Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 275/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 275/07, oddalającego skargę A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie minął w dniu 4 maja 2007 r. Skarżący stosowny wniosek wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia wniósł w dniu 10 maja 2007 r. W ocenie Sądu I instancji, A. M. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu powyższego terminu. Z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego z dnia 9 maja 2007 r. wynika, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od 2 do 9 kwietnia 2007 r., co w kontekście uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie ma znaczenia, gdyż bieg omawianego terminu rozpoczął się 27 kwietnia 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji, nawet gdyby przyjąć, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach 2 – 9 maja 2007 r., to sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim bez dodatkowych wyjaśnień nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu omawianego terminu.
Skarżący nie wskazał, w jaki sposób przez okres przebywania na zwolnieniu lekarskim radził sobie z czynnościami życia codziennego wymagającymi wyjścia na zewnątrz, np. z zakupem żywności. Zdaniem Sądu I instancji, A. M. mógł zwrócić się z prośbą o nadanie na poczcie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do osoby dokonującej mu grzecznościowo zakupów, bądź nadać ten wniosek osobiście.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. M.. Podał, że uprawdopodobnił okoliczności, które uzasadniały przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Dołączone do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenie lekarskie z dnia 9 maja 2007 r. dotyczyło przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach od 2 do 9 maja 2007 r. Skarżący stwierdził, że działał w sprawie bez pełnomocnika i miał prawo nie wiedzieć do końca, co powinno znaleźć się we wniosku o przywrócenie terminu. Z przepisu prawa nie wynika, by był on zobowiązany do podania dodatkowych wyjaśnień. W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien wezwać go do podania dalszych żądanych danych. Stwierdził ponadto, że w okresie 7 dni możliwe jest niewychodzenie z domu i niedokonywanie zakupów żywności, korzystając w tym czasie z produktów gotowych, takich jak: kasza, ryż, makarony, konserwy, produkty w proszku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się do oceny czy przywołane przez stronę okoliczności wskazujące w jego ocenie na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, niepubl.). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Wskazać jednak należy, że do sądu, a nie do strony, należy ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. W tym przedmiocie sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu.
Przekonanie sądu powinno opierać się na obiektywnych przesłankach, wynikających z przytoczonych we wniosku twierdzeń. Jeżeli twierdzenia strony nie przekonują sądu w omawianym znaczeniu, to sąd władny jest to zbadać.
Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, że -zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - sam fakt choroby i korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie A. M. złożył jednak oświadczenie, że wskutek choroby nie mógł się poruszać o własnych siłach i nie miał nikogo do pomocy z bliskich mu osób. Sąd I instancji winien zatem ocenić, czy powyższe uprawdopodabnia brak winy strony w uchybieniu terminu.
Wbrew wywodom sądu I instancji nie można natomiast zgodzić się z tym, że dla uprawdopodobnienia braku winy konieczne było wykazanie jak skarżący radził sobie z czynnościami życia codziennego wymagającego wyjścia na zewnątrz np. z zakupem żywności.
Rozważenie, czy choroba skarżącego świadczy o braku winy w uchybieniu przez niego terminu do dokonania czynności procesowej poprzedzone jednakże musi być wyjaśnieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wątpliwości związanych z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim. Otóż z daty wystawienia omawianego dokumentu wynika, że został on wystawiony jakoby na potwierdzenie odbytej już choroby. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego chorował on w okresie od 2 do 9 maja 2007 r., zaś z treści zaświadczenia wynika także, że skarżący chorował w dniach od 2 do 9 kwietnia 2007 r. W takiej sytuacji, jak już wyżej wskazano, ocena okoliczności uprawdopodabniających brak winy w dochowaniu terminu należy do sądu jednakże tylko w sytuacji, gdy okoliczności przytoczone przez skarżącego i dokumenty je potwierdzające nie budzą wątpliwości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji orzekając w sprawie zobligowany był wyjaśnić wątpliwości związane ze sprzecznością danych zawartych w zaświadczeniu lekarskim i skonfrontować je z twierdzeniami skarżącego.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 2