Uzasadnienie
I
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu wniosku Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] im. [...] [...] w S. (dalej jako: Szpital), wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2009 r., którą określono do zwrotu od wskazanego Szpitala na rzecz budżetu państwa kwotę 106.249,80 złotych wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia zapłaty, z tytułu wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
We wniesionym wraz ze skargą wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Szpital wskazał, iż wykonanie decyzji wyrządzi wielką szkodę, niewspółmierną do kwoty wskazanej do zwrotu. Decyzje miały skutkować wykluczeniem Szpitala z możliwości otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, co mogło spowodować, iż skarżący nie otrzyma dotacji opiewających na znacznie wyższe kwoty. Zatem, zdaniem skarżącego, poza samą szkodą, która dotknie placówkę, na szkodę będą narażeni także pacjenci, którzy nie uzyskają na czas pomocy, jaką mogą im zapewnić zrealizowane inwestycje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że w jego ocenie Szpital wykazał, iż ewentualny natychmiastowy zwrot przyznanej dotacji spowodowałby konieczność zmniejszenia środków przeznaczonych na bieżące potrzeby pacjentów, a w perspektywie wykluczenie możliwości uzyskania dalszych dotacji na rozpoczęcie niezbędnych dla rozwoju ośrodka inwestycji, m.in. budowy całodobowego lądowiska dla helikopterów medycznych.
Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniały obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zwrócił uwagę, że egzekucja kwoty w wysokości 106.249,80 złotych (bez odsetek za zwłokę) może utrudnić realizację działań placówki związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.
II
Na powyższe postanowienie Minister Zdrowia złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i ustalenie, że zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Ministra Zdrowia, podczas gdy przesłanki te nie zachodziły w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Minister Zdrowia odnosząc się do kwestii wykluczenia możliwości uzyskania dotacji na rozpoczęcie niezbędnych dla rozwoju ośrodka inwestycji, m.in. budowy całodobowego lądowiska dla helikopterów medycznych zauważył, że sankcja z art. 145 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych powstaje z mocy samego prawa. Zgodnie z tym przepisem wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza prawo otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji, tj. w niniejszej sprawie od dnia [...] listopada 2008 r. Ustawodawca posługując się pojęciem "stwierdzenia" wskazuje, że nie utożsamia go z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu, ale z każdą czynnością, z której wynika okoliczność nieprawidłowego wykorzystania dotacji.
Nadto organ podał, że dotacja przekazana Szpitalowi na zakup mierników wielkości ekspozycji nie była udzielana ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a także ze środków przeznaczonych na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202 tej ustawy. Nie będzie w związku z tym miała zastosowania sankcja, o której mowa w art. 211 ust. 2 ustawy o finansach publicznych i art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Z informacji o sytuacji finansowej za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., przekazanej do Ministerstwa Zdrowia, organ wywiódł, że Szpital na koniec 2009 r. nie posiadał wyniku ujemnego. Szpital ten, mówiąc o szkodzie, którą mogliby ponieść pacjenci, wiązał ją zaś nie tyle z samą zapłatą należności, a z brakiem realizacji wskazanych inwestycji, których finansowanie jest niezależne od wykonania zaskarżonych decyzji Ministra Zdrowia. Organ przyznał, że o ile zapłata należności przez Szpital będzie stanowiła dla niego pewną uciążliwość, to nie spowoduje jednak ani nieodwracalnych skutków, ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.
W odpowiedzi na zażalenie Szpital wniósł o oddalenie zażalenia w całości, jako niezasadnego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że organ miał rację co do tego, że skutek w postaci zakazu ubiegania się o uzyskanie dotacji powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności uzasadniających to zdarzenie bez potrzeby wydawania w tym względzie decyzji administracyjnej (zarówno na gruncie art. 145 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, jak i na gruncie art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych). Szpital zauważył, że okoliczność zaistnienia tych zdarzeń jest jednak między stronami sporna. Potwierdzenie istnienia tych zdarzeń w drodze ostatecznej decyzji nadaje im jednak ogólny skutek związania tym aktem wszystkich organów administracji publicznej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie należy zauważyć, że niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy kontroli zasadności przyznania ochrony tymczasowej skarżącemu Szpitalowi, która polega na wstrzymaniu wykonania decyzji nakazującej zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Do zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego należy więc jedynie ocena zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec wykazywanych możliwości majątkowych Szpitala. Nie jest rzeczą Sądu drugiej instancji badanie w postępowaniu wpadkowym podstawy prawnej i faktycznej decyzji objętej skargą. Powyższe rozważania są istotne z tego powodu, że zarówno zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., którym przyznano ochronę tymczasową, jak i odpowiedź na to zażalenie, w znacznej mierze dotyczą właśnie podstawy prawnej decyzji.
W związku z tym, że jak wyżej wspomniano, w niniejszym postępowaniu istotna jest kontrola postanowienia Sądu pierwszej instancji wydanego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wskazać, że w myśl tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może orzec tylko, gdy na podstawie danych zawartych w aktach sprawy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Zdrowia uznając, iż sytuacja majątkowa Szpitala, w przypadku wykonania decyzji, grozi w konsekwencji wykluczeniem możliwości realizacji niezbędnych dla rozwoju ośrodka inwestycji, m.in. budowy całodobowego lądowiska dla helikopterów medycznych. Nie budzi wątpliwości Sądu orzekającego, że jednorazowa wypłata z budżetu specyficznej, bo związanej pewną dyscypliną finansową jednostki, zajmującej się udzielaniem świadczeń zdrowotnych, jaką jest Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny, kwoty 106.249,80 złotych w środku roku budżetowego, nie może pozostać bez konsekwencji dla tego podmiotu i jego funkcjonowania, szczególnie, jeśli zamierza on realizować inwestycje modernizacyjne, niezależnie od tego, czy są one związane z przyznaną dotacją, czy też nie.
Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Biorąc jednakże pod uwagę wyżej wskazane okoliczności, za zasadną należy uznać ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu należy wskazać, że nie podważyły one stanowiska Sądu pierwszej instancji. Organ akcentował bowiem pełną możliwość uregulowania należności wraz z odsetkami wywodząc, iż dane zawarte w informacji Szpitala o jego sytuacji finansowej wskazują, że jednostka na koniec 2009 r. nie posiadała wyniku ujemnego.
W ocenie Sądu okoliczność ta nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia przyjętego stanowiska dotyczącego faktycznych możliwości finansowych Szpitala oraz zagrożeń wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie istotne jest bowiem, że w sytuacji przyjętych do realizacji inwestycji, sporna suma mogła spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadne było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż sytuacja wnioskodawcy uzasadniała udzielenie mu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i art. 184 w zw. art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.