Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Go 369/15, pozostawił bez rozpoznania wniosek S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry.
Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. S. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem sędziego z dnia 15 września 2015 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Do wezwania został dołączony formularz PPF (obowiązujący od dnia 29 sierpnia 2015 r.), którego wzór określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r. poz. 1257). W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym mu przez Sąd urzędowym formularzu PPF, lecz złożył wniosek na formularzu PPF według nieobowiązującego już wzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. pozostawił wniosek S. J. bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Od dnia 29 sierpnia 2015 r. ustalonym wzorem formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych jest wzór określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że wnioskujący o przyznanie prawa pomocy od dnia 29 sierpnia 2015 r. obowiązany są składać wnioski według wzorów stanowiących załączniki do tego rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przesłano odpowiedni formularz wniosku PPF celem jego wypełnienia i odesłania w odpowiednim terminie, wraz z pouczeniem o skutkach niedokonania tej czynności, jednak skarżący złożył wniosek na formularzu PPF według nieobowiązującego wzoru. Dlatego, w ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
S. J. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie od opłat. W uzasadnieniu stwierdził, że skorzystał z formularza PPF znajdującego się na oficjalnych stronach internetowych WSA w L. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., ustawodawca przyznał w art. 256 p.p.s.a. Radzie Ministrów.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. określiła nowy wzór urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r. i od tego dnia osoby fizyczne powinny składać wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 7 sierpnia 2015 r., jednak wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu. Z tej przyczyny w dniu 16 września 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, przesyłając mu nowy (obowiązujący w tym dniu) wzór formularza, celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przesłanie wypełnionego formularza PPF według starego wzoru, pomimo doręczenia przez Sąd nowego urzędowego formularza PPF wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania powyższej czynności, nie spełnia wymogów określonych w art. 252 § 2 p.p.s.a.
W świetle powyższych okoliczności, należy uznać zarzuty zażalenia za niezasadne. Postępowanie sądowe w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go w określonej przepisami formie. W tej sytuacji, wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a., zasadnie pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skarżący był zobowiązany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z dniem 29 sierpnia 2015 r. ustalony wzór formularza został zmieniony i dlatego skarżący, odpowiadając na wezwanie Sądu o nadesłanie wypełnionego formularza, powinien nadesłać wniosek na nowym formularzu, który został mu doręczony przez Sąd I instancji.
Skarżący w toku postępowania nie podważał przy tym prawidłowości doręczenia mu urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania. Argumenty dotyczące nieprawidłowych informacji zawartych na stronach internetowych sądów administracyjnych nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący otrzymał, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy (k. 73 akt sądowych), w dniu 23 września 2015 r. obowiązujący urzędowy wzór formularza w celu jego wypełnienia i zwrotu do Sądu.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.