Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 951/12, pozostawił bez rozpoznania wniosek A. Sz. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie zainicjowanej jego skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
I
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. A. Sz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. o odmowie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2012 r. Przewodniczący Wydziału WSA w B. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, składając formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym.
Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2012 r. Referendarz Sądowy WSA w B. przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wzywając jednocześnie do wypełnienia go i przedłożenia Sądowi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 13 grudnia 2012 r.
Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. (data nadania) A. Sz. przesłał do Sądu wypełniony formularz wniosku PPF.
Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2012 r. Referendarz Sądowy WSA w B. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
W wyniku sprzeciwu złożonego przez A. Sz. zarządzenie powyższe utraciło moc, a sprawa została przekazana do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Sąd stwierdził, że stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, natomiast zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skoro skarżącemu w dniu 13 grudnia 2012 r. doręczono wezwanie do wypełnienia i przesłania do Sądu urzędowego formularza PPF oraz załączono ten formularz, zaś skarżący wypełnił go i przesłał do Sądu dnia 21 grudnia 2012 r., to bezsprzecznie nie uzupełnił braku formalnego wniosku w zakreślonym terminie.
Omówiona okoliczność zadecydowała o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Sąd wskazał końcowo na art. 85 p.p.s.a. stanowiący, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
II
Zażaleniem z dnia [...] lutego 2013 r. złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Sz. wniósł o uchylenie postanowienia, opisując okoliczności faktyczne sprawy, na skutek których nałożono na niego grzywnę w kwocie 500 zł i przyznanie adwokata z urzędu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę w rubrum postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 stycznia 2013 r., poprzez wpisanie w miejsce błędnego numeru zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2012 r., prawidłowego numeru tego postanowienia. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że skarga A. Sz. z dnia [...] października 2012 r., dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2012 r. o numerze [...]. Zaistniała omyłka wymagała sprostowania. Dlatego na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. postanowiono jak w punkcie 1. sentencji.
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że postanowienie Sądu z dnia 28 stycznia 2013 r. dotyczy tylko wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zaś istoty sprawy, która będzie rozpoznana dopiero po uiszczeniu wpisu lub przyznaniu prawa pomocy (ewentualnego zwolnienia od kosztów).
Z uwagi na spóźnione nadesłanie stosownego formularza o przyznanie prawa pomocy Sąd zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w zaskarżonym postanowieniu wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.).
Warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie tegoż wniosku na urzędowym formularzu określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Tak złożony wniosek powinien zostać prawidłowo wypełniony. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. powinien on zawierać w szczególności oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli wnioskodawca nie zawarł we wniosku (na urzędowym formularzu) powyższych oświadczeń (które są niezbędne dla możliwości oceny spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy), powinien zostać wezwany do uzupełnienia braków wniosku. Z art. 257 p.p.s.a. wynika natomiast, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie A. Sz. pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i jako że nie złożył go na urzędowym formularzu PPF, został wezwany przez Sąd do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez wypełnienie i nadesłanie załączonego do wezwania formularza PPF w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 13 grudnia 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 16 akt sądowych). Skarżący odesłał do Sądu wypełniony formularz PPF w dniu 21 grudnia 2012 r. (data nadania listu poleconego widniejąca na kopercie, k. 19 akt sądowych). Zatem uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Z tego powodu Sąd pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w zakresie prawa pomocy jest sformalizowane, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go w formie ściśle określonej przepisami prawa. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a. zasadnie i prawidłowo pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania. Argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez znaczenia dla oceny trafności kontrolowanego postanowienia z dnia 28 stycznia 2013 r., bowiem nie kwestionuje okoliczności uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku, a tylko to uchybienie było powodem wydania zaskarżonego postanowienia.
Jedynie na marginesie należy zauważyć, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stoi na przeszkodzie ponownemu złożeniu przez skarżącego tego rodzaju wniosku we właściwej formie, a wówczas wniosek w sprawie pomocy będzie rozpoznany.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w pkt 2. sentencji.