Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 26 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - postanowił: w punkcie 1. odrzucić skargę; w punkcie 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zarządzeniem z [...] września 2021 r. skarżąca spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby podpisującej skargę wydanego przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego oryginału pełnego odpisu z KRS; jednocześnie spółkę poinformowano, że w myśl art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zamiast oryginału ww. dokumentu strona może złożyć odpis, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza. Wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej - na adres wskazany w skardze – [..] października 2021 r. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie [...] października 2021 r. W zakreślonym przez Sąd terminie braki formalne skargi nie zostały bowiem uzupełnione, skarżąca nadała pismo, do którego załączono żądany dokument, [...] października 2021 r. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka.
Wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszanie art. 46 § 2 pkt. 1 lit. c. p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie oraz art. 45 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że Sąd pierwszej instancji bezzasadnie skierował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, ponieważ strona co prawda, nie podała nr KRS, ani nie załączyła wydruku e-KRS, ale w skardze został podany nr NIP, po którym można w elektronicznym systemie e-KRS, odszukać spółkę, zwłaszcza, że istnieje tylko jedna spółka o nazwie S. Sp. z o.o. W ocenie skarżącej wydruk KRS nie powinien być najważniejszym dokumentem w sprawie decydującym o dalszym losie spółki, a tak się stało, co wiąże się z niewłaściwym zastosowaniem przepisów p.p.s.a. oraz pominięciem przepisów Konstytucji RP, które pozwalają na rozpatrzenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 29 w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 tej ustawy, a niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia stosownego dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W odniesieniu do spółek kapitałowych zasadnie przyjmuje się, że weryfikacja prawa ich reprezentowania powinna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 29 LEX 2021 r. teza 4, postanowienie NSA z 17 czerwca 2005 r., OSK 1515/04, LEX nr 837369, por. też J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 204 oraz postanowienia NSA z 27 lutego 2013 r. sygn. akt II GZ 71/13, z 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt II GZ 112/20; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższego stanowiska nie podważa podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia w art. 46 § 2 pkt. 1 lit. c. p.p.s.a. Regulacja zawarta w powołanym przepisie - według którego wymogiem formalnym skargi, jako pierwszego pisma w sprawie, jest m.in. wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze (jeżeli nie zachodzi przypadek jego braku) - nie zwalania strony z obowiązku, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a.
Fakt, że Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny (art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1641, ze zm.), a zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, nie znaczy, że Sąd powinien sam weryfikować prawidłowość reprezentacji skarżącej spółki. Nie znajduje oparcia w prawie stanowisko zawarte w zażaleniu, że sąd może zweryfikować prawidłowość reprezentacji, ponieważ treść KRS-u jest dostępna elektronicznie. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń - czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie - na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r. sygn. akt II FZ 716/16 i z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie może zastępować stron w uzupełnianiu braków formalnych składanych pism. Rolą sądu nie jest więc wyręczanie stron w zakresie wykazywania istnienia umocowania osób uprawnionych do jej reprezentacji przed sądem (v. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., sygn. akt II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2456/15; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, co jednoznacznie wynika z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać".
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - przez jego niezastosowanie, podczas gdy (wg strony) Sąd mógł w elektronicznym systemie e-KRS odszukać spółkę - jest niezasadny a nadto także niezrozumiały, jeśli wziąć pod uwagę stwierdzenie spółki, że numeru KRS nie podała.
W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu i zasadnie skierował do strony - na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z pouczeniem o skutkach niedochowania terminu. Taka sekwencja działań Sądu pierwszej instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i - wbrew zarzutowi zażalenia - nie naruszała prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż to właśnie zaniechanie samej strony w postaci nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie i pomimo sądowego wezwania w tym przedmiocie jest przyczyną niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Określone w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. rozwiązanie, przewidujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzucenie, nie narusza prawa do sądu.
Regulacje dotyczące braków formalnych skargi i skutków ich nieusunięcia nie zamykają drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwiają każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury, po spełnieniu przesłanek z niej wynikających (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.