązek dołączenia odpisu z KRS dotyczy podmiotów w tym rejestrze nieujawnionych albo informacji, które jeszcze nie zostały ujawnione. Należy bowiem wskazać, że na mocy art. 28 § 1 w związku art. 29 p.p.s.a. to na osobie działającej w imieniu s. spoczywało wykazanie (za pomocą dokumentu) umocowania do działania. Nie ma zaś podstaw, aby obowiązek s. polegający na wykazaniu umocowania do działania w imieniu strony przerzucać na sąd.
Sąd administracyjny jest bowiem gospodarzem postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest uprawniony do działania w imieniu stron tego postępowania, a do tego doprowadziłoby nałożenie na niego obowiązku weryfikacji danych osoby działającej za stronę z danymi wynikającymi z odpowiedniego rejestru, nawet tak dostępnego jak KRS.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro skarżąca, pomimo prawidłowo sformułowanych i doręczonych wezwań Sądu, nie uiściła wpisu od skargi, ani też nie uzupełniła innego jej braku formalnego poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie konkretnej osoby do jej reprezentowania, WSA zasadnie skargę tę odrzucił na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.