Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 661/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił wniosek J. L., zwanego dalej "skarżącym", o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 661/08.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, iż skarżący pismem z dnia 12 grudnia 2008 r. wniósł o zniesienie rozprawy wyznaczonej na dzień 17 grudnia 2008 r. załączając kserokopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że skarżący zgodnie z zaleceniem lekarza od dnia 3 do 23 grudnia 2008 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim ze wskazaniem, że chory może chodzić.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. wydanym na rozprawie oddalono wniosek skarżącego. W tym samym dniu Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 10 lutego 2009 r. referendarz sądowy, uwzględniając wniosek skarżącego z dnia 19 stycznia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy, ustanowił dla niego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. Pismem datowanym na dzień 18 marca 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 marca 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin ten w niniejszej sprawie, jak podał Sąd I instancji, przyjmując najbardziej korzystny dla strony początkowy termin do jego liczenia, wynikający z zaświadczenia lekarskiego, zaczął biec od dnia 23 grudnia 2009 r., tj. od dnia ustania niezdolności do pracy.
Tym samym 7-dniowy termin w tym wypadku upływał z dniem 30 grudnia 2008 r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony osobiście w siedzibie Sądu przez pełnomocnika skarżącego dopiero w dniu 20 marca 2009 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że stronie został przyznany doradca podatkowy po ogłoszeniu wyroku, albowiem w przypadku wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie występuje tzw. "przymus adwokacki". Skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został poinformowany jakie czynności należy podjąć w przypadku wyroku oddalającego skargę, aby otrzymać wyrok wraz z uzasadnieniem. Na marginesie Sąd podniósł, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu.
W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym w ocenie Sądu I instancji wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jako spóźniony podlegał odrzuceniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia i przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wydanie wyroku z uzasadnieniem. Motywując zażalenie podniósł, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest choroba skarżącego polegająca między innymi na zanikach pamięci, uniemożliwiająca prawidłowe podejmowanie decyzji. Ponadto skarżący od [...] września 2008 r. do 23 marca 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskazał, że skarżący w dniu 18 marca 2009 r. udzielił pełnomocnictwa doradcy podatkowemu, który w dniu 19 marca 2009 r. złożył rozpoznawany wniosek.
W ocenie pełnomocnika skarżącego dopiero w dniu udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi, ustała przyczyna uchybienia terminu. Tym samym 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, a brak winy w uchybieniu terminu w sposób dostateczny uprawdopodobniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Wobec powyższych regulacji kwestią, która wymaga w niniejszej sprawie wyjaśnienia jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji ustalił, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku zaczął biec od dnia 23 grudnia 2009 r., tj. od dnia ustania niezdolności do pracy. Tym samym termin ten upływał w dniu 30 grudnia 2008 r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez pełnomocnika dopiero w dniu 20 marca 2009 r.
Z argumentacją tą nie sposób się zgodzić. Zgodnie z zasadą prawną wynikającą z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach tych czynności.
Skarżący nie stawił się na termin wyznaczony na dzień 17 grudnia 2008 r., wnosząc o odroczenie rozprawy i załączając zwolnienie lekarskie. W tym samym dniu Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy, rozpoznał skargę i wydał wyrok.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji, z akt sprawy nie wynika, że skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o sposobie i termie wniesienia środka odwoławczego, w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu udzielenia pełnomocnictwa doradcy podatkowemu, tj. 18 marca 2009 r. Oznacza to, że 7-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r., upływał 25 marca 2009 r. W dniu 20 marca 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył osobiście w siedzibie Sądu wniosek o przywrócenie terminu, datowany na dzień 18 marca 2009 r., uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, a Sąd I instancji odrzucając wniosek naruszył art. 88 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.