Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 1352/16 odrzucił skargę K. W. (dalej:"skarżący") na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej za 2015 rok i zwrócił skarżącemu wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że powodem odrzucenia skargi było uiszczenie wpisu sądowego z uchybieniem terminu. Wezwanie do opłacenia skargi doręczono na adres skarżącego w dniu 17 listopada 2016 r. co oznacza, że siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności upływał z dniem 24 listopada 2016 r. Natomiast wpis od skargi uiszczono 25 listopada 2016 r. Zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej ppsa) skarga, od której pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu.
K. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo doręczył wezwanie, bowiem nie zostało ono odebrane przez skarżącego lecz przez Panią S. T. zatrudnioną w [A.] spółce jawnej i jej podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wyjaśnił, że na terenie zakładu pod adresem [...] poza budynkami biurowymi znajdują się lokale mieszkalne. Jedno z takich mieszkań zajmuje skarżący. Pani S. T. nie zamieszkuje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym i w związku z tym nie posiada statusu domownika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Zgodnie z art. 67 § 1 ppsa, jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 ppsa).
Z treści zacytowanej regulacji wynika, że stronom będącym osobami fizycznymi działającymi samodzielnie w postępowaniu sądowym bez udziału pełnomocnika profesjonalnego, pisma sądowe doręcza się osobiście. Nie dotyczy to sytuacji, gdy strona – osoba fizyczna jest reprezentowana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, wówczas korespondencję sądową należy doręczyć pełnomocnikowi. Oznacza, to że pokwitowanie odbioru pism sądowych powinno być co do zasady podpisane osobiście przez stronę chyba, że doręczający nie zastanie adresata w domu wówczas, stosownie do art. 72 § 1 ppsa, pismo można doręczyć domownikowi lub w razie jego nieobecności zarządcy lub dozorcy domu, o ile nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania pisma stronie.
W niniejszej sprawie, skarżący nie miał ustanowionego pełnomocnika profesjonalnego i występował samodzielnie. Tym samym wezwanie skierowane do skarżącego o uiszczenie wpisu sądowego od skargi winno być pokwitowane przez samego skarżącego lub jego domownika. Tymczasem wezwanie Sądu odebrała Pani S. T. w dniu 17 listopada 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Jak wyjaśnił skarżący Pani S. T. jest pracownikiem firmy, która ma siedzibę w wielofunkcyjnym budynku pod tym samym adresem, pod którym zamieszkuje skarżący oraz że nie jest domownikiem skarżącego. Z powyższego wynika, że doręczenie wezwania Sądu do uiszczenia wpisu było wadliwe, gdyż doręczenie nastąpiło do rąk osoby nieuprawnionej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ppsa jako nieopłaconą w terminie, gdyż nie zbadał czy wezwanie doręczono skarżącemu prawidłowo.
Podkreślenia wymaga, iż prawidłowość doręczenia korespondencji sądowej ma istotne znaczenie dla strony, gdyż z tym zdarzeniem związane są określone dla niej skutki procesowe. Zaniedbanie sądu polegające na uznaniu wadliwego doręczenia wezwania za prawidłowe może, w konsekwencji, doprowadzić do nieuzasadnionego pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, a tym samym naruszenia zagwarantowanego jej konstytucyjnie prawa do sądu. W związku z tym, Sąd powziąwszy wiedzę, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje imię i nazwisko innej osoby niż skarżący, winien był ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu sądowego w ustawowym terminie.
Negatywne konsekwencje wadliwego doręczenia nie mogą bowiem obciążać strony postępowania.
Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w związku art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.