Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 24/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek T. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, musi wykazać, iż przy dokonywaniu tej czynności dołożyła szczególnej staranności. Jako przeszkody, uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności, Sąd I instancji podał m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniosek T. P. o przywrócenie terminu nie uprawdopodabnia braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących o braku jego winy przy dokonywaniu czynności procesowej. Przedmiotowego wniosku nie może uzasadniać powołany przez skarżącego argument, że za uchybienie odpowiada jego rodzina. Sąd podkreślił, że strona skarżąca lub osoba trzecia (np. pełnomocnik) winny dochować należytej staranności przy składaniu skargi. Brak winy strony w uchybieniu terminowi ocenia się z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej wymaga się od podmiotu należycie dbającego o swoje interesy.
W ocenie Sądu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż osoby, którym powierzono wysłanie skargi w niniejszej sprawie nie były w stanie zlecić wykonania tej czynności innej osobie. Mając na uwadze wskazane we wniosku skarżącego okoliczności, należało zatem stwierdzić, że nie wykazał on, iż do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niego niezależnych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie T. P. wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd I instancji za niedbalstwo uznał okoliczność przekazania skargi bratu w celu jej przepisania oraz poprawienia błędów. Ponadto stwierdził, iż wówczas zasłabła matka jego brata i konieczna była nagła pomoc lekarza. W tych okolicznościach nikt nie myślał o poszukiwaniu innej osoby, która mogłaby spełnić prośbę skarżącego związaną ze skargą. W ocenie T. P., Sąd I instancji bardzo powierzchownie przeanalizował zatem podane przez niego fakty.
Skarżący podkreślił również, iż w C. żadna poczta nie jest czynna całodobowo, więc gdyby nawet podjęto starania po ustabilizowaniu się nagłej sytuacji, nie byłoby żadnych szans na wysyłkę skargi w tym dniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. – jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy okoliczności te są tego rodzaju, że nie można stronie przypisać winy za opóźnienie.
Mając na uwadze przyczyny, z powodu których skarżący w niniejszej sprawie uchybił terminowi do wniesienia skargi, uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej oceny wskazanych we wniosku okoliczności oraz zawinienia przez stronę w uchybieniu ustawowemu terminowi.
Przesłanka braku winy wiąże się bowiem z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminowi do wniesienia skargi powstało z przyczyn, których nie sposób uznać za niezawinione. Powierzenie innej osobie przepisania skargi i nadania jej w polskiej placówce pocztowej powoduje, że niewywiązanie się przez tę osobę z obowiązku obciąża samą stronę zlecającą wykonanie czynności. Co za tym idzie – skutki zaniedbania leżącego po stronie podmiotu wykonującego zlecenie wywołują negatywne konsekwencje dla sytuacji procesowej skarżącego.
Ponadto należy wskazać, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasłabnięcie matki osoby odpowiedzialnej za wykonanie czynności procesowej w imieniu skarżącego nie stanowi samodzielnej przesłanki do przywrócenia terminu T. P., będącemu stroną postępowania. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminowi, w sytuacji, gdy strona sama nie może dokonać czynności procesowej, mieści się bowiem nie tylko powierzenie konkretnemu podmiotowi dokonania za nią tej czynności, lecz również sprawdzenie czy czynność tę dokonano właściwie, z zastosowaniem odpowiedniego trybu oraz z zachowaniem terminu. W interesie strony skarżącej było takie zorganizowanie nadania korespondencji, które pozwoliłoby jej uniknąć ewentualnych ujemnych skutków procesowych związanych z niemożnością dokonania czynności osobiście.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.