Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt V SO/Wa 67/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., odmawiające przyznania W. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego wniosku o wyłączenie sędziego od orzekania we wskazanych przez skarżącego sprawach.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. S., domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1- 10 p.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a., wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658; dalej: ustawa o zmianie p.p.s.a.), mocą której zmieniony został m. in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy o zmianie p.p.s.a., art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi. W rozpoznawanej sprawie "wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania spraw, w których wnioskodawca W. S. występuje w charakterze skarżącego przeciwko Ministrowi Finansów", w miejsce skargi, zainicjował postępowanie przed sądem administracyjnym, prowadzone pod sygnaturą akt V SO/Wa 67/15. Wniosek powyższy nadano listem poleconym w polskim Urzędzie Pocztowym w dniu 3 listopada 2015 r., którą to datę należy przyjąć za datę wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym. Wskazana czynność procesowa inicjująca postępowanie została dokonana zatem w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej.
W świetle powyższego zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie p.p.s.a., z którego wynika obecnie, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro więc Sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to od wydanego przez ten Sąd postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a., nie służy już środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z przepisu szczególnego.
Wobec powyższego, skoro od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2016 r. nie przysługiwał środek odwoławczy, zażalenie z dnia 24 sierpnia 2016 r. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.