Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2632/12, na wniosek "K." – Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Spółki z o.o. w N., wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], z następującym uzasadnieniem.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. (data prezentaty WSA w W.) "K." – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Spółka z o.o. w N. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) wniosła o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji w całości. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca stwierdziła, że decyzją tą organ orzekł o zwrocie środków zaliczki przekazanych w celu realizacji projektu pn. "[...]" oraz określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 6.978.343,76 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Zdaniem wnioskodawczyni, wykonanie wskazanej decyzji doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody, a przede wszystkim spowoduje nieodwracalne lub trudne od odwrócenia skutki. Wyegzekwowanie żądanej przez organ kwoty pozbawi skarżącą możliwości leczenia chorych, a przede wszystkim stworzy realne zagrożenie dla wartości najwyższej jaką jest życie ludzkie.
W ocenie Spółki, wykonanie decyzji pozbawi ją całkowicie środków finansowych na bieżące funkcjonowanie, uniemożliwi zakup niezbędnych leków i innych przedmiotów potrzebnych do ratowania zdrowia i życia pacjentów, co może stać się przyczyną ich śmierci.
Postanowieniem z 16 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie decyzji w uzasadnieniu podając, że objęta wnioskiem skarżącej Spółki decyzja Dyrektora Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia została wydana w postępowaniu zwykłym, jednakże znajduje się w granicach rozpoznawanej sprawy, wobec czego wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), w odniesieniu do tego aktu jest dopuszczalne. Zdaniem Sądu I instancji, przedstawione przez stronę przesłanki przemawiają za wstrzymaniem wnioskowanej decyzji.
Na powyższe postanowienie Minister Rozwoju Regionalnego wniósł zażalenie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, tj. art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 166 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie motywów wydanego rozstrzygnięcia;
- 2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a., wskutek przyjęcia, że przedstawione przez skarżącego przesłanki przemawiają za wstrzymaniem wykonania wskazanej decyzji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że nie doręczono mu odpisu wniosku beneficjenta z dnia [...] grudnia 2012 r., wobec czego nie mógł on w pełni odnieść się do argumentów przedstawionych przez skarżącą Spółkę, które Sąd I instancji uznał za wystarczające do wstrzymania wykonania ww. decyzji. Ponadto organ wskazał, że również z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie przesłanki Sąd I instancji wziął pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, z uwagi na niewyjaśnienie motywów wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia.
W ocenie Ministra Rozwoju Regionalnego, konieczność zwrotu środków nierozliczonej zaliczki, stwierdzona powołaną decyzją, nie budzi żadnych wątpliwości. Zatem Sąd I instancji, przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w zakresie wstrzymania wykonania tej decyzji, powinien był wziąć pod uwagę stanowiska wszystkich uczestników postępowania, gdyż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnioskodawcy, ale również po stronie innych uczestników postępowania.
Organ wnoszący zażalenie podniósł, że wstrzymanie wykonania decyzji będzie polegało na czasowym zawieszeniu obowiązku zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, która została rozwiązana z dniem [...] marca 2012 r. Zatem od dnia rozwiązania wskazanej umowy skarżąca dysponuje środkami publicznymi bez podstawy prawnej. Zaś niezwrócenie tych środków oznacza brak możliwości przeznaczenia ich na inne projekty z zakresu bezpieczeństwa zdrowotnego i poprawy efektywności systemu ochrony zdrowia współfinansowanych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ).
W odpowiedzi na zażalenie "K." – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Spółka z o.o. wniosła o jego oddalenie w całości, w uzasadnieniu podnosząc, że nie można zgodzić się z przedstawionymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego zarzutami. Nie ma bowiem podstaw do zarzucenia Sądowi I instancji niewyjaśnienia przyczyn podjęcia postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. W ocenie skarżącej, nie powinno budzić wątpliwości, że wykonanie decyzji o zwrocie kwoty w wysokości 6.978.343,76 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych może spowodować niebezpieczeństwo trudnej do odwrócenia szkody w szczególności jeżeli weźmie się pod uwagę szczególny rodzaj działalności jaką prowadzi podmiot.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem uwzględnić wniosek jeżeli zachodzi ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W rozpoznawanej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza obowiązek zwrotu środków zaliczki przekazanych Spółce na realizację wskazanego projektu.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ograniczył się do wskazania, iż przesłanki przedstawione przez skarżącą przemawiają za wstrzymaniem powołanej wyżej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stwierdzenie Sądu I instancji jest zbyt ogólnikowe i lakonicznie, co w efekcie powoduje niemożność dokonania kontroli kasacyjnej wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na okoliczności wskazane we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, nie dokonał ich analizy ani też nie skonkretyzował na czym miałyby polegać skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rzeczą Sądu I instancji powinno być rozważenie sytuacji materialnej skarżącej Spółki, która w realizacji nałożonego na nią wskazaną decyzją obowiązku zwrotu pobranych środków upatrywała zaistnienia stanu całkowitego pozbawienia jej środków finansowych.
Sąd I instancji powinien był zatem dokonać oceny czy i w jakim zakresie zwrot środków określonych w decyzji wpłynie na dalsze prowadzenie działalności oraz funkcjonowanie placówki medycznej i czy ewentualnie wyegzekwowanie żądanej kwoty spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bądź też czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny zatem uznaje powołany w zażaleniu zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 powołanej ustawy określa wymogi jakie spełniać musi uzasadnienie wyroku, zaś art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach – jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skład orzekający wyraża pogląd, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie zaskarżanego wyroku – w rozpoznawanej sprawie postanowienia – nie pozwala stronie na skuteczne wdanie się w spór i uniemożliwia dokonanie kontroli przez sąd kasacyjny, bądź też w inny sposób może mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do regulacji zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia wskazanych przepisów należało uznać za zasadny, bowiem z treści zaskarżonego postanowienia nie sposób wywieść jakie argumenty Sąd I instancji uznał za przesądzające o konieczności zastosowania w stosunku do skarżącej Spółki ochrony tymczasowej. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji nie wynika również, które z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji Sąd uznał za spełnione w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.