Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 4201/14 odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5000 zł, a strata z 2014 roku wyniosła 413.388,68. Wartość środków trwałych wynosi 0, a stan konta 19 zł. Zobowiązania Spółki na dzień 31 grudnia 2015 r. to podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 27 552 zł, oraz podatek VAT – 26 149 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania: rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 r. oraz koniec stycznia 2016 r., wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętych wezwaniem terminie.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 27 kwietnia 2016 r. odmówiono skarżącej, na podstawie art. 246 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazał, że skarżąca nie przesłała do Sądu żądanych danych, wobec czego nie dopełniła, ciążącego na niej obowiązku udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczącej wadliwego doręczenia jej korespondencji zawierającej zarządzenie z 24 lutego 2016 r. Jak wynika z zwrotnego poświadczenia odbioru, powyższa korespondencja została prawidłowo doręczona w dniu 3 marca 2016 r. – odbiór osobiście kwitował prezes zarządu skarżącej J. K. Wobec tego Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że skarżącemu zostało prawidłowo doręczone wezwanie o uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu podniosła również, że wydatkowanie najdrobniejszej kwoty ze zgromadzonych środków jest dla niej bardzo dotkliwe i może prowadzić do jej likwidacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie jednak z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, skoro skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata.
Skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie same oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej nie dołączając przy tym dokumentów źródłowych, na podstawie których można było dokonać weryfikacji wiarygodności tychże oświadczeń. Wobec powyższego Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 24 lutego 2016 r. wezwał skarżąca do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie stosownych dokumentów.
WSA prawidłowo przyjął, że skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów, a brak pełnej dokumentacji uniemożliwił Sądowi I instancji ocenę, czy w przypadku skarżącej Spółki wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji, skoro skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, skutkowało to odmową przyznania prawa pomocy bowiem nie wykazała, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie.
Odnosząc się do zarzutu, iż wezwanie do przesłanie dokumentów nie zostało skarżącej skutecznie doręczone, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Sąd ten prawidłowo przyjął, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało doręczone w dniu 3 marca 2016 r., a jego odbiór pokwitował członek zarządu skarżącej – J. K. (karta 82 akt sądowych).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.