Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniesioną od wyroku tegoż Sądu z dnia 23 stycznia 2007 r. wydanego w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 czerwca 2006 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarga kasacyjna wniesiona została od wyroku wydanego w sprawie, której przedmiotem było umorzenie należności pieniężnej, zaś spór nie dotyczył wysokości tej należności. Zatem zgodnie z § 2 ust. 6 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała wpisowi stałemu w wysokości 100 zł. Strona wnosząca skargę kasacyjną, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uiściła wpisu stałego, a zatem, stosownie do treści art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie wydanego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił naruszenie art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię oraz art. 221 p.p.s.a. i § 3 w zw. z § 2 ust. 6 powyższego rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 2, 7, 176 ust. 1 i 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 79, poz. 483 ze zm.) poprzez ich nieuwzględnienie w toku wykładni ww. przepisów. W uzasadnieniu żalący podniósł, że zaskarżone decyzje odnoszą się bezpośrednio do należności pieniężnych rozstrzygając kwestię ich wygaśnięcia, a zatem w przedmiotowej sprawie powinien być uiszczony wpis stosunkowy, a nie wpis stały.
Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia zawężająca stanowi ograniczenie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd wyższej instancji. Strona działała w zaufaniu do korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II GZ 146/06, wydanego w analogicznej sprawie. Z uwagi na to służą jej w tej sytuacji gwarancje wynikające z zasady praworządności i zaufania do państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), w dalszej części powoływana jako ustawa p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Do pism, o których mowa w tym przepisie prawa ustawodawca zaliczył także skargę kasacyjną. Natomiast przepis art. 231 p.p.s.a. wprowadził zasadę, że wpis stały może być pobrany jedynie w tych przypadkach, w których przepis ustawy nie nakazuje pobrania wpisu stosunkowego. Wreszcie należy przypomnieć, że wysokość wpisu stosunkowego i wpisu stałego w konkretnych rodzajach spraw została określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
W rozpatrywanej sprawie podkreślenia wymaga to, że przedmiotem postępowania zażaleniowego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku tegoż Sądu wydanego w sprawie, której przedmiotem była odmowa umorzenia należności pieniężnych ustalonych jako kara pieniężna. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji zapadło po rozpoznaniu skargi wniesionej od decyzji organu administracji publicznej utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą umorzenia wskazanych wyżej należności pieniężnych. Postępowanie administracyjne poddane kontroli sądu administracyjnego dotyczyło więc zagadnień, o których mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty, spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54).
Jednocześnie należy wskazać, iż kara pieniężna, o umorzenie której wystąpiła strona postępowania, została ustalona i nałożona odrębną ostateczną decyzją administracyjną z dnia 8 grudnia 2005 roku, numer [...], wydaną przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Niewątpliwie dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, należy udzielić odpowiedzi na pytanie dotyczące charakteru decyzji zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a w szczególności należy wyjaśnić, czy przedmiotem zaskarżenia była "należność pieniężna", o której mowa w art. 231 p.p.s.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżona do Sądu I instancji decyzja administracyjna dotyczyła odmowy umorzenia kary pieniężnej. Oznacza to, że Sąd I instancji dokonując oceny zgodności z prawem w/w decyzji administracyjnej, czynił przedmiotem swych rozważań i ocen jedynie kwestie związane z prawidłowością stosowania norm prawnych regulujących kwestię umorzenia należności pieniężnych, a nie kwestię zasadności wymierzenia kary pieniężnej i jej wysokości. W tym miejscu należy przypomnieć, iż w doktrynie podkreśla się, że użyte w art. 231 p.p.s.a. sformułowanie "..w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne", jest określeniem nieostrym i stanowi pewnego rodzaju uproszczenie.
Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze-2006, wyd.II).
W związku z powyższym wskazuje się, iż dla prawidłowego określenia spraw, o których mowa w art. 231 p.p.s.a. należy posługiwać się określeniem "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie". W tym stanie rzeczy należy uznać, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie dotyczyło sprawy, w której spór sprowadzał się do zakwestionowania konkretnej należności pieniężnej, bowiem zaskarżona do Sądu I instancji decyzja nie rozstrzygała co do zasady o konkretnym zobowiązaniu pieniężnym mającym określoną wartość, ani nie kreowała takiego zobowiązania.
Jednocześnie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega rozbieżności w orzecznictwie dotyczące ustalania wpisu (stosunkowy czy stały) w sprawach, w których istnieje wątpliwość odnosząca się do przedmiotu zaskarżenia związanego z umarzaniem należności pieniężnych. Przychylając się do stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w orzeczeniach z dnia 29 lipca 2005 roku, sygnatura akt II FSK 524/05, z dnia 1 sierpnia 2005 roku, sygnatura akt I FZ 374/05, z dnia 23 listopada 2005 roku, sygnatura akt I FZ 610/05, oraz mając na uwadze wskazaną wyżej argumentację należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji przyjął, iż wpis od skargi kasacyjnej w sprawie, w której przedmiotem postępowania było umorzenie należności pieniężnej jest wpisem stałym i wynosi 100 złotych. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że strona składająca skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika winna uiścić wpis stały, a w przypadku nieuiszczenia wpisu znajdował zastosowanie przepis art. 221 p.p.s.a.
Odwoływanie się przez stronę wnoszącą zażalenie do rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt II GZ 146/06 nie stanowi podstawy do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji zasady zaufania obywateli do państwa. Okoliczność ta może stanowić podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji.
- - ---------------------- 2